Teoria osobowości zawodowej Hollanda: różne cechy pasują do różnych zawodów

Zgodnie z modelem Hollanda różne typy osobowości pasują do różnych środowisk zawodowych. Dowiedz się, jaka praca może być dla Ciebie odpowiednia.
Teoria osobowości zawodowej Hollanda: różne cechy pasują do różnych zawodów
Elena Sanz

Napisane i zweryfikowane przez psycholog Elena Sanz.

Ostatnia aktualizacja: 08 marca, 2023

W pracy spędzasz prawie jedną trzecią swojego życia. Dlatego też zawód, który wybierzesz, będzie miał ogromny wpływ na jakość Twojego życia. Dzisiaj opowiemy, jak dzielą się różne typy osobowości zawodowej Hollanda.

Doradztwo zawodowe ma na celu skierowanie Cię we właściwym kierunku i pomoc w podjęciu właściwej decyzji. Istnieją różne modele i teorie w tej dziedzinie. Jednym z najciekawszych i najczęściej wykorzystywanych w praktyce zawodowej jest Holland Occupational Themes (RIASEC).

Model ten opiera się na podejściu, które koncentruje się na cechach każdej osoby oraz na stopniu dostosowania wymaganym na różnych stanowiskach.

Kobieta ciężko pracuje, sporządzając raporty
Według Hollanda szukamy zawodów i miejsc pracy, w których możemy wykorzystać nasze zdolności i umiejętności oraz eksponować nasze zainteresowania i wartości.

Teoria osobowości zawodowowej Hollanda

Teoria osobowości zawodowej Hollanda opiera się na założeniu, że wszystkie preferencje zawodowe są zawoalowanym wyrazem ukrytych cech charakteru. Dlatego jednostki będą wybierać różne ścieżki kariery w zależności od ich osobowości.

Oczywiście możesz pracować w dziedzinie, która nie jest związana z tym, kim jesteś. Może to być spowodowane względami ekonomicznymi lub dostępnością miejsc pracy. Jednak według teorii Hollanda bardziej pociągają Cię zawody, które pasują do Twoich cech osobowości. Ponadto osiągasz wtedy lepsze wyniki.

Ma to różne implikacje. Z jednej strony rozumie się, że wybory zawodowe są wyrazem osobowości. Dlatego jeśli podążasz za swoim powołaniem, prawdopodobnie znajdziesz w swoim środowisku pracy osoby o podobnych cechach, jak Ty. Z drugiej strony poczujesz się bardziej usatysfakcjonowany i spełniony oraz będziesz cieszyć się większą stabilnością pracy, o ile wybierzesz środowisko, które pasuje do Twojego typu osobowości.

Środowiska i typy osobowości Hollanda

Model osobowości Hollanda jest sześciokątny. Opisuje sześć różnych typów osobowości, które odpowiadają sześciu środowiskom zawodowym.

Opis tych osobowości opiera się na wspólnych cechach posiadanych przez członków danej grupy. Mogą to być na przykład kompetencje, wartości, cele lub styl rozwiązywania problemów. Cechy te są następujące:

1. Realistyczne (wykonawcy)

Osobowość realistyczna ma tendencję do posiadania obiektywnej i konkretnej wizji świata. To osoby stałe i dynamiczne. Skupiają się głównie na płaszczyźnie materialnej i praktycznej.

Tego typu ludzie odczuwają większy pociąg do zadań, które wymagają uporządkowanej i systematycznej pracy z przedmiotami, narzędziami i maszynami, i wydają się być wykwalifikowani w tych zadaniach. Z tego powodu niektóre z ich ulubionych zawodów mogą być związane z rolnictwem, hodowlą zwierząt, mechaniką, elektrycznością lub inżynierią.

2. Śledcze (myśliciele)

Osobowość śledcza jest bardziej skoncentrowana na płaszczyźnie teoretycznej, która obejmuje analizę i abstrakcję. W związku z tym osoby te mają tendencję do unikania sytuacji z wysoce praktycznymi elementami. To spostrzegawczy ludzie. Ponadto wykazują dużą ciekawość funkcjonowania zjawisk fizycznych, biologicznych czy kulturowych, które chcą zbadać i zrozumieć.

Ciągnie je do kreatywnych i wymagających umysłowo zadań. W rezultacie często dobrze sobie radzą w zawodach teoretycznych i śledczych. Może to być na przykład prawo, fizyka, chemia czy ekonomia.

3. Artystyczne (twórcy)

Artyści koncentrują się głównie na wyrażaniu emocji i doznań oraz na tworzeniu i projekcji poprzez oryginalność i wyobraźnię. Mają tendencję do oddalania się od konwencjonalnych i niezwykle realistycznych zawodów. Zamiast tego wybierają wolne i mało usystematyzowane środowiska, w których mogą być niezależni i dbać o swoją artystyczną wrażliwość. Do tego profilu pasują muzycy, tancerze, pisarze, projektanci i dekoratorzy.

4. Społecznościowe (pomocnicy)

Osobowość społeczna lubi wchodzić w interakcje z innymi i posiada dobre umiejętności komunikacyjne. Są to empatyczne osoby, które chcą pomagać innym. Zwykle są przywódcami i idealistami oraz mają pozytywny obraz siebie. Preferują zawody związane z opieką, szkoleniem i poradnictwem. Ich działka to na przykład medycyna, psychologia, nauczanie lub praca socjalna.

5. Przedsiębiorcze (nakłaniacze)

Typologia osobowości przedsiębiorczej charakteryzuje się wysoką orientacją na osiągnięcia i zdolnościami przywódczymi. To osoby przekonujące, odważne, dynamiczne i energiczne. Są to ludzie zdolni do podejmowania ryzyka, unikają płaszczyzny intelektualnej i estetycznej. Bardziej skupiają się na komunikacji, organizacji i poszukiwaniu zysku. Marketing, public relations, handel, bankowość i ogólnie świat biznesu to ich ulubione obszary.

6. Konwencjonalne (organizatorzy)

Ta ostatnia opcja obejmuje logiczne, zdyscyplinowane i zorganizowane jednostki. Tego typu ludzie wydają się być formalni i konformistyczni. Preferują uporządkowane i systematyczne działania, takie jak rejestrowanie, archiwizowanie, organizowanie i przetwarzanie danych. Administratorzy, bibliotekarze, kasjerzy bankowi i pracownicy biurowi mają zwykle takie osobowości.

Bibliotekarz
Model Hollanda jest przydatny do kierowania jednostką w wyborze studiów.

Wkład Holland’s Occupational Themes

Zgodnie z tym modelem osoby o podobnych cechach mają tendencję do tworzenia w swoich środowiskach specyficznej atmosfery. Ponadto Holland zidentyfikował sześć typów środowisk pracy zgodnie z sześcioma zidentyfikowanymi typami osobowości.

Różne badania międzykulturowe umożliwiły zidentyfikowanie i potwierdzenie różnych wierzchołków heksagonalnego modelu Hollanda. W ten sam sposób powstały inwentarze klasyfikujące zarówno osoby (w typologiach osobowości), jak i zawody (w środowiskach zawodowych). Starają się poprowadzić osobę do najbardziej odpowiedniej dla niej pracy.

Model Hollanda jest przydatny w kierowaniu osobą w wyborze studiów, przy podejmowaniu decyzji o pierwszej pracy lub gdy czuje ona, że potrzebuje zmiany kariery. W oparciu o swoje cechy, wartości, zainteresowania i umiejętności mogą wybrać środowisko, które najlepiej odpowiada ich potrzebom. W konsekwencji odniosą większy sukces i satysfakcję.

Należy jednak pamiętać, że nie zawsze jest to takie proste. To dlatego, że wszyscy mamy, w większym lub mniejszym stopniu, cechy różnych typologii. Dlatego zawsze ważne jest przeprowadzenie zindywidualizowanej analizy.

To może Cię zainteresować ...
Bruce Willis i jego diagnoza otępienia czołowo-skroniowego
Piękno umysłu
Przeczytaj na Piękno umysłu
Bruce Willis i jego diagnoza otępienia czołowo-skroniowego

Bruce Willis cierpi na otępienie czołowo-skroniowe, chorobę neurodegeneracyjną, która zmieni jakość jego życia.



  • Martínez, J. M., & Valls, F. (2003). Estudio y análisis del position classification inventory (PCI) de Gottfredson y Holland. Electronic Journal of Research in Educational Psychology1(1), 121-136.
  • Martínez, J. M., & Valls, F. (2008). Aplicación de la teoría de Holland a la clasificación de ocupaciones. Adaptación del inventario de clasificación de ocupaciones (ICO). Revista mexicana de psicología25(1), 151-164.
  • Rivas Martínez, F. (1976). Teorías vocacionales y su aportación a la orientación. Revista española de Pedagogía, 75-106.

Treści zawarte na Piękno Umysłu służą wyłącznie celom informacyjnym i edukacyjnym. Nie zastępują one diagnozy, porady ani leczenia u specjalisty. W przypadku jakichkolwiek wątpliwości najlepiej skonsultować się z zaufanym specjalistą.