Johanna Arendt, pluralistyczna myślicielka

24 Luty, 2020
Johanna Arendt była prześladowana za to, że była Żydówką – ale również za to, że była Niemką. Przez wiele lat była „bezpaństwowcem”. Być może dlatego rozwinęła swój pluralistyczny sposób myślenia.
 

Johanna Arendt była jedną z największych myślicielek XX wieku. Mimo tego, że niektórzy nazywali ja „filozofem”, ona odrzucała taką kategoryzację. Być może dlatego, że jest ona zbyt rozstrzygająca i ograniczona dla intelektualisty o szerokich zainteresowaniach.

Można powiedzieć, że Johanna Arendt była jedną z największych ekspertek w „kwestii żydowskiej”. W przeciwieństwie do innych myślicieli podchodziła do tematu z wielkim rozmachem i krytycznym wyczuciem, mimo że sama była Żydówką.

Najbardziej radykalny rewolucjonista stanie się konserwatystą następnego dnia po swojej rewolucji.”

– Johanna Arendt –

Jej praca „Korzenie totalitaryzmu” to prawdziwy klasyk teorii politycznej. Arendt eksponuje historyczny rozwój antysemityzmu, rasizmu i imperializmu. Na końcu opisuje to, co nazywa „całkowitą dominacją”, wcieloną w zasadzie w nazizm i stalinizm.

Johanna Arendt Bystra młoda kobieta

Johanna Arendt urodziła się 14 października 1906 roku w miejscowości Linder-Limmen, w Niemczech. Jej rodzina była żydowskiego wyznania, pochodzili oni z Linden, rejonu Prus, który później stał się częścią Rosji.

Johanna Arendt
 

Ojciec Arendt był inżynierem. Zmarł na syfilis, gdy dziewczynka miała zaledwie siedem lat. Jej matka, Martha Cohn, była kobietą o liberalnych poglądach. Chciała zapewnić córce takie samo wykształcenie, jakie otrzymywali w tym czasie chłopcy.

Hannah Arendt od najmłodszych lat wykazywała oznaki wielkich zdolności intelektualnych i buntowniczego charakteru. Niektórzy twierdzą, że w wieku 14 lat przeczytała już dzieła Emmanuela Kanta i Karla Jaspersa. Oczywiście, gdy miała 17 lat została wydalona ze szkoły za „problemy dyscyplinarne”.

Następnie Johanna pojechała sama do Berlina, gdzie odbyła kursy teologii i filozofii. Rozpoczęła samodzielną naukę i zdała egzamin wstępny na uniwersytet w Marburgu w wieku 18 lat.

Johanna Arendt, żydowska intelektualistka

Martin Heidegger, dość popularny mężczyzna, był jednym z nauczycieli Arendt. Zakochali się oni w sobie i rozpoczęli tajny romans. Heidegger był żonaty i miał dzieci. Sytuacja ta była dość niestabilna dla Johanny, która następnie przeniosła się na semestr na Uniwersytet Alberta Ludwiga we Fryburgu.

Johanna Arendt w późniejszych latach życia

Tam uzyskała doktorat z filozofii w 1928 roku, po uczęszczaniu na zajęcia Edmunda Husserla. Karl Jaspers był promotorem jej pracy, a później został jednym z jej najbliższych przyjaciół. Johanna była w tym czasie także przyjaciółką wielu najwybitniejszych filozofów swoich czasów.

 

Postępujący wzrost nazizmu rozpoczął się od stopniowego wzrostu antysemityzmu. Johanna Arendt wykorzystała swój własny dom, aby pomóc w ucieczce wielu dzieci i młodzieży. W 1933 roku została aresztowana przez Gestapo i uwięziona przez osiem dni. Następnie uciekła do Francji, gdzie spotkała swojego pierwszego męża, Günthera Sterna.

Bezpaństwowa myślicielka

Johanna Arendt była jedną z niewielu europejskich intelektualistek, która od samego początku radykalnie wypowiadała się przeciwko nazizmowi, w przeciwieństwie do innych filozofów, którzy starali się pogodzić z nowym reżimem.

W roku 1937 Johanna rozwiodła się z Güntherem, a w tym samym roku rząd niemiecki wycofał jej obywatelstwo. W 1939 roku udało jej się wyprowadzić z Niemiec matkę. Rok później wyszła za mąż za Heinricha Blüchera.

Wkrótce potem została wysłana do obozu koncentracyjnego we Francji za zbrodnię bycia Niemką – mimo że nią nie była. Udało jej się stamtąd uciec i wraz z mężem i matką wyemigrowała do Stanów Zjednoczonych.

W Stanach Zjednoczonych pracowała jako dziennikarka. Był to zawód, z którym miała już doświadczenie po praktykach w Europie. W 1951 roku została obywatelką USA, chociaż zawsze powtarzała, że jej serce jest związane z Niemcami – przez język, sztukę i poezję.

Genialna trajektoria Johanny Arendt

Kiedy Johanna została obywatelką USA, uwolniła się niejako od bycia bez narodowości. Powiedziała, że posiadanie obywatelstwa jest „prawem do posiadania praw”. Arendt miała świetną karierę i w Stanach Zjednoczonych napisała swoje największe dzieła.

 

W 1961 Johanna pracowała jako korespondentka dziennika „New Yorker” i relacjonowała proces Adolfa Eichmanna, nazistowskiego zbrodniarza wojennego. Artykuł nosił tytuł „Banalność zła” i był bardzo kontrowersyjny.

1959 roku Arendt została pierwszą kobietą wykładającą na Uniwersytecie Princeton. W 1963 roku została profesorem na Uniwersytecie w Chicago, a następnie pracowała w innych ośrodkach akademickich.

Jej ukochany mąż zmarł w 1970 roku. Cztery lata później Johanna przeszła atak serca, po którym doszła do siebie. Kontynuowała pracę do 1975 roku, kiedy to drugi zawał okazał się dla niej śmiertelny.

 
  • Arendt, H. (2005). Arendt sobre Arendt. H. Arendt, De la historia a la acción. Buenos Aires: Paidós.