Strach przed strachem: klucz do zaburzeń lękowych

Zaburzenia lękowe prowadzą do unikania tego, czego się boisz. Jednak tylko tracąc strach przed strachem, możesz iść naprzód. Dowiedz się, dlaczego ten mechanizm jest tak ważny.
Strach przed strachem: klucz do zaburzeń lękowych

Ostatnia aktualizacja: 04 października, 2021

Lęk jest jednym z najczęstszych problemów zdrowotnych w dzisiejszym społeczeństwie. Ci, którzy na niego cierpią, wiedzą, że łatwo może stać się chroniczne i całkowicie przejąć ich życie. Co więcej, raz rozwinięte, tego typu zaburzenia mają tendencję do utrwalania się w czasie. Dlaczego jednak tak się dzieje? Jaki mechanizm sprawia, że objawy są tak trudne do wyeliminowania? W tym artykule wyjaśniamy znaczenie strachu przed strachem.

Jeśli cierpisz na zaburzenie lękowe, prawdopodobnie zauważyłeś, że określone objawy stają się częścią Twojej tożsamości. Nawet nie zdawałeś sobie z tego sprawy, a strach zawładnął Twoim umysłem i Twoimi działaniami. To ogranicza Cię w codziennym życiu na wiele sposobów.

Być może cierpisz na niepokój od dziesięcioleci, a może jest to dla Ciebie nowe. Niezależnie od przypadku, musisz zrozumieć, jak to działa, abyś mógł nauczyć się sobie z tym radzić.

Kobieta z blokadą lękową

Strach, podstawa niepokoju

Strach jest podstawową emocją obecną we wszystkich istotach ludzkich i niezbędną do przetrwania. Jego funkcją jest ostrzeganie nas o zbliżającym się niebezpieczeństwie i mobilizowanie nas do ucieczki, obrony lub dotarcia w bezpieczne miejsce. Bez niego nasza fizyczna lub psychiczna integralność byłaby zagrożona. Z tego powodu nie powinniśmy myśleć o nim jak o wrogu.

Problem pojawia się, gdy strach jest wyzwalany przy braku ryzyka lub w obliczu bodźców lub sytuacji, które są całkowicie nieszkodliwe. W takich okolicznościach nie tylko nie przynosi niczego pozytywnego, ale także ogranicza, paraliżuje i uniemożliwia normalne funkcjonowanie na co dzień.

Dlatego można powiedzieć, że podstawą lęku jest irracjonalny strach. Jest to rodzaj strachu, który powstaje w wyniku nieodpowiedniego postrzegania i interpretacji tego, co się dzieje, zarówno zewnętrznie, jak i wewnętrznie.

Strach przed strachem

Bez względu na to, jak bardzo strach jest niezbędny do przetrwania, nie możemy zaprzeczyć, że jest to nieprzyjemna emocja. Generuje niepokój, poczucie utraty kontroli i wielką aktywizację fizjologiczną. Postrzegasz ten stan jako negatywny, a czasem nawet traumatyczny. Dlatego, jeśli cierpisz z powodu niepokoju, zaczynasz rozwijać strach przed strachem.

W rzeczywistości nie cierpisz już tylko z powodu sytuacji, która sprawia, że się boisz, ale także z powodu tych nieprzyjemnych doznań. W ten sposób zaczyna się lęk antycypacyjny. Oznacza to, że pamiętasz, jak niepokojący był strach, który czułeś i zaczynasz się martwić, jak nieprzyjemnie będzie go ponownie doświadczyć. Strach przed byciem przestraszonym staje się wtedy centralną częścią problemu.

Jest to zjawisko bardzo częste w napadach paniki i agorafobii. Rzeczywiście, po pierwszym epizodzie skrajnego niepokoju (ataku paniki) osoba zaczyna się obawiać, że może się to powtórzyć.

Jeśli tak się stanie, zaczynasz stale monitorować swoje fizyczne odczucia. Co więcej, paradoksalnie, coraz bardziej obniżasz swój próg. W końcu interpretujesz każde małe doznanie jako początek nowego odcinka, którego należy się obawiać. Dlatego to strach przed samym strachem kończy się wyzwoleniem Twoich objawów.

Coś podobnego dzieje się z uogólnionym zaburzeniem lękowym, fobią społeczną lub jakimkolwiek innym zaburzeniem lękowym. Do centralnego lęku dodaje się lęk przed ponownym przeżywaniem tej udręki i dyskomfortu typowego dla lęku.

Dlaczego ta koncepcja jest kluczowa w zaburzeniach lękowych?

Strach przed strachem jest kluczowym pojęciem w zaburzeniach lękowych. Dzieje się tak nie tylko dlatego, że nasila dyskomfort lub dodaje nowy element strachu. W rzeczywistości przede wszystkim dlatego, że powoduje utrzymywanie się zaburzenia w czasie i uogólnienie.

We wszystkich przypadkach strach jest nieuzasadniony, irracjonalny lub przynajmniej nadmierny. To jest coś, co możesz trzymać w ryzach, jeśli napotkasz przerażające sytuacje i zobaczysz, jak naprawdę są nieszkodliwe.

Jednak strach przed ponownym odczuwaniem strachu sprawia, że za wszelką cenę unikasz narażania się na sytuacje, które go powodują. Lub, jeśli tak, to na bardzo krótkie okresy czasu i ogólnie z zachowaniem bezpieczeństwa. Na przykład zawsze siedzenie obok wyjścia, posiadanie towarzysza lub noszenie amuletu.

Ten rodzaj postawy unikania tylko wzmacnia i utrwala strach. To dlatego, że pozbawia cię to możliwości sprawdzenia, czy w rzeczywistości nic złego się nie wydarzy.

Zmartwiona kobieta ze strachu

Uwolnij się

W świetle powyższego jasne jest, że zajęcie się lękiem przed strachem jest niezbędne w leczeniu każdego zaburzenia lękowego. W tym celu najczęściej stosowana i skuteczna jest terapia ekspozycyjna. Polega na byciu narażonym na bodźce lub sytuacje, które wywołują strach, w zorganizowany sposób i przez czas wystarczający do osłabienia lęku.

W ten sposób potwierdzasz, że doznania fizyczne nie są oznaką zbliżającego się ataku paniki. Ewentualnie przyzwyczajasz się do dyskomfortu spowodowanego interakcjami społecznymi, potwierdzając, że jesteś w stanie stawić mu czoła bez niczego strasznego.

Możesz odrzucić ten rodzaj terapii na początku. Jednak badania dowiodły, że odważenie się na przeżycie strachu i odczuwanie go bez uciekania jest najlepszym sposobem na jego złagodzenie.

Podsumowując, rozwój lęku przed lękiem jest częstym zjawiskiem i ma kluczowe znaczenie w zaburzeniach lękowych. Jeśli zauważysz, że to się przytrafia Tobie lub zaczyna się pojawiać w Twoim życiu, nie wahaj się poszukać profesjonalnej pomocy tak szybko, jak to możliwe. Można do niego podejść i popracować nad nim i uzyskać dobre wyniki. To uwolni Cię od ograniczeń, jakie nakłada na Ciebie zaburzenie.

To może Cię zainteresować ...
Wykorzystaj te 7 porad, a Twoja motywacja wzrośnie!
Piękno umysłu
Przeczytaj na Piękno umysłu
Wykorzystaj te 7 porad, a Twoja motywacja wzrośnie!

Kiedy jesteśmy całkowicie pewni co do tego, co zamierzamy osiągnąć, motywacja pomaga nam utrzymać równowagę podczas dążenia do obranego przez nas c...



  • Sandín, B. (2005). Evitación interoceptiva: Nuevo constructo en el campo de los trastornos de ansiedad. Revista de Psicopatología y Psicología Clínica10(2), 103-114.
  • Botella, C. B. (2001). Tratamientos psicológicos eficaces para el trastorno de pánico. Psicothema, 465-478.