George Orwell: biografia, manipulacja językowa i totalitaryzm

04 Styczeń, 2020
George Orwell jest znany jako jeden z wielkich pisarzy zaangażowanych w gatunek literatury dystopijnej. W swojej niesamowitej powieści Rok 1984 położył on fundamenty pod swoje pomysły, zachęcając czytelnika do bardziej krytycznego punktu widzenia.
 

George Orwell był brytyjskim powieściopisarzem, eseistą i dziennikarzem, którego dzieła “Folwark zwierzęcy” i “Rok 1984” sprawiły, że stał się powszechnie znany. Jego praca oparta na osobistych doświadczeniach jest podzielona na trzy bardzo różne kategorie.

Po pierwsze, jego dzieła przeciwko brytyjskiemu imperializmowi. Po drugie, prace wspierające demokratyczny socjalizm. I wreszcie dzieła, które napisał George Orwell, służyły potępieniu nazistowskiego i stalinowskiego totalitaryzmu.

Orwell był jednym z najważniejszych eseistów lat czterdziestych. Jego najważniejsze prace koncentrują się przede wszystkim na sprzeciwie wobec faszyzmu. Hiszpańska wojna domowa głęboko go dotknęła; brał w niej również udział, walcząc z faszyzmem.

Jego doświadczenia z II wojny światowej również wpłynęły na jego twórczość. George Orwell pisał przeciwko systemom totalitarnym i niebezpieczeństwu wojny.

George Orwell - 1984

Powieść Rok 1984 jest jego ostatecznym dziełem przeciwko społeczeństwom totalitarnym. Świat, który Orwell odtworzył w książce, był miejscem narodzin terminu „orwellowski”, używanego przez ludzi do opisywania tego rodzaju społeczeństw.

 

W powieści mierzył się on z pojęciami takimi jak manipulacja językiem, kontrola mentalna i nadużycie władzy. Dzięki zastosowaniu dystopii przedstawił przerażającą przyszłość świata, którego ludzie chcieliby uniknąć.

George Orwell i wczesne lata jego życia

George Orwell to tak naprawdę pseudonim – pisarz nazywał się Eric Arthur Blair. Urodził się w Motihari w Indiach w 1903 roku. Jego ojciec był brytyjskim agentem w Departamencie Opium Indyjskiej Służby Cywilnej.

Eric został wysłany z matką do Anglii, gdy był jeszcze bardzo młody. Tam kształcił się w najlepszych szkołach.

W czasie trwania edukacji George Orwell nawiązał przyjaźnie, które wpłynęły na jego pierwsze prace. Po ukończeniu studiów w Eton postanowił dołączyć do Imperialnej Policji w Birmie. Pracował tam przez pięć lat. W tym czasie jego stan zdrowia pogorszył się, a Orwell zaczął odrzucać imperializm.

George Orwell i wojna

Po opuszczeniu Birmy Orwell wrócił do Anglii, by rozpocząć publikowanie niektórych swoich dzieł. Zaczął pracę nauczyciela, ale przez pewien czas pracował także w księgarni. Niemniej jednak pisanie było jego główną działalnością zawodową.

Później zamieszkał z jedną ze swoich ciotek we Francji, mając nadzieję, że zostanie pisarzem. Jednak jego pobyt na ziemiach galijskich również okazał się rozczarowaniem. Kiedy wrócił do Anglii w 1933 roku postanowił zacząć używać pseudonimu George Orwell. W 1936 udał się do Hiszpanii, aby walczyć z faszyzmem podczas wojny domowej.

 

Chociaż niektórzy z jego przyjaciół, jak na przykład Hemingway, próbowali go odwieść od tego pomysłu, Orwell przybył do Barcelony pod koniec roku 1936. Skupiony na swoich ideałach, walczył na „froncie Huesca”, gdzie został zraniony pociskiem w szyję.

Jego udział w hiszpańskiej wojnie domowej na zawsze zmienił jego spojrzenie na świat. Po powrocie z wojny musiał pozostać w angielskim szpitalu, ponieważ cierpiał na poważny przypadek gruźlicy.

Następnie dołączył do Gwardii Narodowej podczas II wojny światowej. Swoje myśli i doświadczenia zapisywał w tym czasie w swojej pracy Dzienniki. Orwell pracował dla BBC nad programami mającymi uzyskać wsparcie dla sojuszniczych działań wojennych z krajów Azji Wschodniej.

Krótko przed śmiercią ożenił się z Sonią Brownell. George Orwell zmarł na gruźlicę 21 stycznia 1950 roku.

Totalitaryzm i naginanie zasad języka przez Georga Orwella

George Orwell głęboko wierzył, że totalitaryzm i manipulacja językiem są ze sobą powiązane. Twierdził, że język polityczny zniekształcił pojęcia i wydarzenia.

Życie George'a Orwella

Książka 1984 zawiera bardzo ważne przesłania, które wspierają te idee. Jednym z nich jest refleksja nad tym, jak rząd może zmienić strukturę języka, aby zablokować wszelkie myśli o buncie lub nieposłuszeństwie. Podobnie, ludzie zaangażowani w politykę manipulują językiem podczas kampanii psychologicznych.

 

Orwell pisał także o „dwuznaczności”, czyli zdolności do jednoczesnego zachowywania w pamięci dwóch sprzecznych pomysłów. W dziele Rok 1984 stosuje ten typ dysonansu poznawczego w pojęciach takich jak Ministerstwo Pokoju, które zarządza działaniami wojennymi, czy Ministerstwo Obfitości, które kontroluje niedobór gospodarczy.

Bez wątpienia język jest strukturą ludzkiego myślenia dla George’a Orwella. Dlatego jest dla niego tak ważny. Kiedy agencja polityczna centralizuje kontrolę nad językiem, może go zrestrukturyzować w taki sposób, aby nikt nigdy nie kwestionował absolutnej władzy rządu. Jest to totalitaryzm.

Krytyczne spojrzenie

Czasami literatura lub inne rodzaje sztuki mogą dostarczyć odbiorcy fundamentalne przesłania. W związku z tym literatura dystopijna sprawia, że ludzie zaczynają myśleć o tych kwestiach.

Orwell przenosi czytelnika w niepokojącą przyszłość, która zawiera wspomnienia o naszej teraźniejszości. W ten sposób zachęca czytelników do krytycznego i obiektywnego spojrzenia na własną rzeczywistość. Jak człowiek może coś zmienić? Co można zrobić, aby uniknąć tej strasznej wizji przyszłości?

Orwell był mistrzem gatunku i dał nam jedno z najlepszych arcydzieł dystopii, jakie kiedykolwiek napisano: Rok 1984.

 
  • Rueda, Soriano (2010) Manipulation of language as a weapon of mind control and abuse of power in 1984. Rorueso blog. Recuperado de http://rorueso.blogs.uv.es/2010/10/28/manipulation-of-language-as-a-weapon-of-mind-control-and-abuse-of-power-in-1984/
  • Taylor, D.J. (2003) Orwell: The Life. Edited by Holt Paperbacks. ISBN-13: 978-0805076936
  • Hossain, Mozaffor. (2018). Language as the Device for Psychological Manipulation in George Orwell’s Nineteen Eighty-Four: a psycholinguistic analysis.