Czym różnią się ważność i rzetelność

Co oznaczają ważność i rzetelność? Czym się różnią? Dlaczego są ważne? W tym artykule opowiemy o nich wszystko.
Czym różnią się ważność i rzetelność

Ostatnia aktualizacja: 05 kwietnia, 2022

Ważność i rzetelność to dwa kluczowe konstrukty w analizie wyników uzyskanych w badaniach psychologicznych. Użycie mniej lub bardziej ważnych lub wiarygodnych instrumentów może dodać lub odjąć wartość samego badania. Czym jednak różnią się ważność i rzetelność?

Aby trochę zrozumieć różnicę między ważnością a rzetelnością, musisz wiedzieć, czym one są. Następnie możesz je porównać.

Ważność

Istnieją różne rodzaje ważności. Kiedy jednak odwołujemy się do niej w dziedzinie psychometrii, odnosimy się do stopnia, w jakim narzędzie mierzy mierzoną zmienną (Hernández-Sampieri, Fernández i Baptista, 2014).

Na przykład, jeśli waga pozwala nam poznać wagę przedmiotu, możemy potwierdzić, że jest ważna w zakresie, w jakim spełnia funkcję, do której została zaprojektowana. Gdybyśmy nie mogli dokonać takiego pomiaru, to waga nie nadawałaby się do tego konkretnego zadania. Dlatego też, jeśli test lękowy, który twierdzi, że mierzy Twój poziom lęki, nie działa, to jest nieważny.

Z drugiej strony, w badaniach pojęcie ważności „odnosi się do tego, co jest prawdą lub co jest bliskie prawdzie. Ogólnie uważa się, że wyniki badania będą ważne, gdy będzie ono wolne od błędów” (Villasís-Keever, 2018).

Ustalenie trafności jest niezbędne dla wszystkich badań. Oznacza to, że możemy ufać danym uzyskanym w ramach tego konkretnego projektu badawczego, pozyskaniu danych, analizie przetwarzania danych, interpretacji i wynikającej z niej ocenie (Cohen, Manion i Morrison, 2018).

Kobiety rozmawiają o wynikach statystycznych

Rzetelność

Rzetelność rozumiana jest jako spójność lub stabilność pomiarów, gdy proces pomiarowy się powtarza (Prieto i Delgado, 2010). Jest to stopień, w jakim narzędzie oceny daje spójne wyniki, mierząc to samo w tych samych warunkach.

Powszechną procedurą uzyskiwania wiarygodności instrumentu jest wielokrotne mierzenie tej samej, niezmiennej zmiennej. Załóżmy na przykład, że mierzymy lęk doświadczany przez badanego. To, co zwykle robi się, to porównywanie otrzymanego pomiaru z pomiarem otrzymanym przez instrument, o którym wiemy, że jest wiarygodny.

Wróćmy do przykładu skali. Jeśli zważymy obiekt tylko raz, nie możemy stwierdzić, że pomiar jest wiarygodny. Dlatego przeprowadzamy kilka pomiarów. Jeśli zaobserwujemy, że w każdym z nich otrzymujemy bardzo różne wartości, możemy stwierdzić, że nie jest to wiarygodne.

To samo dzieje się w badaniach i ze wszystkimi instrumentami, z których uzyskujemy pomiary, takimi jak testy psychometryczne.

Ważność i rzetelność – różnice

Ważność i rzetelność to ściśle powiązane pojęcia. Mają jednak różne cele i skupiają się na różnych aspektach. W konsekwencji dostarczają różnych informacji o jakości instrumentu badawczego lub pomiarowego. Przyjrzyjmy się niektórym z ich cech wyróżniających:

1. Pomiar

Jedną z głównych różnic między trafnością a rzetelnością jest to, że ta pierwsza mierzy stopień, w jakim instrument badawczy mierzy to, co ma mierzyć. Rzetelność natomiast mierzy stopień, w jakim przyrząd pomiarowy lub badawczy daje spójne wyniki przy powtarzanych pomiarach.

2. Powiązania

Ważność odnosi się do prawidłowego lub dokładnego zastosowania instrumentu lub badania w danej sytuacji. Wiarygodność wiąże się ze stabilnością wyników testów.

3. Cel

Kolejna różnica między ważnością a rzetelnością polega na tym, że ważność koncentruje się na wyniku. Z drugiej strony wiarygodność dotyczy spójności wyniku. Jest tak niezależnie od tego, czy wyniki są prawidłowe, czy nie. Innymi słowy, może ważność nie może istnieć bez rzetelności. W badaniu lub teście możemy uzyskać spójne wyniki, ale nie oznacza to, że są one poprawne. Z drugiej strony nie możemy uzyskać poprawnych wyników bez ich wiarygodności.

4. Pytanie badawcze

Ważność zadaje pytanie „Czy ten instrument mierzy to, co powinno być mierzone?”. Wiarygodność zadaje pytanie „Jak reprezentatywny jest ten pomiar? Czy możemy temu zaufać?”. Każde pytanie dotyczy innego przedmiotu badań. Ważność dotyczy precyzji, a rzetelność dotyczy spójności lub stabilności.

Ludzie robią obliczenia

5. Ocena

Ważność i niezawodność różnią się sposobem ich oceny. Wiarygodność ocenia się, sprawdzając, czy wyniki są spójne w czasie, między różnymi obserwatorami i między częściami samego badania. Podczas gdy ważność ocenia się, sprawdzając, jak dobrze wyniki odpowiadają ustalonym teoriom i innym miarom tego samego pojęcia.

Trafność i wiarygodność narzędzia to dwie różne właściwości, ale razem wzięte dają nam wyobrażenie o jakości danego narzędzia. Problem polega na tym, że uzyskanie wiarygodnych i trafnych narzędzi pomiarowych w psychologii jest szczególnie kosztowne. Wynika to z abstrakcyjnej natury medium. Ten koszt sprawia, że trudno jest opracować instrument, który nie dodaje znacznej ilości błędu do wyników badań, do których jest używany.

Niemniej jednak dobrą wiadomością jest to, że psychologia toczy tę bitwę od lat i do tej pory poczyniła znaczne postępy.

To może Cię zainteresować ...
Różne środowiska uczenia się: definicje, typy i charakterystyka
Piękno umysłu
Przeczytaj na Piękno umysłu
Różne środowiska uczenia się: definicje, typy i charakterystyka

Środowiska uczenia się umożliwiają naukę. Mogą to być fizyczna klasa, wirtualna klasa, a nawet stołówka. Dowiedz się o nich tutaj.



  • Cohen, L., Manion, L, y Morrison, K. (2018). Research methods in education (8ª Ed.). Routledge.
  • Hernández-Sampieri, R., Fernandez, C. y Baptista, M. (2014). Metodología de la investigación(6ª Ed.). McGraw-Hill Interamericana.
  • Prieto, G., y Delgado, A. R. (2010). Fiabilidad y validez. Papeles del psicólogo31(1), 67-74. https://www.redalyc.org/pdf/778/77812441007.pdf
  • Villasís-Keever, M. Á., Márquez-González, H., Zurita-Cruz, J. N., Miranda-Novales, G., & Escamilla-Núñez, A. (2018). El protocolo de investigación VII. Validez y confiabilidad de las mediciones. Revista Alergia México65(4), 414-421.