Szum informacyjny i niepokój: jak są ze sobą powiązane?

Przyspieszony wzrost produkcji informacji prowadzi do przeciążenia informacyjnego. Wpływa to nie tylko na ich przepływ, ale także na nasze zdrowie psychiczne i to, jak odnosimy się do wiedzy.
Szum informacyjny i niepokój: jak są ze sobą powiązane?

Ostatnia aktualizacja: 21 maja, 2022

Żyjemy w zglobalizowanym świecie pełnym danych i informacji. W konsekwencji nasze postrzeganie samych siebie uległo zasadniczej zmianie. Częściowo wynika to z wykładniczego przepływu informacji. Nie tylko uświadamia nam to, co dzieje się na świecie, ale także ustanawia nowe sposoby bycia i życia. Dużym problemem staje się natomiast szum informacyjny.

W społeczeństwie informacyjnym, w którym żyjemy, cyfryzacja jest jednym z kluczy do rozwoju. Dzięki temu pojawiło się wiele nowych środków komunikacji oraz sposobów wytwarzania, przechowywania i rozpowszechniania informacji. Zmodyfikowało to nasze relacje międzyludzkie i systemy produkcji, edukacji i rozrywki.

W coraz bardziej hiperpołączonym świecie trudno się dziwić, że przeciążenie informacjami lub tak zwany szum informacyjny ma znaczny wpływ na nasze zdrowie psychiczne. Przyjrzymy się dzisiaj koncepcji tego szumu i rozważymy jego związek z lękiem.

Szum informacyjny

Potrzeba bycia poinformowanym przez cały czas wywołuje niepokój, który prowadzi nas do chęci zainteresowania się wszystkimi oferowanymi nam treściami, które wydają się być tak istotne. Ta kompulsywna konsumpcja sprawia, że jesteśmy sfrustrowani, gdy zdajemy sobie sprawę, że nie możemy przetworzyć i przyswoić wszystkiego, czego chcemy.

Szum informacyjny oznacza emocję udręki połączoną z przekonaniem, że jest wiele informacji, których nie możemy łatwo przyswoić, ocenić, uporządkować, skierować i wybrać. To przeciążenie powoduje stres i frustrację z powodu niemożności uzyskania dostępu, zrozumienia lub wykorzystania niezbędnych informacji.

Innymi słowy, doświadczamy zatrucia, gdy informacji, które otrzymujemy, jest znacznie więcej niż jesteśmy w stanie przetworzyć. W zglobalizowanym i hiperpołączonym świecie, w którym żyjemy, zjawisko to jest powszechne.

Szum informacyjny ma kilka objawów oprócz lęku i frustracji:

Zmartwiony mężczyzna czyta informacje na telefonie komórkowym
Szum informacyjny wywołuje udrękę i poczucie, że nie możemy przyswoić tak wielu informacji.

Przyczyny

Najczęstsze przyczyny zatrucia nadmierną ilością informacji, według Preciado (2020), to:

  • Brak doświadczenia lub niepewność. Kiedy musimy porozmawiać lub dowiedzieć się czegoś na nieznany temat, pierwszą rzeczą, jaką robimy, jest szukanie informacji ze źródeł, które są w naszym zasięgu. Jednak nie zagłębiamy się w nie przez odpowiedni czas.
  • Stres. Ze względu na mnogość zadań, które wykonujemy w ciągu dnia i stres, jaki one powodują, czas, jaki poświęcamy na zbadanie przyswajanych informacji, jest niezwykle krótki. Dlatego nie jesteśmy w stanie przeprowadzić rygorystycznej i dogłębnej analizy informacji.
  • Źródła niskiej jakości. Szukając informacji, zwykle korzystamy z niewiarygodnych źródeł, które wprowadzają zamieszanie co do ich treści. Ponadto informacje te są często niekompletne. To prowadzi nas do poszukiwania innych zasobów, powodując tym samym przeładowanie informacji.
  • Brak kryteriów wyszukiwania informacji. Nasz brak krytycznego i selektywnego odczytywania informacji powoduje, że nasz system poznawczy zostaje przeciążony ich nadmiarem. Powoduje to niepokój ze względu na niemożność prawidłowego zarządzania nimi.
  • Nadmierna ostrożność. To prowadzi nas do przechowywania informacji w nadmiarze z obawy, że nie znajdziemy ich ponownie. Strach przed utratą tego, co się dzieje lub zasymilowanych informacji, prowadzi nas do kompulsywnego przetwarzania treści, co kończy się przeciążeniem naszego systemu poznawczego.
  • Potrzeba wiedzy na każdy temat. Nasze pragnienie i niepokój, by dowiedzieć się wszystkiego, prowadzi nas do przeładowania się informacjami.

Szum informacyjny i lęk: jaki jest między nimi związek

Lęk rozumiany jest jako obawa przed zagrożeniem pewnej wartości, którą jednostka uważa za niezbędną dla swojego istnienia (May, 2000). To egzystencjalna reakcja, która ostrzega nas, że wartości, z którymi się identyfikujemy, są zagrożone. Lęk jest naszą wyczekującą reakcją na przerażające wydarzenie lub sytuację, która jeszcze się nie wydarzyła.

Szum informacyjny i niepokój utrzymują wzajemną relację, w której każde z nich jest w stanie promować pojawienie się drugiego. Na przykład, jeśli życie intelektualne i posiadanie dużej ilości wiedzy jest dla nas podstawową wartością, możemy przeładować się informacjami, aby wiedzieć więcej niż już wiemy.

Z drugiej strony, jeśli z powodu nadmiernego przetwarzania informacji dostrzegamy, że nie uzyskujemy pożądanej wiedzy, zaczynamy się niepokoić. Dzieje się tak, ponieważ wartość, którą widzimy w wiedzy o wszystkim, jest zagrożona. Ten niepokój sprawia, że stajemy się bardziej przeładowani informacjami, zamieniając cykl przeładowania i lęku w błędne koło, w którym obie emocje wzajemnie się żywią.

Im bardziej doświadczamy przeładowania, tym mniej będziemy w stanie organizować i przyswajać informacje. Im większy niepokój odczuwamy w związku z aktualizacją i nową wiedzą o określonej dziedzinie lub o tym, co dzieje się na świecie, tym więcej informacji będziemy konsumować. Szum informacyjny i niepokój są w pewnych sytuacjach dwiema stronami tego samego medalu.

kobieta z niepokojem
Przeciążenie informacjami generuje niepokój, pogarsza zdolności analityczne i prowadzi do błędnych decyzji.

Jak zmniejszyć przeładowanie informacjami i niepokój

Jeśli cierpisz na przeładowanie, oto kilka wskazówek, które pomogą Ci poprawić zdrowie psychiczne.

  • Uporządkuj swoje harmonogramy w celu wykorzystania informacji. Zorganizowanie harmonogramu uniemożliwi ciągłe pobieranie informacji z platform cyfrowych. Powinieneś zaplanować konkretną porę dnia, aby uzyskać informacje, obejrzeć wiadomości lub surfować w mediach społecznościowych.
  • Wyłącz powiadomienia. Powstrzymaj się od otrzymywania powiadomień o nowościach przez cały czas, aby nie kusiło Cię, aby na nie patrzeć. Jeśli otrzymujesz informacje co pięć minut, pod koniec dnia Twój mózg jest wyczerpany tak dużym przetwarzaniem i porządkowaniem danych.
  • Nie sprawdzaj swojego telefonu komórkowego przed pójściem spać. Światło telefonu komórkowego może hamować uwalnianie melatoniny, hormonu związanego z indukcją snu. Dobry sen i odpoczynek są niezbędne dla zdrowego życia i konsolidacji informacji w sieciach neuronowych.

Szum informacyjny i niepokój to dwie niezwykłe cechy współczesnych społeczeństw, w których konsumpcja informacji stała się tak intensywna, jak inne rodzaje konsumpcji. Ile informacji czytasz w ciągu dnia? Czy kiedykolwiek czułeś się niespokojny, próbując przyswoić ogrom informacji, których nie możesz przetworzyć?

To może Cię zainteresować ...
Technika relaksacyjna Wolpe
Piękno umysłu
Przeczytaj na Piękno umysłu
Technika relaksacyjna Wolpe

Technika relaksacyjna Wolpe to prosta metoda na złagodzenie stresu, poprawę nastroju i rozproszenie różnych dolegliwości fizycznych.



  • Bawden, D. y Robinson, L. (2009). The dark side of information: overload, anxiety and other paradoxes and pathologies. Journal of information science35(2), 180-191.
  • Crovi, D. (2002). Sociedad de la información y el conocimiento. Entre el optimismo y la desesperanza. Revista Mexicana de Ciencias políticas y sociales45(185), 13-33.
  • Delarbre, R. T. (2001). Vivir en la Sociedad de la Información Orden global y dimensiones locales en el universo digital. Revista iberoamericana de Ciencia, Tecnología, Sociedad e innovación1.
  • May, R. (2000). El dilema del hombre: respuestas a los problemas del amor y la angustia. Gedisa.
  • Pineda, J. M. y Spertino, J. G. Aproximación a la infoxicación, ansiedad y sobrecarga informativa: una problemática que atraviesa a nuestros profesionales bibliotecarios y su entorno laboral.
  • Savage, R. A., Zafar, N., Yohannan, S., & Miller, J. M. M. (2018). Melatonin.