Poznaj różne fazy szoku kulturowego

Poznaj różne fazy szoku kulturowego

Ostatnia aktualizacja: 26 listopada, 2020

W dzisiejszym zglobalizowanym świecie coraz częściej stykamy się z migracjami. Jednak pokonanie szoku kulturowego to wyzwanie, którego pokonanie wymaga czasu. Czytaj dalej, aby poznać różne fazy szoku kulturowego!

Migracja i przepływ ludzi między krajami to codzienność w coraz bardziej zglobalizowanym świecie. Istnieje wiele powodów, które popychają ludzi do przeniesienia się z ich ojczystego kraju.

Jednak chociaż większość osób ma pełną świadomość wyzwań, jakie niesie za sobą taka decyzja, to nie zawsze znają fazy szoku kulturowego, których doświadczają imigranci w pierwszych latach po zmianie miejsca zamieszkania.

Konieczność dostosowania się do nowej kultury, nowego języka i innego stylu życia w znaczący sposób odbija się na emocjach. Właśnie o to chodzi w szoku kulturowym. Innymi słowy, to doświadczanie takich emocji jak lęk, smutek, euforia, dezorientacja i niepewność.

Jednak nie jest to coś stałego i ciągłego. Emigrant przechodzi przez różne fazy szoku kulturowego, z których każda ma swoje własne cechy charakterystyczne, póki nie będzie w stanie dostosować do nowego środowiska. Cały proces może trwać nawet kilka lat.

Zamyślona kobieta

Fazy szoku kulturowego

Wpływ nowej kultury na osoby, które przenoszą się z jednego kraju do drugiego, był badany przez wielu naukowców. Teoria krzywej w kształcie litery “U”, która została ukuta przez Lysgaarda (1955), zakłada istnienie trzech etapów procesu przystosowania kulturowego.

Na początku dana osoba odczuwa euforię lub szczęście, następnie pojawia się dysonans poznawczy i brak równowagi, po czym w końcu następuje stabilizacja.

Jednak większe znaczenie zyskała późniejsza teoria autorstwa Gullahorn i Gullahorna (1963). Według niej istnieje pięć faz szoku kulturowego, które układają się w kształt litery “W”. Przedstawiają one górki i dołki wskazujące sposób, w jaki emigrant dostosowuje się do nowego miejsca zamieszkania.

Krzywa “W” i pięć faz szoku kulturowego

1. Miesiąc miodowy

W pierwszej fazie na pierwszy plan wychodzą emocje, szczęście i euforia. Kraj przeprowadzki jest fascynujący, stymulujący i nowy. Oprócz tego osoba, która się właśnie przeprowadziła, ma tendencję do postrzegania różnic między jej własną kulturą a kulturą nowego kraju w pozytywnym świetle.

Odczuwa motywację do nauki i współpracy. Poza tym nadal czuje się blisko związana ze swoją tożsamością i dawnymi związkami.

2. Szok kulturowy

Pojawia się, gdy uczucie nowości zanika, a nowa rzeczywistość staje się irytująca, zimna i dziwna. Migrant nie rozumie wartości i sposobu życia w nowym kraju i nie podziela ich. Zaczyna uważać, że było mu lepiej w jego ojczystym kraju.

Pojawia się uczucie wrogości, niepokoju, frustracji i smutku, jak również objawy somatyczne. Sieć wsparcia społecznego, którą posiadała taka osoba (rodzina i przyjaciele) zdaje się być już odległa i niedostępna.

3. Wstępne przystosowanie się

Podczas etapu przystosowania się ponownie pojawiają się pozytywne i przyjemne emocje. Nowa kultura i typowe dla niej zachowania są już znajome i zrozumiałe. Imigrant osiągnął adekwatny poziom komfortu, a samotność nie jest już tak wyraźna. Jego perspektywa jest już bardziej obiektywna i praktyczna. Jest gotów czerpać radość z nowej rutyny.

4. Mentalna izolacja

Ta faza pojawia się zazwyczaj po wizycie lub wyjeździe do ojczyzny. W domu zaszło wiele zmian, a migrant nie czuje już, że właśnie tam jest jego miejsce. To wywiera wpływ na jego uczucie przynależności.

Czuje, że jest uwięziony między dwoma światami i nie uważa, że należy do któregokolwiek z nich. Jednak pojawia się tęsknota za przeszłością, która już nie istnieje.

Co więcej, migrant ustalił już rutynę w swoim nowym kraju. Nie ma już żadnych nowości ani stymulacji. W tym momencie zatrzymuje się i zaczyna myśleć o tym, jak bardzo tęskni za swoim starym życiem. Utrzymuje się uczucie izolacji i samotności.

5. Adaptacja

W końcu migrant poznaje kulturę, sposób życia i wartości obowiązujące w nowym kraju. Nareszcie udaje mu się dostosować do życia i pracy w nowym kraju, nie czując się przy tym dziwnie ani nie odczuwając frustracji. Jest mu dobrze i czuje się jak u siebie.

Dwie osoby przybijające sobie piątkę

Pokonanie szoku kulturowego

Przejście przez różne fazy procesu dostosowania kulturowego może zająć całe lata. Poza tym należy podkreślić, że proces ten nie jest linearny. Kolejność faz może się zmieniać, każda z nich może powtarzać się kilka razy, póki dana osoba w końcu nie osiągnie całkowitej adaptacji.

Świadomość istnienia tych faz może pomóc migrantowi zrozumieć i znormalizować odczuwane emocje. Dzięki temu spada uczucie niepewności. Dzieje się tak, ponieważ w końcu wie czego ma oczekiwać. Pozostaje jedynie mieć nadzieję, że każdy migrant będzie w stanie ukończyć ten proces.

To może Cię zainteresować ...
Akatyzja: kiedy nie możesz usiedzieć w miejscu
Piękno umysłuRead it in Piękno umysłu
Akatyzja: kiedy nie możesz usiedzieć w miejscu

Akatyzja jest często mylona z zespołem niespokojnych nóg. Daje podobne objawy, ale jej przyczyny są odmienne - to efekt uboczny działania leków.



  • Black, J. S., & Mendenhall, M. (1991). The U-curve adjustment hypothesis revisited: A review and theoretical framework. Journal of international business studies22(2), 225-247.
  • Gullahorn, J. T., & Gullahorn, J. E. (1963). An extension of the U-curve hypothesis. Journal of Social Issues, 19(3), 33–47