Nienawiść w mózgu - jaki jest jej mechanizm działania?

Czym dokładnie jest nienawiść? Jakie części mózgu są w to zaangażowane? Czy istnieje nerwowy związek między nienawiścią a miłością? Dowiedz się w tym artykule.
Nienawiść w mózgu - jaki jest jej mechanizm działania?

Ostatnia aktualizacja: 05 września, 2022

Prawdopodobnie słyszałeś, że jest cienka linia między miłością a nienawiścią. Sugerowałoby to, że niezwykle łatwo jest przejść z jednego stanu do drugiego. Czy to jednak prawda? W rzeczywistości postępy neuronaukowe w badaniach nad miłością i nienawiścią wskazują, że pewne struktury korowe i podkorowe, które są aktywowane dla nienawiści, są również aktywowane dla miłości.

Wykorzystując funkcjonalne obrazowanie rezonansem magnetycznym, neurobiolodzy Zeki i Romaya (2008) przebadali 17 osób, które żywiły do kogoś nienawiść. Naukowcy zaobserwowali, że struktury, takie jak skorupa i wyspa, aktywują się zarówno dla bodźców związanych z nienawiścią, jak i z romantyczną miłością. Ich odkrycia dostarczyły podstawy do zbadania uczuć nienawiści w mózgu.

Mężczyźni w pracy. Nienawiść
Emocja, jaką jest nienawiść, jest bliska odrazie i pogardzie.

Nienawiść

Nienawiść można pojmować w wielu kontekstach. Może być postrzegana jako postawa emocjonalna, osąd normatywny, uczucie, motywacja lub uogólniona ocena. Niemniej jednak, pomimo rozbieżności pojęciowych, jeden ze składników nienawiści jest powszechnie akceptowany: pragnienie krzywdzenia. To pragnienie może być środkiem do celu lub celem samym w sobie.

Jednostki mogą pragnąć skrzywdzić innych w celu przywrócenia ustalonego porządku, wzniesienia się, umocnienia swojego ego, uzyskania przyjemności, przywrócenia autonomii lub zapobieżenia porzuceniu. We wszystkich tych przypadkach, niezależnie od intencji, głównym celem jest wyrządzenie szkody.

Na poziomie interpersonalnym nienawiść spełnia różne funkcje. Wśród nich wymienić można, chociażby takie jak samonaprawa, zemsta, komunikowanie stanów emocjonalnych lub potwierdzenie autonomii. Na poziomie międzygrupowym nienawiść została uznana za funkcjonalny środek zachowań politycznych, takich jak przynależność i spójność w grupie.

Chociaż na nienawiść wpływają inne emocje, takie jak gniew, niechęć i pogarda, nie należy jej z nimi utożsamiać. W rzeczywistości w jednym z badań stwierdzono, że nienawiść jest bardziej podniecająca niż wszystkie te trzy emocje i okazała się bliższa wstrętowi i pogardzie niż gniewowi i odrazie.

Nienawiść i mózg

Korzystając z funkcjonalnego rezonansu magnetycznego, naukowcy odkryli, że gdy dana osoba widzi zdjęcie kogoś, kogo nienawidzi, aktywowane są różne struktury mózgu. W jednym dochodzeniu zeskanowali mózgi 17 osób. Uczestnicy oglądali twarze osób, których nienawidzili, a także twarze znajomych, do których żywili neutralne uczucia.

Wyniki badania wykazały, że gdy uczestnicy spojrzeli na twarz, której nienawidzili, aktywność wzrosła w przyśrodkowym zakręcie czołowym, prawej skorupie, korze przedruchowej, płacie czołowym i przyśrodkowej wyspie.

Znaleziono również trzy obszary, w których aktywacja była liniowo skorelowana z poziomem nienawiści w mózgu. Były to prawa wyspa, prawa kora przedruchowa i prawy przedni zakręt przyśrodkowy. Obszar dezaktywacji wykryto również w prawym górnym zakręcie czołowym.

To badanie wykazało, że w mózgu istnieje wzorzec aktywności nienawiści. Wzorzec różni się od tego skorelowanego z romantyczną miłością. Niemniej jednak te dwa obszary mają wspólne dwa obszary: skorupę i wyspę.

Przyśrodkowa kora przedczołowa

Aktywacja tego obszaru korowego odgrywa niezwykle istotną rolę w zadaniu wnioskowania o innych. Jest zaangażowany w rozumowanie, a jego aktywacja wzrasta, gdy myślisz o sobie, swojej rodzinie lub kimś, na kim ci zależy (Morgado, 2019). Kora przedczołowa jest również aktywowana, gdy myślisz o ludziach, którzy podzielają Twoje ideały. Jednak jego aktywność spada, gdy myślisz o tych, którzy nie myślą tak samo jak ty lub są ci obojętni.

Kora przedczołowa jest również mniej aktywowana, gdy widzisz tych, których uważasz za mniej inteligentnych i emocjonalnych. Ta dezaktywacja może również wpłynąć na empatię (lub jej brak), którą możesz czuć do kogoś, kogo nienawidzisz. W rzeczywistości wykazano, że gdy dana osoba obserwuje stan emocjonalny innej osoby, aktywowane są obszary takie jak przyśrodkowa kora przedczołowa, połączenie skroniowo-ciemieniowe, górna bruzda skroniowa i biegun skroniowy. Sugeruje to, że przyśrodkowa kora przedczołowa może być silnie zaangażowana zarówno w empatię, jak i teorię umysłu (Gallagher i Frith, 2003).

Ponieważ aktywacja przyśrodkowej kory przedczołowej zmniejsza się, gdy myślisz o ludziach, których nienawidzisz, nie powinno Cię dziwić, że odczuwasz wobec nich niewielką empatię. Dzieje się tak, ponieważ empatia zależy między innymi od aktywności tej kory.

mózg świeci na niebiesko
Kiedy doświadczamy nienawiści, zmniejsza się aktywność przyśrodkowej kory przedczołowej, podobnie jak nasza empatia.

Obwód nienawiści w mózgu

Skorupa i wyspa to struktury mózgowe zaangażowane w postrzeganie pogardy i obrzydzenia. Te dwie struktury i inne, o których wcześniej wspomnieliśmy, tworzą coś, co można by nazwać obwodem nienawiści.

Obwód ten obejmuje zarówno struktury korowe, jak i podkorowe. Jest to klucz do wygenerowania agresywnego zachowania i przełożenia go na działanie poprzez planowanie motoryczne. Obwód obejmuje również część kory czołowej, która została uznana za niezbędną do przewidywania działań innych (Morgado, 2019).

Aktywność podkorowa obejmuje dwie odrębne struktury, o których wspomnieliśmy wcześniej: skorupę i wyspę. Pierwszy polega na postrzeganiu pogardy i obrzydzenia. Jest to również związane z uczeniem się, kontrolą motoryczną, artykulacją mowy, nagrodą i funkcjonowaniem poznawczym (Ghandili i Munakomi, 2021).

Kora wyspy pełni różne funkcje:

  • Przetwarzanie sensoryczne.
  • Reprezentacja uczuć i emocji.
  • Sterowanie autonomiczne i silnikowe.
  • Przewidywanie ryzyka i podejmowanie decyzji.
  • Ciało i samoświadomość.
  • Empatia.

Nienawiść dotyczy części mózgu, które rozwinęły się na różnych etapach naszej ewolucji jako gatunku. W rzeczywistości nasza zdolność do doświadczania tego rodzaju uczuć sięga czasów, kiedy pojawili się pierwsi współcześni ludzie. W tym kontekście nienawiść była strategią adaptacyjną. Ułatwiał przetrwanie pośród innych grup, które rywalizowały o zasoby naturalne.

To może Cię zainteresować ...
Żywienie urazy – komu tak naprawdę wyrządza krzywdę?
Piękno umysłu
Przeczytaj na Piękno umysłu
Żywienie urazy – komu tak naprawdę wyrządza krzywdę?

Żywienie urazy to głębokie i uporczywe uczucie złości, które zaburza równowagę i przyprawia umysł o mdłości. Dlaczego jest tak szkodliwe?



  • Cikara, M., Botvinick, M. M., & Fiske, S. T. (2011). Us versus them: Social identity shapes neural responses to intergroup competition and harm. Psychological science22(3), 306-313.
  • Gallagher, H. L., & Frith, C. D. (2003). Functional imaging of ‘theory of mind’. Trends in cognitive sciences7(2), 77-83.
  • Ghandili, M., & Munakomi, S. (2021). Neuroanatomy, putamen. StatPearls. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK542170/
  • Gogolla, N. (2017). The insular cortex. Current Biology27(12), R580-R586.
  • Jankowiak-Siuda, K., Rymarczyk, K., & Grabowska, A. (2011). How we empathize with others: a neurobiological perspective. Medical science monitor: international medical journal of experimental and clinical research17(1), RA18.
  • Kiger, P. (s.f). How hate Works. Howstuffworks. https://science.howstuffworks.com/life/hate1.htm
  • Lang, K. (2022, 30 de mayo). Are humans ‘wired’ to hate, and if so, why? .MedicalNewsToday. https://www.medicalnewstoday.com/articles/are-humans-wired-to-hate-and-if-so-why
  • Martínez, C. A., van Prooijen, J. W., & Van Lange, P. A. (2021). Hate: Toward understanding its distinctive features across interpersonal and intergroup targets. Emotion.
  • Morgado, I. (2019, 26 de marzo) El odio y el amor en el cerebro. Investigación y ciencia. https://www.investigacionyciencia.es/blogs/psicologia-y-neurociencia/37/posts/el-odio-y-el-amor-en-el-cerebro-17372
  • Uddin, L. Q., Nomi, J. S., Hébert-Seropian, B., Ghaziri, J., & Boucher, O. (2017). Structure and function of the human insula. Journal of clinical neurophysiology: official publication of the American Electroencephalographic Society34(4), 300.
  • University College London. (2008, 28 de octubre). Brain’s ‘hate circuit’ identified. https://www.ucl.ac.uk/news/2008/oct/brains-hate-circuit-identified
  • Zeki, S., & Romaya, J. P. (2008). Neural correlates of hate. PloS one3(10), e3556.