Czy inteligencja to cecha genetyczna?

Co decyduje o inteligencji człowieka? Genetyka, środowisko, czy jedno i drugie? Przeczytaj nasz artykuł, aby to odkryć!
Czy inteligencja to cecha genetyczna?

Ostatnia aktualizacja: 12 marca, 2021

Czy inteligencja to cecha genetyczna? Wielu ekspertów i badań twierdzi, że Twoje IQ jest głównie kwestią Twojego składu genetycznego. Niemniej jednak związek nie zawsze jest tak bezpośredni lub tak wyraźny, jak mogłoby się wydawać. Prawda jest taka, że istnieje wiele innych czynników, które mogą promować Twój potencjał intelektualny lub go utrudniać.

Weźmy na przykład Williama Jamesa Sidisa. Ten młody człowiek był naprawdę inteligentny i bardzo obiecujący. Zmarł w połowie lat czterdziestych w Stanach Zjednoczonych. Wielu ekspertów uważa go za jednego z najbardziej inteligentnych ludzi, jaki kiedykolwiek żył. Niektórzy szacują, że jego IQ wynosiło powyżej 250.

„To, co wiemy, to kropla, a czego nie wiemy, to ocean.”

– Isaac Newton –

Najbardziej interesującą częścią rozwoju poznawczego Sidisa była jego edukacja. Mógł iść na Uniwersytet Harvada w wieku 9 lat i to nie tylko ze względu na jego cechy genetyczne. Jego matka, Sara, była lekarzem, a ojciec, Boris, był psychiatrą i ekspertem w dziedzinie psychologii rozwojowej.

Jeśli jest jedna rzecz, o której wiedzieli Ci dwaj ukraińscy naukowcy, to to, że uzyskanie wysokiego IQ nie było wyłącznie kwestią Twoich 23 par chromosomów.

Inteligencja to cecha genetyczna

Wysoka inteligencja jest wynikiem środowiska, które ją ułatwia, a także mózgu, który jest na nie podatny. Sidisowie nakierowali życie swojego dziecka na jeden cel: maksymalne wykorzystanie jego możliwości poznawczych. Wyniki przeszły najśmielsze oczekiwania.

Niemniej jednak ten młody człowiek nie był tylko cudownym dzieckiem. Był też osobą wyraźnie niezadowoloną ze swojego życia.

Czy inteligencja to cecha genetyczna?

Inteligencja, podobnie jak wszystkie czynniki ludzkiego zachowania, jest cechą złożoną.

Zdefiniowanie jej nie jest jednak trudne, ponieważ jest to połączenie wszystkich tych doświadczeń, w których dana osoba wykazuje wyraźną zdolność uczenia się, myślenia, planowania, rozwiązywania swoich problemów, myślenia abstrakcyjnego, rozumienia skomplikowanych pomysłów i udzielania wysoce kreatywnych odpowiedzi na pytania.

Niemniej jednak nikt dokładnie nie wie, co powoduje indywidualne różnice w inteligencji. Niektóre badania wskazują, że genetyka kształtuje Twoje zdolności intelektualne. Badanie przeprowadzone na Uniwersytecie w Glasgow z 2016 roku wykazało, że geny związane z funkcjami poznawczymi dziedziczysz głównie od swojej matki.

Chromosom X determinuje zatem dużą część Twojego potencjału intelektualnego.

Mówimy o tym jednak w sensie warunkowym, ponieważ nie wszystko jest tak jasne, jak się wydaje. W niedawnym badaniu opublikowanym w czasopiśmie Genetics Home Reference widzisz coś, co eksperci przypuszczali od prawie wieku.

Twoje środowisko społeczne Cię kształtuje. Daje Ci warunki, których potrzebujesz, aby osiągnąć cały swój potencjał poznawczy. Genetyka odpowiada tylko za 40% tego, co osiągasz.

Na inteligencję (a szczególnie wysoką inteligencję) wpływa środowisko. Czynniki takie jak sposób wychowania dziecka, jego edukacja i żywienie pozwalają na rozwój potencjału edukacyjnego.

Niezliczone czynniki wpływają na inteligencję

Neurolodzy często twierdzą, że ludzie przeceniają pojęcie wysokiej inteligencji. Gdybyś miał wykonać operację mózgu, nie ma takiej części tego narządu, która pokazywałaby poziom inteligencji i odróżniałaby go od innych mózgów.

Nie ma wyspecjalizowanej struktury, która czyni Cię bardziej inteligentnym niż standardowo. Prawda jest taka, że inteligencja pochodzi z nieskończonej liczby procesów działających w harmonii. To cały hiperpołączony świat synaptyczny, który tworzy ostrzejszy, rozsądniejszy i wydajniejszy od przeciętnego mózg.

Chociaż prawdą jest, że wysoka inteligencja może zależeć od Twoich genów, mogą na nią wpływać inne czynniki, takie jak:

  • Bezpieczny związek z matką charakteryzujący się ciągłą wymianą emocjonalną.
  • Pozytywne wychowanie.
  • Odpowiednie wykształcenie.
  • Sprzyjające i stymulujące środowisko społeczne składające się z dobrej rodziny, dobrze wykształconych nauczycieli oraz odpowiedniej i bezpiecznej społeczności.

Słabe wychowanie i plastyczność neuronalna

Teraz, kiedy to omówiliśmy, niektórzy z naszych czytelników mogą zadawać sobie pytanie: „Więc co się stanie, jeśli mam geny wysokiej inteligencji, ale słabe wychowanie?”, „Co się stanie, jeśli moje środowisko nie sprzyja rozwojowi inteligencji, a moje wyniki w nauce będą słabe?”, „Czy to oznacza, że nigdy nie będę w stanie poprawić swojego IQ?”

Każdy psycholog ma kluczową postać psychologiczną, którą podziwia. Weźmy na przykład Kurta Lewina. Jest ojcem współczesnej psychologii i dał nam podstawę dla wielu przyszłych teorii i badań. Lewin pokazał nam, że ludzie są wytworami ich interakcji i doświadczeń.

Jesteś swoim nastawieniem i tym, co zdecydujesz się robić ze swoimi doświadczeniami.

Badania bliźniąt i inteligencja genetyczna

Eksperci byli w stanie zbadać wiele rzeczy z wykorzystaniem bliźniaków rozdzielonych po urodzeniu i wychowanych w różnych kontekstach. Dzięki tym badaniom eksperci odkryli, że niekorzystne środowiska o ograniczonych zasobach ekonomicznych znacząco wpływają na rozwój inteligencji.

Niemniej jednak złe warunki nie mogą całkowicie zniszczyć Twojego potencjału. Jeśli w pewnym momencie nadarzy się okazja, by rzucić wyzwanie swojemu staremu środowisku lub zbudować lepsze, być może uda Ci się „nadrobić stracony czas”.

Badanie inteligencji

Lewin odkrył, że kiedy jeden bliźniak wychował się w niesprzyjającym środowisku, dystansował się od pomysłów swoich przybranych rodziców. Mogli dać upust swoim predyspozycjom genetycznym.

Zdolność poznawcza bliźniaka poprawiłaby się, gdyby znalazł źródło motywacji lub cel zgodny z ich zainteresowaniami, a także środowisko, które ułatwiłoby osiągnięcie tych celów. W końcu mózg nie jest stabilną i niezmienną jednostką. Plastyczność, ciekawość i siła woli są w stanie czynić prawdziwe cuda.

To może Cię zainteresować ...
Zmęczenie decyzyjne – pajęczyna, która cię więzi
Piękno umysłuRead it in Piękno umysłu
Zmęczenie decyzyjne – pajęczyna, która cię więzi

Zmęczenie decyzyjne to koncepcja Roya F. Bauma, który ostrzegał, że: „nie możesz podejmować jednej decyzji po drugiej, nie płacąc za to biologicznej ceny”.