Neuronauka i jej historia w wersji skróconej - poznaj ją!

Ostatnia aktualizacja: 19 lipca, 2019

Neuronauka to fascynująca dziedzina. Czy jednak wiemy, jakie wydarzenia naznaczyły jej historię? Jak doszliśmy do obecnej wiedzy? Przedstawiamy najważniejsze momenty w historii tej dyscypliny.

W piątym wieku p.n.e. Alkmeon z Krotonu po znalezieniu nerwów wzrokowych podczas badań zaczął myśleć, że mózg może być miejscem, w którym znajdują się myśli i doznania. Było to bardzo zaawansowane myślenie w porównaniu do Arystotelesa, który twierdził, że procesy intelektualne miały miejsce w sercu. A mózg był jedynie odpowiedzialny za chłodzenie krwi, którą serce zbytnio nagrzewało. Wtedy właśnie powstała neuronauka – a przynajmniej można tak uważać.

Później opracowano teorię hipokratyczną lub humoralną. Według niej ciało działało dzięki równowadze  czterech płynów. Zgodnie z tą myślą, brak równowagi w proporcjach tych płynów mógł prowadzić do rozwoju choroby lub zmian w osobowości. To właśnie Galen analizując twardość móżdżku i mózgu stwierdził, że ostatni był tym, który przetwarzał doznania i był odpowiedzialny za pamięć.

W ramach tej debaty René Descartes (Kartezjusz) w latach 1630–1650 rozpowszechnił teorię mechanistyczną. Co więcej ustanowił dwoistość ciała i duszy, w której mózg stał się tym, który kontroluje zachowania. Wskazał także na szyszynkę jako drogę, która umożliwiała komunikację między tymi dwoma wymiarami. W ten sposób stał się ojcem tej debaty umysł-mózg, która wciąż zaprząta myśli wielu neuronaukowców.

Neuronauka w XIX wieku

Lokalizacja

W 1808 roku Gall opublikował artykuł o frenologii. Oznacza ona, że wszystkie procesy umysłowe zachodzą w mózgu i każdy z nich ma swój określony obszar. To lokalizacja sprawiła, że badania dotyczące mentalności jeszcze bardziej skupiły się na tym organie. Wśród swoich wyników Brodmann opisał pięćdziesiąt dwa obszary mózgu, w tym związane z nimi procesy umysłowe.

Ponadto uważano, że rozwój określonych umiejętności odpowiadał wzrostowi objętości związanego z nimi obszaru mózgu. W ten sposób wizja mózgu zmieniła się w bardziej dynamiczną uważając, że narząd ten dostosowuje swoją fizyczną konfigurację do wymagań środowiska, rezerwując większą przestrzeń dla najbardziej potrzebnych umiejętności.

W ten sposób zaczęto wierzyć, że zdolności intelektualne i moralne można rozpoznać po kształcie i rozmiarze głów (nie były wtedy dostępne techniki neuroobrazowania obecne w dzisiejszych czasach).

Konektywizm

Później, w 1861 roku Broca przedstawił Towarzystwu Antropologicznemu w Paryżu przypadek pacjenta, który utracił mowę, ale nie zdolność rozumienia. Stało się to po kontuzji części mózgu, która teraz nosi jego imię. Przyczyniło się to do wielkiego entuzjazmu w dziedzinie badań mózgu, ponieważ była to pierwsza próba udowadniająca relację między mózgiem a językiem.

Ponadto w 1874 roku Wernicke opisał swoich pacjentów, którzy byli w stanie mówić, ale nie rozumieć. Była to nowa perspektywa w badaniu mózgu nazwana konektywizmem. Ten prąd sugeruje, że tylko najbardziej podstawowe funkcje są ograniczone do określonych obszarów mózgu, podczas gdy złożone funkcje są wynikiem interakcji kilku obszarów.

Co ciekawe, w 1885 r. pojawiają się pierwsze publikacje dotyczące pamięci autorstwa Ebbinghausa, gdzie opisuje metody oceny stosowane nawet dzisiaj. Niedługo po tym, w 1891 r., opracowano pojęcie neuronu dzięki odkryciu dokonanemu przez Cajala.

Neuronauka w XX wieku

Na początku XX wieku dwie wojny światowe wyznaczyły rozwój historii neuronauki. Pierwsza wojna światowa pozostawiła wielu zabitych, ale także wielu rannych.

Osoby z problemami neurologicznymi można było liczyć w tysiącach, a zatem wykładniczo zwiększyła się potrzebę przeprowadzenia rehabilitacji neurologicznej. Stało się to nowym impulsem do badań w tej dziedzinie. Podczas drugiej wojny światowej ta dyscyplina została skonsolidowana i rozwinięto ważne interwencje neuropsychologiczne ustanowione przez referentów takich jak Luria.

Około 20 lat po zakończeniu II wojny światowej, w 1962 r. uruchomiono program badawczy Neuroscience. Jest to organizacja, która łączy uniwersytety na całym świecie. Jego celem było połączenie naukowców nauk behawioralnych i neurologicznych: biologii, układu nerwowego i psychologii.

Został zapoczątkowany przez Massachusetts Institute of Technology (MIT). Cotygodniowe spotkania, konferencje i dyskusje dawały początek konkretnym i dostosowanym programom edukacyjnym.

“<em data-reactroot="">Neuronauka jest zdecydowanie najbardziej ekscytującą dziedziną nauki, ponieważ mózg jest najbardziej fascynującym obiektem we wszechświecie. Każdy ludzki mózg jest inny, mózg czyni każdego człowieka wyjątkowym i określa, kim jest.</em>”
~ –Stanley B. Prusiner (Nagroda Nobla w dziedzinie Medycyny, 1997)– ~

Dzięki temu w Waszyngtonie (1969 r.) powstało Neuroscience Society, największe towarzystwo neuronauki na świecie. Obecnie nadal jest światowym punktem odniesienia, podobnie jak jego doroczny zjazd.

Dzięki impulsowi z poprzednich lat i połączeniu dyscyplin, które osiągnięto w 1990 r. Rada Doradcza Narodowego Instytutu Zaburzeń Neurologicznych i Wypadków Sercowo-Naczyniowych opublikowała dokument o nazwie Dekada Mózgu: odpowiedzi poprzez badania naukowe. Zebrano w nim czternaście kategorii mało znanych do tej pory zaburzeń neurologicznych, co oznaczało wielki postęp w badaniach neuronaukowych.

XXI wiek

Dzięki wszystkim osiągnięciom technicznych i wiedzy neuronauka i jej rozwój są już niezaprzeczalnym faktem. W 2002 r. rozpoczęto projekt Blue Brain z myślą o stworzeniu symulacji mózgu ssaków na poziomie molekularnym w celu zbadania jego struktury. Ten ekscytujący projekt łączy ze sobą kraje na całym świecie.

Następnie, w 2013 roku, Barack Obama ogłosił uruchomienie dużego projektu naukowego: BRAIN. Ten projekt działa na poziomie GENOME i ma na celu opracowanie szczegółowej i dynamicznej mapy ludzkiego mózgu. Początkowo zainwestowano w niego 100 miliardów dolarów. Oczywiście jest to nowe, wielkie amerykańskie wyzwanie będące jednocześnie narzędziem, za pomocą którego zamierzają prowadzić badania nad mózgiem.

Jednak Europa ma w tym temacie drobną przewagę realizując równolegle projekt HUMAN BRAIN. Inwestycja to ponad 1000 milionów euro. Celem jest to, byśmy za około 10 lat dokonali jakościowego skoku w porównaniu do tego, co wiemy o mózgu dzisiaj. Wydaje się więc, że wciąż jest jeszcze przed nami najciekawsza część historii neurobiologii.

To może Cię zainteresować ...
La Mente es MaravillosaLeerlo en La Mente es Maravillosa
Ludzki mózg jest niezwykły: autyzm i Einstein

Ludzki mózg jest organem równie skomplikowanym, co tajemniczym. Neuronauka każdego dnia odkrywa o nim nowe informacje, lecz nadal nie wiemy wszystkiego.