Inteligencja makiaweliczna: definicja i cechy

Marzec 7, 2019

Czy cel uświęca środki? Ktoś, kogo cechuje inteligencja makiaweliczna, powiedziałby, że tak. Przynajmniej do pewnego stopnia.

Ale jak rozpoznać, że mamy do czynienia z kimś o takiej osobowości? Rzućmy okiem na to, czym charakteryzuje się inteligencja makiaweliczna.

Czym jest inteligencja makiaweliczna?

Inteligencja makiaweliczna wiąże się ze złożonymi strategiami społecznymi. Są to zachowania, w które dana osoba angażuje się, aby spróbować bezpośrednio lub pośrednio zmaksymalizować swój sukces. Aby to zrobić, zachowuje się w sposób kooperatywny lub bojowy, w zależności od tego, co według niej przyniesie jej najwięcej korzyści w danej sytuacji.

Manipulacja

Biorąc to pod uwagę, ważne jest, aby nie mylić tego terminu z makiawelizmem, który bada psychologia społeczna. Jest to bowiem strategia zachowania społecznego, która zakłada stosowanie manipulacji dla czerpania osobistych korzyści i ogólnie ze szkodą dla innych.

Natomiast inteligencja makiaweliczna narodziła się z tego, co dawniej było polityczną doktryną. Teorie makiaweliczne były tak użyteczne, że dały początek nowym teoriom i badaniom nad ludzkimi zachowaniami.

Charakterystyka inteligencji makiawelicznej

Ktoś o intelekcie makiawelicznym może nie przejawiać wszystkich poniższych cech, ale na pewno będzie miał niektóre z nich. Ogólnie można je zdefiniować jako tendencje, które będą manifestować się w zależności od osobowości i środowiska społecznego danej osoby.

Obiektywizacja innych ludzi

Inteligencja makiaweliczna czasem wiąże się z pewnymi cechami socjopatycznymi. Dla osoby o osobowości makiawelicznej postawienie się na miejscu kogoś innego często okazuje się bardzo trudne lub niemożliwe. Jednak ten brak empatii może być okazywany w różnym stopniu.

Ponieważ takim osobom trudno jest wczuwać się w emocje innych ludzi, tworzą oni podział na siebie i wszystkich innych. Przez brak emocjonalnego związku łatwiej jest im w różnym stopniu uprzedmiotowić innych ludzi.

„Każdy widzi to, czym się wydajesz, niewielu dostrzega to, kim naprawdę jesteś”.

-Niccolò Machiavelli-

Zdolność do wykrywania ludzkich słabości

Ktoś o inteligencji makiawelicznej ma większość zdolność odkrywania słabości innych. Gdy odkryje te słabości, wykorzystuje te informacje dla własnej korzyści.

Spójrzmy na prosty przykład. Osoba, którą cechuje inteligencja makiaweliczna, zaprzyjaźniła się z kimś, kto ma pozytywny wizerunek publiczny, aby móc wspiąć się po drabinie społecznej.

W rzeczywistości nie dba o tę osobę, ani o przyjaźń. Jej zachowanie zmienia się również w zależności od tego, jak zmienia się sytuacja. Jeśli jej „przyjaciel” straci swoją dobrą pozycję społeczną, może łatwo zakończyć przyjaźń.

Tendencja do manipulowania innymi ludźmi

Ta cecha idzie w parze z poprzednią. Wielu makiawelicznych ludzi wykorzystuje inne osoby, aby ułatwić sobie osiągnięcie tego, czego chcą. Co więcej, wiedzą, że manipulacja jest źle postrzegana, więc starają się ukryć swoje prawdziwe intencje.

W rzeczywistości nie zawahają się twierdzić, że zapomnieli zrobić, co obiecali w zamian za przysługę, gdy dostaną już to, czego chcą. Mogą nawet spróbować odwrócić sytuację i oskarżyć wszystkich o ukryte motywy.

„Nigdy nie próbuj zdobywać siłą tego, co można zdobyć przez oszustwo”.

Niccolò Machiavelli

Manipulacja - Inteligencja makiaweliczna

Kontrolowanie impulsów

Ludzie o inteligencji makiawelicznej nie są zbyt impulsywni. Biorąc to pod uwagę, czasami używają impulsywności jako tarczy, aby usprawiedliwić swoje zachowanie. To część pokazu, który odgrywają przed innymi. W rzeczywistości większość ich działań jest zaplanowana i ma jasno określony cel.

Ambitne cele

Inteligencja makiaweliczna często wydaje się iść w parze z wysokim ilorazem inteligencji. W związku z tym osoby te zwykle mają bardzo ambitne cele, na które poświęcają dużo czasu i wysiłku. Zazwyczaj koncentrują się na wykorzystywaniu innych ludzi dla własnego zysku.

Wszystkie ich plany koncentrują się na osiągnięciu pewnego celu, który uważają za szlachetny. Kiedy coś robią, mają dużo cierpliwości, by czekać na wyniki. Rzadko się denerwują.

Wzrok utkwiony w odległym punkcie na horyzoncie

Ich cierpliwość i inteligencja sprawiają, że czują się komfortowo z długoterminowymi celami i planami. Obierane przez nich cele często rzutują na stosunkowo daleką przyszłość. To dlatego, że wierzą, że ich cele są ważne i wymagają realizacji skomplikowanych kroków.

Wiedzą, że aby wszystko mogło się „dobrze” potoczyć, muszą unikać impulsywności. Muszą być zimni i wyrachowani.

Ludzie o osobowości makiawelicznej często wykazują całkowity brak wyrzutów sumienia i stale są pogrążeni w swoich planach.

Czy znasz kogoś takiego? Mamy nadzieję, że te informacje pomogą Ci rozpoznać kogoś, kim kieruje inteligencja makiaweliczna i dzięki temu unikniesz stania się ofiarą takiej osoby.

  • Byrne, R. W. (1996). Machiavellian intelligence. Evolutionary Anthropology. https://doi.org/10.1002/(SICI)1520-6505(1996)5:5<172::AID-EVAN6>3.0.CO;2-H
  • Gavrilets, S., & Vose, A. (2006). The dynamics of Machiavellian intelligence. Proceedings of the National Academy of Sciences. https://doi.org/10.1073/pnas.0601428103
  • McGrew, W. C., Whiten, A., & Byrne, R. W. (2006). Machiavellian Intelligence II: Extensions and Evaluations. The Journal of the Royal Anthropological Institute. https://doi.org/10.2307/2660723