Cykl miesiączkowy i jego psychologiczne fazy – poznaj je!

Wrzesień 28, 2019
Podczas cyklu miesiączkowego ciało kobiety przechodzi przez cały szereg zmian. Mają one wpływ zarówno na mózg i równowagę chemiczną w ciele, jak i na stan emocjonalny kobiety.

Cykl miesiączkowy, przez jaki co miesiąc przechodzi kobieta jest naturalnym zjawiskiem, które łączy się z licznymi zmianami zachodzącymi w organizmie. Składa się on z czterech faz.

Sama menstruacja jest fazą najpowszechniej znaną ze względu na jej widoczne cechy i związany z nią przemysł higieniczny. Istnieją jednak jeszcze trzy inne fazy: pęcherzykowa, owulacyjna i lutealna. W poniższym artykule przyjrzymy się bliżej każdej z nich.

Pamiętaj, że cykl miesiączkowy to organiczny proces, którego nie da się uniknąć. Im więcej wiesz na jego temat, tym lepiej rozpoznasz i zrozumiesz sygnały, które wysyła twoje ciało.

Cykl miesiączkowy i jego fazy

Cykl miesiączkowy składa się z czterech faz, a podczas każdej z nich wytwarzane są określone hormony i neuroprzekaźniki. Dzięki pomiarom jesteśmy w stanie określić dokładnie jakie procesy zachodzą podczas całego cyklu.

Cykl miesiączkowy w kalendarzu

Trwający od 21 do 28 dni cykl miesiączkowy rozpoczyna się w pierwszy dzień krwawienia miesiączkowego i kończy się w ostatnim dniu przed krwawieniem. Zachodzące w tym czasie zmiany hormonalne nieodzownie wpływają na emocje kobiety. Hormony mają bowiem wpływ na równowagę chemiczną w mózgu, a tym samym na nastrój.

Faza menstruacji

Faza menstruacji ma silny wpływ na emocje kobiety i również na jej zachowanie podczas okresu. Dzieje się tak dlatego, że w czasie krwawienia miesiączkowego następuje spadek poziomu estrogenu, który jest hormonem wpływającym na pobudzenie układu nerwowego.

W związku z powyższym, miesiączkująca kobieta może wykorzystać czas krwawienia na to, by zadbać o samą siebie. Stan hormonów w jej ciele sprzyja introspekcji, przez co w tym czasie łatwiej przychodzą takie zadania, jak np. pisanie. Co więcej, to właśnie w tym czasie najlepiej jest podejmować decyzje wymagające spokoju i analitycznego myślenia.

Faza pęcherzykowa

Cykl miesiączkowy zaczyna się od fazy pęcherzykowej, której czas trwania może być różny, w zależności od kobiety i wielkości pęcherzyków w jej jajnikach. Pęcherzyk rośnie aż do pierwszego dnia krwawienia. W tym właśnie momencie ciało zaczyna produkować hormony luteinizujące i folikulotropowe, co z kolei prowadzi do pobudzenia produkcji estrogenu.

Ilość estrogenu w organizmie kobiety wzrasta z dnia na dzień. Na poziome biologicznym oznacza to wzrost produkcji neurotransmiterów, takich jak enkefaliny, endorfiny i serotonina. W okolicach jedenastego dnia cyklu uaktywniają się obszary powiązane z układem nagrody.

Cokolwiek dzieje się na poziomie biologicznym, jest również odczuwane na poziomie psychologicznym. Cykl miesiączkowy w fazie pęcherzykowej charakteryzuje się wyższym poczuciem szczęścia i wzrostem popędu płciowego. Towarzyszy temu zwiększony poziom energii wywołany podwyższoną ilością estradiolu.

Faza pęcherzykowa to najlepszy moment na rozpoczynanie nowych projektów. Dzięki reaktywacji układu nagrody, jest to faza, która sprzyja robieniu planów i osiąganiu celów. To właśnie w tym czasie najszybciej poczujesz, że twoja praca przynosi pożądane efekty.

Faza owulacji

Kolejną fazą cyklu miesiączkowego jest faza owulacji. Kiedy jajeczko dojrzeje, przysadka mózgowa rozpoczyna wzmożoną produkcję hormonów luteinizujących, które są niezbędne do owulacji. Od tego momentu, przez najbliższe 12 do 36 godzin może dojść do zapłodnienia dojrzałego jajeczka. Jeżeli dojdzie do zapłodnienia, kobieta zachodzi w ciążę. Jeżeli nie, w następnym miesiącu rozpocznie się kolejny cykl miesiączkowy ze wszystkimi fazami.

Jak wygląda sam proces owulacji? Zaczyna się od wzrostu poziomu estrogenu i enzymów pozwalających na rozpadnięcie się tkanki chroniącej pęcherzyk. To z kolei prowadzi do dojrzewania jajeczka oraz do jego wypuszczenia z jajnika.

Kobieta w tym czasie odczuwa zwiększony popęd płciowy, co wynika z wysokiego poziomu estrogenu, oksytocyny i serotoniny. Te wszystkie elementy mają zwiększyć szansę na doprowadzenie do zapłodnienia.

Kobiety, które nie chcą zachodzić w ciążę, mogą doskonale wykorzystać ten okres w całkiem inny sposób. Czas jajeczkowania to świetny moment na inwestowanie energii w kreatywne projekty. Faza owulacji to dla kobiety najbardziej sprzyjający czas.

Faza lutealna

Cykl miesiączkowy zamyka się tzw. fazą lutealną. Jest to faza, w której następuje odłączenie w jajniku ciałka żółtego, czyli struktury, w której rozwija się jajeczko. Jeżeli uwolnione jajeczko nie zostało zapłodnione, ciałko żółte przestaje produkować progesteron. W wyniku tego procesu dochodzi do usunięcia wyściółki ścian macicy, co skutkuje comiesięcznym krwawieniem.

Na tydzień przed samą menstruacją spada poziom estrogen i progesteronu. Zazwyczaj w tym czasie kobieta zauważa jeden lub kilka objawów. Najczęstsze z nich to:

Kobieta trzyma się za brzuch

W niektórych przypadkach objawy te mogą mieć duże nasilenie. Z drugiej strony mogą też występować przedmiesiączkowe zaburzenia dysforyczne. Badania wskazują, że na tego typu zaburzenia, znacznie obniżające jakość życia, cierpi od 3 do 8% kobiet.

Cykl miesiączkowy a lawina emocji

Jeżeli jesteś kobietą, która podczas okresu czuje lawinę niekontrolowanych emocji, pamiętaj, że możesz to wykorzystać na własną korzyść. W jaki sposób? Spróbuj wyrzucić z serca wszystkie troski, jakie w sobie nosisz. Dzięki temu poczujesz ulgę i ponadto się odprężysz. To jeden z najlepszych momentów na pozbycie się wszystkich emocji, które Ci nie służą.

Spróbuj traktować czas menstruacji jako moment dla siebie samej i wykorzystaj go następnie na wsłuchanie się we własne ciało i umysł. Potraktuj na przykład fazę folikularną jako czas na refleksję i podejmowanie decyzji, a owulację jako moment na wyrażanie siebie. Z kolei faza lutealna niech stanowi swego rodzaju moment wyzwolenia, a menstruacja niech będzie także czasem emocjonalnego wzrostu.

  • Halbreich, U., Borenstein, J., Pearlstein, T., & Kahn, L. S. (2003). The prevalence, impairment, impact, and burden of premenstrual dysphoric disorder (PMS/PMDD) Psychoneuroendrocrinology, 28, 1-23.
  • Guyton, A.C., & Vela H. (1969). Fisiología Humana (Vol. 1). Interamericana: España.
  • Gray, Miranda., & Steinbrun, N. (2007). Luna Roja: los dones del ciclo menstrual. Gaia Ediciones.