Hormony i nastroje z nimi związane – poznaj 6 najważniejszych

· Styczeń 3, 2019

Różne rodzaje hormonów w naszym organizmie nie tylko spełniają funkcje życiowe w niektórych procesach biologicznych. Czy nam się to podoba, czy nie, hormony warunkują nasze zachowanie, a nawet nasz nastrój. Nierównowaga hormonalna może prowadzić do depresji lub zmienić cały nasz światopogląd.

Wszyscy lubimy myśleć, że mamy pełną kontrolę nad naszym zachowaniem i myślami. Jesteśmy jednak całkowicie podporządkowani temu maleńkiemu, potężnemu, a czasem chaotycznemu wszechświatowi, jakim są nasze hormony.

Są przekaźnikami białkowymi odpowiedzialnymi za regulację wszystkich procesów metabolicznych. Przenikają one także przez nasz mózg, pośrednicząc w naszym zachowaniu, a nawet w rodzajach myśli, które mamy.

Hormony są chemicznymi przekaźnikami naszego ciała. Przemieszczają się przez krwiobieg do tkanek i narządów, zarządzając naszym rozwojem, naszą wewnętrzną równowagą i naszym samopoczuciem. Jednak wszelkie drobne zmiany mogą mieć wpływ na nasze zdrowie i zachowanie.

Może to wydawać się frustrujące lub niepokojące, że nie mamy całkowitej kontroli nad swoim nastrojem. Musimy jednak pamiętać, że wiele z tych zaburzeń równowagi hormonalnej można regulować za pomocą zdrowego stylu życia. Właściwe odżywianie, ćwiczenia, radzenie sobie ze stresem i regularne kontrole są bardzo ważne. Dzięki takim zdrowym praktykom, hormony nie szaleją.

Wiele osób widzi zmiany w ich nastroju, takie jak poczucie bezradności lub apatii, i nie są świadome, że to na przykład z powodu tarczycy. Te problemy często mają związek z hormonami i mogą być leczone za pomocą leków lub zmiany stylu życia.

Tarczyca.

Hormony i nastroje z nimi związane

Carla ma 35 lat i właśnie urodziła swoje pierwsze dziecko. Zbudowała udaną karierę i ma dobrą pozycję w swojej firmie. Wszystko w jej życiu przebiegało doskonale, dopóki nie urodziła swojego dziecka. Potem stało się coś nieoczekiwanego. Nie mogła wyjść z łóżka ani nawet przytulić córki. Nie mogła znieść tego nowego etapu życia.

Oprócz niedoczynności tarczycy, Carla cierpi na depresję poporodową. To nie ona zdecydowała o tym, żeby się tak czuć. Nie jest złą matką i nie poddaje się. Ten prosty, ale powszechny przykład pokazuje, w jaki sposób nierównowaga hormonalna może znacząco wpłynąć na nasze zachowanie, emocje i myśli.

Teraz spójrzmy na podstawowe hormony, które kierują naszym zachowaniem i nastrojem.

1. Kortyzol

Jak wszyscy wiemy, kortyzol jest hormonem, który pośredniczy w stresie i lęku. Jednak posiadanie go w naszym ciele nie oznacza, że stracimy kontrolę lub czujność. Kluczem jest ilość, jaka jest wydalana.

Kortyzol jest hormonem glukokortykoidowym syntetyzowanym z cholesterolu przez gruczoły umieszczone na naszych nerkach. Daje nam energię, aby wstać rano i przejść przez nasz dzień. Pomaga nam również reagować na sytuacje, które nasz mózg interpretuje jako niebezpieczne.

Problem z tym hormonem polega na tym, że ciągle go wydzielamy. Szczególnie, gdy mamy wrażenie, że toniemy w problemach, kiedy życie staje się zbyt wymagające i wszystko wydaje się wymykać spod kontroli.

W przypadku Carli, nauka była już w stanie wykazać, że kobiety, które mają wysoki poziom kortyzolu we krwi w 25 tygodniu ciąży, są bardziej narażone na depresję poporodową.

2. Oksytocyna

Oksytocyna jest hormonem „wielozadaniowym”. Dziewięć aminokwasów tworzących ten oligopeptyd odgrywa pozytywną rolę w zachowaniach prospołecznych. Należą do nich relacje, seksualność, przyjaźń, uczucia, rodzicielstwo, karmienie piersią itp.

Spadek oksytocyny może powodować depresję, smutek, bezradność i brak empatii. Artykuł opublikowany na corocznych konferencjach Brytyjskiego Stowarzyszenia Endokrynologicznego udowodnił, że osoby z niskim poziomem oksytocyny wykazują mniej empatii.

Hormony oxytocyny.

3. Melatonina

Melatonina zawsze była popularnym hormonem dla nauki. Wiemy, że odgrywa ona rolę w naszych cyklach snu i czuwania. Jednak ostatnio zauważyliśmy, że spowalnia ona przedwczesne starzenie się i działa jak neurologiczny ochraniacz.

Szyszynka produkuje melatoninę lub N-acetylo-5-metoksy tryptaminę z tryptofanu. Odpowiednie poziomy melatoniny pomagają nam spać i synchronizują nasze neuroprzekaźniki.
Niedobór nie tylko przyczynia się do bezsenności, ale także osłabia kilka procesów poznawczych, takich jak uwaga i pamięć. To wystawia nas na większe ryzyko chorób zwyrodnieniowych układu nerwowego.

4. Hormony tarczycy

Hormony tarczycy są makrocząsteczkami, a utrzymanie ich w równowadze ma kluczowe znaczenie dla zdrowia i szczęścia. Odgrywają praktycznie wszystkie metaboliczne i funkcjonalne procesy naszego ciała. Hormony tarczycy T1, T2, T3, T4, TSH odgrywają niezastąpioną rolę w układzie hormonalnym.

Aby tarczyca mogła wykonywać swoją pracę z harmonią i precyzją, potrzebuje surowców. Należą do nich jod i witamina B12. Co ciekawe, są to dwa elementy, których nie spożywamy na Zachodzie.

Smutek.

5. Adrenalina

Lęk to potwór, który odżywia się adrenaliną. Czy jednak ten hormon jest naprawdę taki zły? Ani trochę. Jest to wszechstronna substancja, podobnie jak dopamina i oksytocyna.

Adrenalina ma ogromny wpływ na nasze zachowanie. Aktywizuje nasz instynkt przetrwania, motywuje nas i pomaga nam być produktywnym w pracy lub w sporcie.
Nadmiar adrenaliny może przyczyniać się do lęku. Jednak niedobór adrenaliny może powodować depresję, niską motywację, apatię, niezdecydowanie i wiele innych.

6. Endorfiny

Endorfiny to nasze ulubione hormony. Istnieje około 20 rodzajów endorfin w ludzkim ciele. Znajdują się one w kilku obszarach, głównie w przysadce mózgowej, ale także w innych częściach mózgu i układu nerwowego.

Te związki chemiczne oddziałują z receptorami opioidowymi, aby zmniejszyć nasze odczuwanie bólu. Działają tak samo, jak morfina i kodeina. Również powódź endorfin wydaje się cudowna: powoduje euforię. Zwykle dzieje się tak, gdy robimy rzeczy, które nasz mózg uważa za „pozytywne”, takie jak sport, przyjaźń, jedzenie i seks.

Biegnąca kobieta.

Istnieje wiele innych hormonów, które wpływają na nasz nastrój, takich jak progesteron, testosteron i katecholaminy. Jednak te, o których tutaj rozmawialiśmy, są najbardziej powszechne. Są to takie, które mogą łatwo wyjść z równowagi, więc musimy obserwować nasze nawyki i być ich świadomym.

Tak więc, jeśli zauważysz zmiany nastroju lub coś nietypowego, fizycznie lub behawioralnie (zmęczenie, apatia, nagła utrata energii), nie wahaj się: skontaktuj się z lekarzem. Istnieją terapie na problemy hormonalne, które pomogą przywrócić ci kontrolę nad swoim życiem.

  • Aloumanis, K., & Mavroudis, K. (2013). The “depressive” face of osteoporosis and the “osteoporotic” face of depression. Hormones.
  • Van Goozen, S. H. M., Wiegant, V. M., Endert, E., Helmond, F. A., & Van De Poll, N. E. (1997). Psychoendocrinological assessment of the menstrual cycle: The relationship between hormones, sexuality, and mood. Archives of Sexual Behavior. https://doi.org/10.1023/A:1024587217927
  • Strathearn, L., Iyengar, U., Fonagy, P., & Kim, S. (2012). Maternal oxytocin response during mother-infant interaction: Associations with adult temperament. Hormones and Behavior. https://doi.org/10.1016/j.yhbeh.2012.01.014
  • Ratner, C. (2000). A cultural-psychological analysis of emotions. Culture and Psychology. https://doi.org/10.1177/1354067X0061001