Sen REM a sen głęboki - czym się różnią?

Różne fazy snu wyglądają dla nas podobnie. Jednak sen REM i sen głęboki pojawiają się na różnych etapach, a jeden z nich jest ważniejszy dla naszego zdrowia niż drugi.
Sen REM a sen głęboki - czym się różnią?

Ostatnia aktualizacja: 02 sierpnia, 2022

Sen REM i głęboki sen odgrywają fundamentalną rolę w Twoim fizycznym i psychicznym samopoczuciu. Niemniej jednak dość często mylimy te dwa pojęcia, a nawet myślimy, że pojawiają się w tym samym czasie. Jednak nic nie może być dalsze od prawdy. Te dwa rodzaje snu różnią się pod wieloma względami i są tak wyjątkowe w swoich celach i cechach, że warto je dokładniej zbadać.

Głęboki sen jest najbardziej regenerującym cyklem snu, podczas gdy REM jest nieregularny i może się nawet nie pojawić, jeśli spożyjesz alkohol lub niektóre leki. Głęboki sen sprzyja takim procesom jak wzrost czy naprawa tkanek, a REM otwiera drzwi do świata snów.

Ponieważ spędzasz prawie jedną trzecią swojego życia śpiąc, powinieneś wiedzieć, co robi Twój mózg w tym czasie. Nie ma znaczenia, że nie masz kontroli nad każdym procesem zachodzącym w tych godzinach. Zrozumienie tego i wiedza o tym, jak uzyskać spokojny sen, ma decydujące znaczenie dla dobrego samopoczucia, bycia produktywnym, uczenia się czy zapamiętywania.

„Sen to złoty łańcuch, który łączy zdrowie i nasze ciała”.

-Thomas Dekker-

dziewczyna przechodząca przez fazy snu REM i głębokiego snu
Nawet jeśli spędzisz dziesięć godzin w łóżku, jeśli nie spędzisz 13% tego czasu w głębokim śnie, obudzisz się z uczuciem wyczerpania.

Sen REM a sem głęboki – różnice

Odpoczynek dzieli się na dwa etapy. 75% to sen NON-REM, a pozostałe 25% to sen REM. Zaczynasz od snu nie-REM, który rozpoczyna się małą fazą przejściową, kiedy balansujesz między czuwaniem a snem. W tej chwili naprawdę łatwo jest się obudzić.

Stopniowo przechodzisz do drugiego etapu, kiedy fale mózgowe spowalniają, a temperatura ciała spada. To w trzeciej fazie w końcu zbliżasz się do progu głębokiego snu. Jest to okres trwający od 15 do 30 minut, podczas którego Twoje mięśnie są całkowicie rozluźnione. Twoje tętno i oddech są wolne i bardzo trudno Ci się obudzić.

Od tego momentu, jeśli Twój odpoczynek będzie dłuższy, rozpoczniesz najważniejsze etapy snu. Wyjaśnimy teraz różnice między snem REM a snem głębokim.

Pojawiają się na różnych etapach

Głęboki sen pojawia się na trzecim etapie, który jest również znany jako „etap uzdrawiania”. To kluczowy moment Twojego odpoczynku, ponieważ to właśnie wtedy Twój mózg wykonuje zadania o decydującym znaczeniu. Tkanki są naprawiane, energia komórkowa zostaje przywrócona poprzez eliminację związków, rozpoczyna się praca wielu hormonów i utrwala się nauka.

Sen REM to czwarty etap i rozpoczyna się około 90 minut po zaśnięciu. Nazywa się to również snem paradoksalnym, ponieważ mózg wydaje się być obudzony, w przeciwieństwie do ciała, które pozostaje głęboko zrelaksowane. Na tym etapie pojawiają się sny.

Faza głębokiego snu jest kluczem do oczyszczenia układu limfatycznego i usunięcia blaszek beta-amyloidowych oraz białek związanych z chorobą Alzheimera.

Zawierają różne fale mózgowe

Jedna z różnic między snem REM a snem głębokim leży w falach mózgowych. Podczas gdy w tym drugim istnieje absolutna synchronizacja, sen REM charakteryzuje się falami mózgowymi o niższej amplitudzie i wyższej częstotliwości, podobnymi do tych, które występują, gdy nie śpisz.

W fazie REM wzrasta ciśnienie krwi, tętno i oddech. Ponadto Twoje oczy poruszają się szybko, niezależnie od tego, czy śnisz, czy nie.

Możesz żyć bez snu REM, ale nie bez snu głębokiego

Jak zwykle się czujesz, gdy budzisz się rano? Wypoczęty i gotowy na dzień, czy wyczerpany? Jakość Twojego nocnego odpoczynku zależy od tego, czy byłeś w stanie spędzić co najmniej 13% swojego czasu w głębokim śnie. Jeśli tak nie jest, może pojawić się kilka rzeczy:

  • Zwiększone ryzyko rozwoju cukrzycy i chorób układu krążenia.
  • Ryzyko doznania zmian w Twoim zdrowiu psychicznym. Na przykład stres, lęk i depresja.
  • Hipokamp, obszar mózgu powiązany z pamięcią, zawodzi w pewnych aspektach. Oznacza to, że trudno jest uzyskać nowe informacje.
  • Brak odpowiedniego głębokiego snu powoduje zmęczenie i trudności w utrzymaniu uwagi. To poważnie wpływa na jakość Twojego życia.

A co ze snem REM? Co się stanie, jeśli nie osiągniesz tego etapu? Badania sugerują, że tygodniowa deprywacja snu REM u ludzi ma niewielki wpływ. Co więcej, interesujące jest to, że ludzie, którzy przyjmują antydepresanty, mają ograniczony sen REM.

Centrum Badań nad Snem w Surrey (Wielka Brytania) przeprowadziło badania, które wykazały, że fakt ten jest dość dobrze tolerowany. Odkryto, że chociaż brak głębokiego snu ma bardzo szkodliwe skutki, inaczej jest ze snem REM.

Sen REM stymuluje ośrodkowy układ nerwowy. Pomaga przygotować się do przebudzenia.

Mózg podświetlony na niebiesko
W różnych fazach snu sen głęboki jest najbardziej decydującym etapem dla naszego zdrowia.

Sen REM i sen głęboki: jak o nie zadbać

Cykl snu trwa około 90 minut. Zwykle mamy od czterech do sześciu cykli na noc. Sen REM i sen głęboki to nie to samo, ale ogólne samopoczucie zależy przede wszystkim od wystarczająco głębokiego snu. Jest on także ważny, aby cieszyć się odpowiednią równowagą pomiędzy wszystkimi etapami architektury snu.

Co możesz zrobić, aby każda faza była spełniona? Oto kilka porad:

  • Utrzymuj regularną rutynę: zasypiaj i budź się w tym samym czasie.
  • Unikaj kontaktu z urządzeniami elektronicznymi na dwie godziny przed pójściem spać.
  • Zrelaksuj się pod gorącym prysznicem przed snem.
  • Unikaj jedzenia węglowodanów w nocy (słodycze, ryż, makaron).
  • Eksperci od higieny snu twierdzą, że idealna temperatura do spania to od 18 do 21 stopni.

Wreszcie, nigdy nie zapominaj, jak ważny jest dobry nocny odpoczynek. Dobry sen pozwala żyć lepiej.

To może Cię zainteresować ...
Umiejętności niepoznawcze: co to takiego?
Piękno umysłu
Przeczytaj na Piękno umysłu
Umiejętności niepoznawcze: co to takiego?

Umiejętności pozapoznawcze pozwalają nam kreatywnie rozwiązywać problemy i tworzyć bardziej pełne szacunku i produktywne środowisko pracy.



    • Carley, D. W., & Farabi, S. S. (2016). Physiology of Sleep. Diabetes spectrum : a publication of the American Diabetes Association, 29(1), 5–9. https://doi.org/10.2337/diaspect.29.1.5
    • Peever, J., & Fuller, P. M. (2016). Neuroscience: A Distributed Neural Network Controls REM Sleep. Current biology : CB, 26(1), R34–R35. https://doi.org/10.1016/j.cub.2015.11.011
    • Walker, M. (2017). Why We Sleep: Unlocking the Power of Sleep and Dreams. Scribner: NY, NY.
    • Wichniak, A., Wierzbicka, A., Walęcka, M., & Jernajczyk, W. (2017). Effects of Antidepressants on Sleep. Current psychiatry reports19(9), 63. https://doi.org/10.1007/s11920-017-0816-4