Różnice w inteligencji pomiędzy płciami: czy one istnieją?

· Styczeń 2, 2019

Różnice w inteligencji pomiędzy płciami to temat wciąż aktualny i niezmiernie kontrowersyjny. „Kobiety muszą zarabiać mniej niż mężczyźni, ponieważ są słabsze, mniejsze i mniej inteligentne”. Polski eurodeputowany wydał te oświadczenia zaledwie rok temu. Niestety, wszyscy kiedyś słyszeliśmy niefortunne, udokumentowane komentarze, które porównywały inteligencję mężczyzn do kobiet.

Najbardziej rozpowszechnionym przekonaniem jest to, że kobiety są lepsze jeśli chodzi o język, ale mężczyźni są lepsi z matematyki. Ale jakie naukowe podstawy ma to porównanie? Czy to prawda, że istnieją różnice w inteligencji pomiędzy płciami?

Kto jest bardziej inteligentny?

Niektórzy badacze krytykowali fakt, że ludzie badają różnice płci, ponieważ wierzą, że mogą promować fałszywe stereotypy i uprzedzenia.

W tym sensie uważamy, że uprzedzenia istnieją również w przypadku braku danych, więc badania są czasami jedynym sposobem na oddzielenie mitów od faktów. To właśnie zadeklarowała amerykańska psycholog Diane Halpern, gdy zapytano ją o różnice w inteligencji pomiędzy płciami.

mężczyzna kobieta na szali

Prawda jest taka, że ​​większość badaczy przeprowadziła badania w odniesieniu do tego, czy istnieją różnice w inteligencji pomiędzy płciami. Na podstawie wyników tych badań naukowcy zaobserwowali, że praktycznie nie ma różnic w inteligencji między mężczyznami i kobietami. W niektórych badaniach małe różnice faworyzują mężczyzn, podczas gdy inne faworyzują kobiety.

Naukowcy wykorzystali różne instrumenty do badania czy są jakiekolwiek różnice w inteligencji pomiędzy płciami. Niektóre z najbardziej znanych to „Cattle Factor” lub Test Matryc Ravena. Ale żaden z nich nie znalazł znaczącej i systematycznej różnicy w inteligencji między mężczyznami i kobietami. Jednak te podobne wyniki testu mogą być związane z różnymi wzorcami aktywności mózgu. Podczas gdy kobiety wykorzystywały więcej obszarów mózgu odpowiedzialnych za szybkość przetwarzania, mężczyźni częściej sięgali po obszary decyzyjne.

Inteligencja różni się w konkretnych predyspozycjach

Przede wszystkim stało się dla nas jasne, że nie ma różnic w ogólnej inteligencji między mężczyznami i kobietami. Ale co z określonymi przedmiotami lub dziedzinami? Czy istnieją różnice między kobietami i mężczyznami w matematyce lub w testach werbalnych?

W takim przypadku możemy powiedzieć, że tak, istnieją znaczne różnice. Naukowcy zaobserwowali, że kobiety lepiej radzą sobie z testami słownymi, wiedzą o świecie, rozumieniem akapitów i szybkością przetwarzania. Wręcz przeciwnie, mężczyźni są lepsi w testach przestrzennych, naukach ścisłych, arytmetyce i mechanicznym rozumieniu.

Ponadto jest jeszcze jeden ważny fakt: różnice nie zostały utrzymane w czasie. Jeśli przeanalizujemy ten trend, widzimy, że różnice te maleją. Średnie wyniki kobiet i mężczyzn są równe.

W tym momencie logicznie byłoby zadać sobie pytanie, czy różnice w konkretnych uzdolnieniach wynikają z braku umiejętności lub po prostu stereotypów. Czy kobiety uzyskują niższe wyniki matematyczne, ponieważ zostały zniechęcone lub pozbawione motywacji do studiowania tych przedmiotów? Czy to samo dzieje się z mężczyznami?

Różnice w inteligencji: efekt Flynna

Efekt Flynna nadaje nazwę temu ciekawemu zjawisku. Prawda jest taka, że ​​jeśli porównamy wyniki testów inteligencji sprzed dwóch dekad z wynikami dzisiejszych testów inteligencji, zobaczymy, że IQ planety się zwiększyło. Rzeczy, które tłumaczą ten wzrost, to globalna poprawa żywności, edukacji i tendencja do tworzenia mniejszych rodzin.

Na przykład, użyjmy matematyki jako odniesienia. Zarówno mężczyźni, jak i kobiety znacznie poprawili się w matematyce w ostatnich dziesięcioleciach. Ponadto wzrost ten oznacza, że ​​różnice między inteligencją matematyczną mężczyzn i kobiet zmniejszyły się. Dlatego, jeśli chodzi o matematykę, kobiety poprawiły się bardziej niż mężczyźni w matematyce w ostatnich latach.

drzewa w kształcie głów

Te zmieniające się wyniki wskazują na to, że różnice te mogą wynikać raczej z kulturowego niż genetycznego pochodzenia. Gdyby tak było, to na nas spoczywa odpowiedzialność za edukację i zaprzestanie propagowania stereotypów oraz równomierne motywowanie mężczyzn i kobiet. Ułatwi im to samodzielne decydowanie o tym, czego chcą się uczyć.

Jak już widzieliśmy, różnice w inteligencji pomiędzy płciami są bardzo małe, jeśli nie nieistniejące. To prawda, że różnice pojawiają się w konkretnych umiejętnościach, takich jak te werbalne, przestrzenne lub liczbowe. Ale nie mniej prawdą jest, że różnice te stają się coraz mniejsze, co wyklucza ich genetyczne wyjaśnienie.

Jeśli tak, odgrywamy bardzo ważną rolę w istnieniu tych różnic jako społeczeństwo. Mamy moc, by sprawić żeby one zniknęły.

  • Haier, R. J., Jung, R. E., Yeo, R. A., Head, K., & Alkire, M. T. (2005). The neuroanatomy of general intelligence: Sex matters. NeuroImage. https://doi.org/10.1007/s10895-006-0141-5
  • Kleisner, K., Chvátalová, V., & Flegr, J. (2014). Perceived intelligence is associated with measured intelligence in men but not women. PLoS ONE. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0081237
  • Witelson, S. F., Beresh, H., & Kigar, D. L. (2006). Intelligence and brain size in 100 postmortem brains: Sex, lateralization and age factors. Brain. https://doi.org/10.1093/brain/awh696