Porównania społeczne: eksperyment dotyczący ich afektywnych konsekwencji

Porównania są powszechne, ale często nieprzyjemne. W poniższym artykule zobaczysz, że są chwile, kiedy mogą wywoływać pożądane emocje.
Porównania społeczne: eksperyment dotyczący ich afektywnych konsekwencji

Ostatnia aktualizacja: 27 kwietnia, 2022

Tytułowy eksperyment przeprowadził w 1990 roku Bram.P. Buunk i inni. Jego wyniki mówią o konsekwencjach, jakie niosą za sobą porównania społeczne. Badanie sugeruje, że wbrew obiegowej opinii, takie zachowanie nie zawsze ma negatywne konsekwencje.

Eksperyment został opublikowany w Journal of Personality and Social Psychology. Naukowcy chcieli dowiedzieć się więcej o konsekwencjach porównań. Interesowały ich różnice w skutkach porównywania się z innymi, niezależnie od tego, czy uważamy ich za gorszych, czy lepszych od nas samych.

Eksperyment wyszczególnił rodzaj reakcji afektywnych, które występują w tych przypadkach, a także zmienne, które na nie wpływają. Wyniki były niesamowite. Spójrzmy.

Problem z porównaniem się polega na tym, że zawsze czujesz się albo lepszy od kogoś, albo bezwartościowy w porównaniu z kimś innym ”.

-Dillon Burroughs-

Nienawistne porównania społeczne

mężczyźni porównujący się
Jeśli masz wątpliwości co do pewnego aspektu swojego życia, często porównujesz się z innymi, aby uzyskać szerszy obraz.

Buunk i jego zespół zaczęli od pomysłu, że porównujemy się z innymi, aby ocenić nasze indywidualne sytuacje. Dzieje się tak szczególnie wtedy, gdy mamy wątpliwości co do własnych opinii lub umiejętności.

Badacze twierdzili, że mamy tendencję do robienia dwóch rodzajów porównań. Są one skierowane w górę (rosnące), gdy porównujemy się z tymi, których postrzegamy jako lepszych od nas, i w dół (malejące), gdy uważamy ich za gorszych. Ogólnie rzecz biorąc, porównania rosnące wywołują negatywne uczucia, a malejące promują pozytywne.

Jednak naukowcy odkryli szereg niuansów. Na podstawie wcześniejszych badań ustalono, że z reguły, jeśli czujemy strach, będziemy czekać, aż inni będą się bać z podobną intensywnością, zanim dokonamy porównań.

Ponadto odkryto, że w sytuacji zagrożenia nie dokonujemy porównań w dół. Z drugiej strony, kiedy wydaje nam się, że czujemy się dobrze, ale jesteśmy trochę niepewni i na pewno nie jesteśmy przesadnie szczęśliwi, mamy tendencję do porównywania w górę.

Eksperyment porównań społecznych

Kobieta myśli
To, jak się czujesz, wpływa na to, jak dokonujesz porównań.

W eksperymencie wzięło udział 632 ochotników – 304 mężczyzn i 328 kobiet. Wszyscy byli zamężni. 79 procent badanych miało dzieci, a średni wiek uczestników wynosił 40,6 lat.

Badacze wysłali do wolontariuszy ankietę. Chodziło o związki małżeńskie. Poproszono ich o udzielenie anonimowej odpowiedzi i nierozmawianie o tym ze swoimi partnerami. Pytania miały na celu ustalenie trzech rodzajów środków:

  • Jak często uczestnicy czuli się szczęśliwi lub smutni, gdy dokonywali porównań z parami, które były szczęśliwsze lub mniej szczęśliwe od nich. To mierzyło emocje wywoływane przez porównania społeczne.
  • W odniesieniu do relacji par zaproponowano szereg afirmacji, pozytywnych lub negatywnych. Wolontariusze musieli wskazać, jak te stwierdzenia pasują do ich sytuacji. Chodziło o uzyskanie wskaźnika stopnia niezadowolenia małżeńskiego u każdej pary.
  • Ustalili, czego każdy uczestnik oczekiwał od swojego małżeństwa. Była to miara niepewności.

W pierwszej części zadano pytania typu: „Jak często czujesz się szczęśliwy i zadowolony, gdy porównujesz swój związek małżeński z innymi, których uważasz za gorszy?”. W drugiej fazie postawiono im stwierdzenia takie jak: „Między nami dobrze się układa” lub „Mój partner mnie denerwuje”. Trzecia miara zawierała tylko jedno pytanie dotyczące przyszłości związku pary.

Wyniki

Wyniki eksperymentu były uderzające. W grupie wolontariuszy dominowały pozytywne emocje w porównaniu się z innymi parami. Niemniej jednak pary, które zgłaszały znaczny stopień niezadowolenia małżeńskiego, również wykazywały wzrost negatywnych emocji, gdy dokonywały porównań w górę lub w dół z innymi parami.

Zaobserwowano również, że im większy stopień niepewności (na podstawie odpowiedzi na temat przyszłości pary), tym więcej negatywnych emocji pojawiało się w porównaniu z innymi parami. To, jak również wynik opisany w poprzednim akapicie pokazały, że rosnące porównania nie zawsze wywołują negatywne emocje walencyjne. Podobnie, malejące porównania niekoniecznie wytwarzają te o dodatniej wartościowości.

W swoich wnioskach naukowcy podkreślili wyniki innych wcześniejszych eksperymentów, które wspierały ten sam pomysł. Odkryto na przykład, że osoby cierpiące na raka czują się smutniejsze, gdy porównują się z innymi pacjentami, którzy są w gorszych warunkach. Jednocześnie doświadczają szczęścia, gdy innym pacjentom udaje się pokonać raka.

This might interest you...
Korpoludki: absurd korporacyjnego świata
Piękno umysłu
Przeczytaj na Piękno umysłu
Korpoludki: absurd korporacyjnego świata

Film Korpoludki parodiuje świat biznesu i dużych firm. Jako film nie oferuje niczego nowego, ale jest czystym eskapizmem.



  • De los Heros, M. M. A. (2019). Grandes experimentos en Psicología: aportes a la teoría ya la práctica. Revista de Investigación Garcilaso, 1(2), 19-30.