Nerwowe nawyki: co powinieneś o nich wiedzieć

Nerwowe nawyki nie zawsze przyciągają uwagę, na jaką zasługują. Mogą znacznie ograniczyć życie tych, którzy na nie cierpią. W tym artykule powiemy Ci, czym one są i jak do nich podejść.
Nerwowe nawyki: co powinieneś o nich wiedzieć

Ostatnia aktualizacja: 08 listopada, 2021

Prawdopodobnie znasz przynajmniej jedną osobę, która obgryza paznokcie. Być może sam uciekałeś się do tego zachowania w sytuacjach, gdy byłeś zdenerwowany. To pozornie coś całkiem nieszkodliwego. Nerwowy nawyk. Jeśli jednak skupimy się na pochodzeniu i możliwych długofalowych konsekwencjach tego rodzaju działań, zobaczymy, że są one dość istotne. Dlatego w poniższym artykule powiemy Ci wszystko, co musisz wiedzieć o nerwowych nawykach.

Choć zwykle nie zwracamy na nie zbytniej uwagi, nerwowe nawyki dotykają znacznego odsetka populacji. Częstość ich występowania jest bardzo zróżnicowana, w zależności od konkretnego rodzaju nawyku. Na przykład niektóre z nich są obecne u jednego do czterech procent populacji, podczas gdy inne osiągają wskaźniki od 10 do 45 procent.

Nawyki nerwowe mogą występować zarówno u dzieci i młodzieży, jak i dorosłych. Jak jednak wpływają one na naszą codzienną rutynę? Spójrzmy.

Nerwowe nawyki

Nerwowe nawyki można zdefiniować jako zachowania powtarzalne, impulsywne i pozbawione funkcji. Innymi słowy, nie mają one celu i są wykonywane przez większość czasu mimowolnie. Mogą składać się z powtórzeń werbalnych lub motorycznych, które są trudne do opanowania i które mogą wpływać na wydajność danej osoby w codziennym życiu.

Te nerwowe nawyki są podobne do tików, ale są między nimi pewne różnice. Nawyki nerwowe są zwykle prostsze, trwają krócej oraz mają szybszą i bardziej nagłą prezentację. Z drugiej strony tiki są bardziej złożonymi i wyszukanymi zachowaniami, które trwają przez dłuższy czas.

Człowiek z nerwowymi nawykami

Rodzaje nawyków nerwowych

Istnieją nerwowe nawyki głosowe lub ruchowe. Jednym z przykładów nawyku nerwowo-ruchowego jest trichotillomania lub wyrywanie włosów. Wokalnym może być echolalia, polegająca na powtarzaniu wcześniej usłyszanych słów.

Oprócz tego istnieje wiele innych nerwowych nawyków. Dotykanie skóry, drapanie uszu, obgryzanie paznokci lub warg, pocieranie nóg… jest wiele wariacji. Ruchy te skupiają się na okolicy głowy i szyi, ale mogą wpływać na każdą część ciała.

W rzeczywistości każda powtarzalna, niekontrolowana i niecelowa czynność może stanowić nawyk nerwowy. Zwłaszcza jeśli spełnia pewne parametry, o których mówimy dalej.

Jak powstają i dlaczego się utrzymują?

Nawyki nerwowe mają swoje źródło w stanach niepokoju, lęku lub aktywacji. W obliczu zdenerwowania te powtarzające się zachowania dają cierpiącej na nie osobie poczucie spokoju. Sprawiają, że czuje, że ma kontrolę i jest w komfortowej sytuacji. Tylko przy tych powtarzających się zachowaniach ludzie odczuwają ulgę, zaburzoną wcześniej z powodu dyskomfortu. Dlatego chęć wykonywania ruchów staje się nieodparta.

Problem pojawia się jednak, gdy takie zachowanie jest zautomatyzowane, a więc staje się nawykiem. W tym momencie jednostka nie musi już odczuwać niepokoju, aby wykonać ruch. W rzeczywistości może się on pojawić w chwilach znudzenia lub rozproszenia. Co więcej, zajmuje coraz więcej czasu danej osoby.

Kiedy nawyk staje się tak zakorzeniony, jest prawdopodobne, że dana osoba często nie jest nawet świadoma, że go stosuje. Z tego powodu powstrzymanie tego jest trudne.

Czy jest na to leczenie?

Nerwowe nawyki mogą generować szereg nieprzyjemnych konsekwencji zarówno na poziomie fizycznym (urazy, uszkodzenia lub infekcje), jak i psychologicznym. Co więcej, ludzie często stają się ograniczeni w swoich działaniach społecznych z powodu poczucia wstydu, że inni mogą odkryć ich nawyk.

Z tego powodu ważne jest odpowiednie leczenie. Chociaż czasami te nerwowe nawyki są tymczasowe, zwykle trwają dłużej.

Ponieważ nawyki nerwowe są ściśle związane z lękiem, niektóre leki lub psychoterapie, które pomagają zmniejszyć lęk, mogą być korzystne. Jednak to technika odwrócenia nawyków okazała się być najskuteczniejsza w tej dziedzinie. Terapia ta pomaga cierpiącym być bardziej świadomym siebie i identyfikować momenty, w których rozpoczynają problematyczne zachowanie.

Kobieta przygryzająca wargę

Jeśli masz nerwowe nawyki, poszukaj pomocy

Na koniec ważne jest, aby pamiętać, że nerwowe nawyki nie są dobrowolne. Są niekontrolowane i z czasem stają się zautomatyzowane. Powstają w odpowiedzi na stany niepokoju i lęku i mogą mieć poważne konsekwencje dla zdrowia i samopoczucia chorego.

Dlatego jeśli utożsamiasz się z którymkolwiek z powyższych objawów, nie wahaj się zasięgnąć profesjonalnej porady.

To może Cię zainteresować ...
Zmiany emocjonalne podczas cyklu miesiączkowego
Piękno umysłu
Przeczytaj na Piękno umysłu
Zmiany emocjonalne podczas cyklu miesiączkowego

W tym artykule opowiemy czym jest cykl menstruacyjny i o jego głównych zmianach emocjonalnych, od drażliwości po smutek lub niepokój.



  • Ladouceur, R. (1979). Habit reversal treatment: learning an incompatible response or increasing the subject’s awareness?. Behaviour Research and Therapy17(4), 313-316. https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/0005796779900032
  • Teng, E. J., Woods, D. W., Twohig, M. P., & Marcks, B. A. (2002). Body-focused repetitive behavior problems: Prevalence in a nonreferred population and differences in perceived somatic activity. Behavior Modification26(3), 340-360.