Czy spożywanie kofeiny w ciąży jest bezpieczne?

Ciąża niesie ze sobą wiele zmian, w tym tych związanych z dietą. Co się stanie, jeśli spożyjesz kofeinę? Może to przynieść korzyści matce, ale trochę zaszkodzić dziecku.
Czy spożywanie kofeiny w ciąży jest bezpieczne?

Ostatnia aktualizacja: 23 sierpnia, 2022

Dla niektórych kobiet zajście w ciążę jest jednym z największych osiągnięć życiowych. Pomimo uczucia szczęścia, przyszłe mamy mają jednak wiele wątpliwości. Czy mogą ćwiczyć? Jak mogą pomóc dziecku w lepszym rozwoju? Jednym z najczęstszych pytań jest to, czy spożywanie kofeiny w ciąży jest bezpieczne. Istnieje wiele teorii i opinii na ten temat, które zamiast dawać odpowiedzi, mogą wzbudzać u matek jeszcze więcej wątpliwości.

Dzisiaj skupimy się zarówno na pozytywnych, jak i negatywnych skutkach spożywania kofeiny na tym etapie życia. Zbadamy wpływ tej substancji na matkę i dziecko.

Kobieta w ciąży pijąca kawę

Kofeina

Kofeina jest najczęściej spożywaną substancją psychoaktywną na świecie. Chociaż zwykle kojarzymy tę substancję z kawą, prawda jest taka, że można ją również znaleźć w herbacie, kakao i coli. Należy do rodziny metyloksantyn, jednego ze stymulatorów układu nerwowego. Wspomaga uwalnianie noradrenaliny (niezbędnej do prawidłowego funkcjonowania mózgu) oraz zwiększa skurcze naczyń.

Dzięki swojemu pobudzającemu działaniu, kofeina jest zwykle spożywana podczas śniadania. Większość ludzi spożywa ją później na ogół przez cały dzień. Prowadzi to do kumulacji stężenia kofeiny w organizmie. W konsekwencji wyróżniamy zarówno korzyści, jak i szkodliwe działania tej substancji.

Spożycie i metabolizm kofeiny w ciąży

Spożywanie kofeiny w ciąży jest związane z codziennymi nawykami matki. Jednak czynniki takie jak nudności czy wymioty mogą spowodować znaczne zmniejszenie jej spożycia. Przyszłe matki mają również tendencję do ograniczania lub eliminowania spożycia innych substancji, takich jak alkohol czy tytoń podczas ciąży, ponieważ jest to o wiele zdrowsze dla dziecka.

Ważne jest również, aby zrozumieć, że w przypadku kobiet w ciąży metabolizm kofeiny może być znacznie wolniejszy. Zjawisko to występuje szczególnie w ostatnim trymestrze ciąży, ze względu na zmiany w funkcjonowaniu nerek w tym czasie. Wydalanie kofeiny jest znacznie wolniejsze, co oznacza, że płód ma z nią kontakt od 80 do 100 godzin.

Ponadto stwierdzono, że kofeina ma zdolność przekraczania bariery łożyskowej, przez co ekspozycja ta jest bezpośrednia. Do tego musimy dodać, że zarówno płód, jak i łożysko nie mają zdolności do dobrego metabolizowania tej substancji. Dlatego ekspozycja trwa dłużej i może mieć wpływ na rozwój dziecka.

Wpływ na dziecko związany ze spożywaniem kofeiny podczas ciąży

Należy wyjaśnić, że większość negatywnych skutków, jakie mogą dotknąć płodu, wiąże się ze średnim lub wysokim spożyciem kofeiny. Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) zaleca, aby spożycie kofeiny podczas ciąży lub karmienia piersią nie przekraczało 300 mg dziennie. W przeliczeniu na jednostki codziennego użytku przekłada się to na dwie lub trzy filiżanki kawy.

Istnieją różne negatywne skutki związane ze spożywaniem kofeiny. Jednak nie ma co do tego całkowitej zgody ze względu na rozbieżne wyniki przedstawione w badaniach. Niektóre efekty są następujące:

  • Zmniejszenie częstotliwości przepływu krwi w sercu i łożysku. Może to prowadzić do rozwoju wad rozwojowych układu sercowo-naczyniowego.
  • Zmniejszony wzrost wewnątrzmaciczny. Zwiększa to ryzyko rozwoju różnych chorób przy urodzeniu.
  • Niska waga po urodzeniu. Wynika to ze zwiększonego zwężenia naczyń wywołanego przez kofeinę i wynikającego z tego spadku spożycia składników odżywczych.
  • Zwiększone ryzyko poronienia. Zależność ta została stwierdzona zwłaszcza wtedy, gdy konsumpcja następuje w pierwszym trymestrze ciąży.

Z drugiej strony ważne jest, aby zaznaczyć, że w okresie laktacji matka nadal powinna spożywać tylko zalecaną dawkę kofeiny dziennie. Ze względu na właściwości kofeiny może ona dotrzeć do dziecka poprzez mleko matki. W konsekwencji dziecko może mieć zaburzenia snu i wykazywać znaczny wzrost drażliwości.

Kobieta w ciąży pije kawę

Czy spożywanie kofeiny może uchronić matkę przed chorobami?

Przeprowadzono wiele badań dotyczących korzyści płynących z kofeiny w ludzkim ciele. Jedną z najbardziej istotnych jest jej zdolność do zapobiegania rozwojowi cukrzycy typu 2. Jest tak, ponieważ kofeina pomaga poprawić tolerancję glukozy i zmniejsza wrażliwość na insulinę.

Stwierdzono, że w przypadku kobiet, które spożywają kofeinę w czasie ciąży, ryzyko rozwoju cukrzycy ciążowej jest mniejsze. To dlatego, że kofeina pomaga poprawić oporność na insulinę, która zwykle jest mniejsza w czasie ciąży.

Ponadto stwierdzono, że spożywanie kofeiny podczas ciąży pomaga zmniejszyć ryzyko stanu przedrzucawkowego. Kawa poprawia ciśnienie krwi. Dzięki temu chroni funkcję naczyń w czasie ciąży, co prowadzi do zmniejszenia wielu powikłań w trakcie tego procesu.

Spożywanie kofeiny w ciąży – czy jest bezpieczne?

Ważne jest, aby zrozumieć, że zalecane spożycie kofeiny musi być kontrolowane podczas ciąży i laktacji. Jak wspomnieliśmy wcześniej, kontrolowana konsumpcja może pomóc matce w różnych aspektach. Jednak przekroczenie zalecanej dawki spożycia może mieć wpływ na rozwój dziecka.

Wiemy, że ciąża to okres, który często jest niezapomniany i generuje wielkie zmiany w życiu matki. Zachowanie spokoju i kontrolowanie z pomocą specjalisty tego, co spożywa kobieta, może sprawić, że doświadczenie to będzie niezwykle satysfakcjonujące nie tylko dla niej, ale także dla jej rodziny.

To może Cię zainteresować ...
Terapia reminiscencyjna: uzdrowienie za pomocą wspomnień
Piękno umysłu
Przeczytaj na Piękno umysłu
Terapia reminiscencyjna: uzdrowienie za pomocą wspomnień

Terapia reminiscencyjna pomaga odnaleźć pacjentom sens życia poprzez ich osobiste wspomnienia i emocje. Dowiedz się więcej!



  •  Morales, M., Sosa, C., González, G., Umpiérrez, E., Berta, S., & Borbonet, D. (2014). Relación entre el consumo de mate en el embarazo con el peso al nacer. Archivos de Pediatría del Uruguay, 85(1), 18-24.
  • Ortiz, N. del C. (2016). Modificación y efectos del consumo de cafeína durante el embarazo [Http://purl.org/dc/dcmitype/Text, Universidad de Granada]. https://dialnet.unirioja.es/servlet/tesis?codigo=56295
  • Rodríguez-Pinilla, E., Real, M. M., Mejías, C., García-Benítez, M. R., Fernández, P., & Martínez-Frías, M. L. (2010). Consumo de cafeína en el embarazo en nuestro medio y riesgo para el desarrollo embrionario/fetal. Revista de Dismorfología y Epidemiología., V(9).