Różnica między obrazem siebie a poczuciem własnej wartości

Chociaż na pierwszy rzut oka mogą wydawać się synonimami, te dwie koncepcje są zupełnie różne. Niemniej jednak obie pomagają lepiej poznać siebie. W tym artykule mówimy o różnicach między nimi.
Różnica między obrazem siebie a poczuciem własnej wartości

Ostatnia aktualizacja: 07 listopada, 2021

Odróżnienie poczucia własnej wartości od tego, jaki masz obraz siebie nie jest łatwe. Chociaż są to różne pojęcia, często są używane zamiennie w codziennym języku.

Zarówno samoocena, jak i koncepcja siebie warunkują myśli o samym sobie. To jeden z powodów, dla których rozróżnienie między nimi jest złożone. W tym artykule przyjrzymy się tym dwóm terminom i spróbujemy zrozumieć ich przydatność w łączeniu sposobu, w jaki postrzegasz siebie.

Samoświadomość: Twój obraz siebie

Samoświadomość odnosi się do zbioru informacji na temat idei, przekonań i koncepcji, które zebrałeś na swój temat. Tak więc koncepcja samoświadomości odnosi się do sposobu, w jaki kognitywnie skonstruowałeś obraz siebie i który możesz werbalnie wyjaśnić.

Innymi słowy, koncepcja siebie odnosi się do Twojej samooceny. To obrazy, które utworzyłeś na podstawie swoich doświadczeń i interakcji z innymi ludźmi i środowiskiem. Koncepcja siebie jest zorganizowana i ustrukturyzowana oraz łączy różne wymiary.

Sposób, w jaki zorganizowany jest Twój obraz siebie, nadaje mu ogólny i częściowo stabilny charakter. Jednocześnie masz zróżnicowane i zmienne koncepcje siebie w różnych wymiarach życiowych. Na przykład obszary akademickie, zawodowe, społeczne lub emocjonalne.

Możesz na przykład powiedzieć, że generalnie jesteś osobą odpowiedzialną, dyskretną lub nieostrożną. Jednak zapytany o konkretne aspekty swojego życia, odpowiesz, że jesteś wyjątkowo uzdolniony w matematyce, dokładny w swojej pracy lub że czasami możesz zaniedbać pewne zadania.

Dlatego możemy powiedzieć, że koncepcja siebie odnosi się do racjonalnego rozumienia swojej osoby, ma głównie składnik opisowy i można ją łatwo wyrazić słowami. Te cechy oznaczają, że możesz modyfikować swój obraz siebie poprzez procesy restrukturyzacji poznawczej i obiektywne interpretacje własnego doświadczenia.

Kobieta patrząca na odbicie w lustrze

Poczucie własnej wartości: docenianie tego, kim jesteś

Wszechobecność terminu “samoocena” utrudnia jego zdefiniowanie. Zasadniczo jest to koncepcja, która odnosi się do tego, jak dokonujesz osądów o sobie.

Te osądy mają charakter oceniający i często wynikają z porównania, jakiego dokonujesz między sobą a „idealnym ja”, które chciałbyś osiągnąć. Bliskość lub dystans, jaki postrzegasz między tym ideałem, często jest budowany na podstawie wspólnych społecznie standardów. Mogą one mieć formę hegemonicznego ciała lub materialnego bogactwa. Wpływają na to, jak ustalasz osądy o sobie i, pośrednio, na to, jak się czujesz.

Oceny, które dokonujesz o sobie, mogą być zarówno pozytywne, jak i negatywne. Oceny te są subiektywne i opierają się na emocjonalności. Mają wiele wspólnego z tym, jak się czujesz, a jednocześnie warunkują to.

Związek, jaki samoocena ma z Twoim emocjonalnym wszechświatem, sprawia, że niezwykle trudne jest, w przeciwieństwie do koncepcji siebie, opisanie samooceny słowami. Trudno też dobrowolnie interweniować w tej sprawie. Na przykład możesz spróbować wyjaśnić swoje uczucia, ale w Twoim emocjonalnym świecie zawsze będzie coś, czego nie da się opisać.

Kobieta robi serce rękami

Trudność w rozróżnieniu tych dwóch pojęć

Postrzegając samoocenę i obraz siebie jako konstrukty teoretyczne, istnieje kilka trudności w ich określeniu i rozróżnieniu.

Z jednej strony są to pojęcia, które do pewnego stopnia się przecinają. Niektórzy autorzy uważają je za nierozłączne. Przynajmniej o tyle, o ile samoocenę można uznać za konstytutywną część koncepcji siebie. Innymi słowy, pewne osoby wierzą, że samoświadomości nie można oddzielić od samooceny. Jest tak, ponieważ w momencie wydawania koncepcji o sobie, działanie oceniające jest już ukryte. Prowadzi to do uszeregowania pewnych kryteriów nad innymi.

Z drugiej strony, codzienne używanie tych terminów często czyni je synonimami. Biorąc pod uwagę ich bliski związek, trudno się dziwić, że tak jest. Pamiętaj, że obie koncepcje są powiązane ze sposobem, w jaki postrzegasz siebie, a jednocześnie ze sposobem, w jaki chcesz być postrzegany społecznie.

Nie są to pojęcia, które odnoszą się tylko do zjawisk w Twoim życiu psychicznym, ale znajdują odzwierciedlenie w Twoich codziennych zachowaniach, w tym, co mówisz o sobie, i w Twoich oczekiwaniach co do tego, jak chciałbyś być traktowany.

Jasność tych pojęć i ich relacji pozwala pracować nad samoświadomością. Ponadto uświadomisz sobie, jak ważne jest bycie uczciwym w sposobie oceniania siebie, a także jak ważna jest potrzeba traktowania innych z coraz większym szacunkiem i życzliwością.

To może Cię zainteresować ...
Twój partner nie akceptuje Twoich dzieci – co możesz zrobić?
Piękno umysłu
Przeczytaj na Piękno umysłu
Twój partner nie akceptuje Twoich dzieci – co możesz zrobić?

Jeśli Twój partner nie akceptuje Twoich dzieci, porozmawiaj z nim i spróbuj stworzyć sytuacje, które pomogą im się dogadać. Oto kilka wskazówek.