Naoczni świadkowie, a jakość ich wspomnień – co oni pamiętają?

· Czerwiec 2, 2019

Twoja pamięć może Cię zdradzić. Wspomnienia są bardzo dalekie od wiernego odtworzenia rzeczywistości. Kiedy opowiadasz historię o czymś co się wydarzyło, opowiadasz ją inaczej za każdym razem. W rzeczywistości psychologowie sądowi proszą, by naoczni świadkowie nikomu nie mówili o tym co się stało, próbując w ten sposób nie zniekształcać ich wspomnień. To interesujące jak działają nasze umysły, a szczególnie interesujące jest to, jak działa forma pamięci, z jaką mają do czynienia naoczni świadkowie. Czy można zapamiętać coś, co się nie wydarzyło?

Zeznanie naocznego świadka to zbiór wiedzy i badań, za pomocą których eksperci starają się ustalić jakość zeznania takiego świadka. Wielu autorów przyczyniło się do tej dziedziny, która jest istotna w świecie sądowym i kryminalistycznym.

Hipoteza pamięci rekonstrukcyjnej, a naoczni świadkowie

Elisabeth Loftus, matematyk i psycholog uważa, że ​​wspomnienia można zmanipulować. W związku z tym możliwe jest „wprowadzenie” fałszywych wspomnień za pomocą siły sugestii. W rzeczywistości Elisabeth wierzy, że pamięć, jaką mają naoczni świadkowie jest zrekonstruowana. Dlaczego?

Naoczni świadkowie podczas przesłuchania

Kiedy ktoś jest świadkiem pewnego zdarzenia, przechowuje dwa rodzaje informacji. Z jednej strony informacje, które zgromadził w trakcie samego zdarzenia. Z drugiej strony informacje, które zebrał już po wydarzeniu. Te dwa rodzaje informacji łączą się i dają początek zjawisku rekonstrukcji. Naoczni świadkowie mogą w końcu przywołać szczegóły wydarzenia, którego tak naprawdę nie widzieli. Jest też odwrotnie: mogą zapomnieć o rzeczach, które widzieli.

„Dlaczego wspomnienia są rekonstruowane? Ponieważ mózg nienawidzi próżni. „

Scott Fraser

Główne czynniki, które wpływają na dokładność zeznań naocznych świadków

Kiedy dana  osoba jest świadkiem przestępstwa, musi pamiętać o kilku rzeczach. Zeznanie będzie się różnić w zależności od tego czy pamięć jest uważana za mniej lub bardziej dokładną i mniej lub bardziej wartościową.

Podejrzane zeznanie

Zwykle udaje się zarejestrować tylko 20% tego, co widzimy. W przypadku naocznych świadków odsetek ten jest jeszcze niższy. Dzieje się tak dlatego, że naoczni świadkowie nie spodziewali się, że to się wydarzy a incydent zwykle zdarza się bardzo szybko.

W tych momentach pojawia się również efekt „nieumiejętności zauważenia zmiany”. Nie jesteśmy w stanie zobaczyć zmian, które zachodzą w otoczeniu danej osoby. To dlatego, że nie  zwracamy uwagi na zmiany. Chociaż może to być coś istotnego, nie skupiamy się na szczegółach. Zamiast tego widzimy tylko ogólny obraz (był to rabunek, kradzież, miał broń itp.). Dokonujemy błędów, które są absolutnie kluczowe w zeznaniach naocznych świadków.

Poprzednie oczekiwania

Istnieje wiele badań, które pokazują, że to co pamiętamy nie ogranicza się do tego, co bezpośrednio obserwujemy. Bierze się również pod uwagę nasze oczekiwania. Innymi słowy, wiedza i treść tego co uzyskaliśmy z innych doświadczeń przed wydarzeniem, również wchodzą w grę (Bransford i Franks, 1971).

Bartlett wyjaśnia ideę tego, czego oczekujemy od jego teorii pamięci rekonstrukcyjnej. W swoich badaniach wykazał, że reprodukcje czytelników słynnej opowieści „War of the Ghosts” zmieniły pierwotną wersję. Te zniekształcenia były spowodowane nadmiernym uproszczeniem, pominięciem szczegółów i zmianą niektórych detali dla swoich własnych detali.

Główne pytania, a naoczni świadkowie

Świadkowie mogą zmienić charakter swoich wspomnień z powodu tego co dzieje się po tym, gdy obserwują zbrodnię. W rzeczywistości pytania, na które naoczny świadek musi odpowiedzieć, mają duży wpływ na to co pamiętają.

Przesłuchiwanie świadka

Jednak jasna strona jest taka, że ​​różnice są zwykle małymi lub drobnymi szczegółami, które nie mają znaczącego wpływu na konsekwencje zeznań.

Różnice indywidualne

W analizie pamięci świadków eksperci stwierdzają, że dzieci i osoby starsze częściej zniekształcają wspomnienia. Dzieci są mniej dokładne. Starsi są bardziej przekonani, że mówią prawdę. Innymi słowy, wierzą w prawdziwość fałszywych wspomnień.

Wiek świadka może również wywołać uprzedzenia. Podczas identyfikacji osoby winnej ludzie są dokładniejsi, jeśli różnica wieku między świadkiem a podejrzanym jest niewielka.

Przekonanie naocznych świadków

Ogólnie rzecz biorąc, pewność, którą naoczni świadkowie okazują gdy identyfikują podejrzanego, nie jest dobrą zapowiedzią dokładności ich zeznań. Bez względu na to ile szczegółów pamiętają, emocje, które pokazują lub ich przekonanie, zwykle nie są synonimem prawdy.

Czynniki sytuacyjne, a naoczni świadkowie

Ogólnie rzecz biorąc, średnie poziomy aktywacji są najlepsze dla dokładnego zapamiętywania rzeczy. Jeśli badany odczuwa stres lub niepokój, będzie miał więcej problemów z zapamiętywaniem.

Podobnie zeznania naocznego świadka potwierdzają, że wydarzenia pełne przemocy robią większe wrażenie niż te, w których nie było przemocy. Szczególnie interesujący jest sposób w jaki naoczni świadkowie koncentrują się na broni. Świadkowie zwracają tak wiele uwagi na broń agresora, że zmniejsza to ich pole uwagi. Nie widzą innych szczegółów. Przemoc sprawia, że naoczni świadkowie mają jaśniejszą pamięć na temat centralnego punktu danej sytuacji (broni). Z kolei mają bardziej niewyraźną pamięć na temat szczegółów ubocznych.

Często ślepo wierzymy w naszą zdolność postrzegania wszystkiego, co dzieje się wokół nas. Często jednak nie jesteśmy w stanie dostrzec zmian w naszym otoczeniu. W rezultacie nasze wspomnienia są kruche. Świadectwo naocznego świadka jest dobrym przykładem tej kruchości.