Dlaczego nasz mózg zawiera aż tak dużo tłuszczu?

27 Lipiec, 2020
Tłuszcze, podobnie jak witaminy i białka, pomagają naszemu organizmowi lepiej funkcjonować, gdy są obecne w naszej diecie w odpowiednich proporcjach. Aby lepiej to zrozumieć, postanowiliśmy dziś skupić się na tym, dlaczego nasz mózgu zawiera tak dużo tłuszczu.
 

Dlaczego w naszym mózgu jest tak dużo tłuszczu? Tłuszcz wydaje się być wrogiem w większości diet. Jednak mózg zawiera go w dużych ilościach, jako że potrzebuje go do poprawnego funkcjonowania.

W rzeczywistości tłuszcz jest najbardziej rozpowszechnionym składnikiem tego organu (około 60%), wraz z wodą. To sprawia, że mózg jest „najgrubszym” (a przynajmniej najbardziej otłuszczonym) organem w całym naszym ciele.

A to oznacza, że mózg przejmuje dla siebie spore ilości tłuszczu, który spożywamy, i wbrew temu, czego mogliśmy się spodziewać, nie robi tego dla potrzeb przetwarzania go na energię.

Jednak gdy spożywamy mniejszą liczbę kalorii, nie zmniejszamy poziomu tłuszczu w mózgu. Co więcej, ograniczenie go poprzez dietę niskotłuszczową wpłynęłoby negatywnie na jego funkcje życiowe.

Dlatego właśnie nie można zakładać, że tłuszcz jest szkodliwy dla mózgu, ponieważ jest on nieodłączną częścią jego struktury i wpływa na jego działanie.

Tłuszcze, podobnie jak witaminy i białka, pomagają naszemu organizmowi lepiej funkcjonować, gdy są obecne w naszej diecie w odpowiednich proporcjach. Aby lepiej to zrozumieć, postanowiliśmy dziś skupić się na tym, dlaczego nasz mózgu zawiera tak dużo tłuszczu.

Dlaczego nasz mózg zawiera aż tak dużo tłuszczu?

Przede wszystkim musimy wyjaśnić, że tłuszcz znajdujący się w mózgu nie jest tym samym, co jego odpowiednik zgromadzony w postaci tkanki tłuszczowej. Ten rodzaj tłuszczu, oprócz izolowania różnych narządów, pełni również funkcję zapasów energetycznych. Jednak w mózgu takie procesy nie zachodzą.

 

Mózg potrzebuje tłuszczu, ponieważ ta substancja jest doskonałym izolatorem prądu. Neurony i różne regiony mózgu komunikują się ze sobą za pomocą impulsów elektrycznych. Bez tłuszczu pokrywającego aksony neuronów (zwanego mieliną) impulsy przekazujące informacje byłyby rozproszone i nie dotarłyby do celu.

Sieć neuronów

Ponadto wytworzona przez nie energia elektryczna może uszkodzić tkankę mózgową poprzez jej spalenie. I właśnie do tego celu służy obecność tłuszczu w mózgu. W ten sposób tłuszcz pochłania ciepło, izoluje energię elektryczną i zapewnia lepszą przewodność w odpowiednich „kanałach”. Oznacza to, że impulsy elektryczne mogą podróżować szybciej i efektywniej.

Oprócz tego tłuszcz jest kluczem do tego, jak mózg wykonuje swoje zadania. A także pomaga odnawiać i regenerować uszkodzone neurony. W konsekwencji brak tłuszczu spowodowałby pogorszenie fizycznego i funkcjonalnego stanu naszego mózgu.

Natomiast optymalny poziom tłuszczu może zapobiegać licznym chorobom neurodegeneracyjnym.

Który rodzaj tłuszczu jest dobry dla naszego mózgu?

Wiele pokarmów zawiera tłuszcz, ale nie wszystkie z nich są dobre dla zdrowia lub mózgu. Z tłuszczu obecnego w mózgu 25% to cholesterol, który jest niezbędny do zapamiętywania i uczenia się. W rzeczywistości same komórki mózgowe są odpowiedzialne za wytwarzanie cholesterolu.

 

Ulubionymi tłuszczami mózgu są wielonienasycone kwasy tłuszczowe, znane również jako omega 3 i 6. Te związki chemiczne, a w szczególności omega-3, są kwasami tłuszczowymi niezbędnymi do funkcjonowania mózgu i od czasu do czasu należy uzupełniać ich poziom w naszym ciele.

W tym przypadku organizm ludzki nie wytwarza tego typu składników odżywczych, więc ważne jest, abyśmy je dostarczali z pożywieniem. Oto niektóre z najlepszych pokarmów, które dostarczają mózgowi tak potrzebnych mu tłuszczów:

Ryby o tłustym mięsie

Ryby, takie jak sardynki, tuńczyk czy makrela, są bardzo bogate w kwasy omega-3. Ponadto ich spożywanie jest ogólnie bardzo zdrowe i korzystne w chwilach stresu lub depresji.

Schemat mózgu

Jedną z rekomendacji pozwalających wzmocnić ich korzystny efekt, jest spożywanie ich na świeżo i, jeśli to możliwe, staranie się, aby nie były zbyt duże, ponieważ w ten sposób zawierają mniej metali ciężkich.

Oliwa z oliwek z pierwszego tłoczenia

Ten rodzaj oleju tłoczony na zimno zawiera dużo polifenoli, czyli przeciwutleniaczy, które zapobiegają starzeniu się i degradacji neuronów. Jednak ważną kwestią jest świadomość tego, że te cenne dla naszego zdrowia skutki zdrowotne zanikają, gdy nadmiernie rozgrzewamy ten olej.

 

Orzechy włoskie

To jeden z punktów odniesienia w zakresie dobroczynnych pokarmów dla mózgu i, co ciekawe, wyglądają one nawet podobnie do naszej istoty szarej! Orzechy są największym źródłem kwasów tłuszczowych omega-3 pochodzenia roślinnego i dlatego są bardzo dobre do stymulacji i ochrony mózgu.

Awokado

Awokado jest uważane za wyjątkowo cenny produkt spożywczy, ponieważ zawiera około 20 witamin i minerałów, takich jak witamina C, witamina K, witamina B6, potas, magnez i żelazo.

Dostarcza również sporych ilości jednonienasyconych kwasów tłuszczowych niezbędnych dla zdrowia i dobrej kondycji mózgu. Ten owoc zapewnia mózgowi wystarczającą ilość energii i poprawia funkcje poznawcze.

Krótko mówiąc, najlepsza dieta to taka, która spełnia nasze potrzeby żywieniowe. Przestrzeganie diety o niskiej zawartości tłuszczu może być zdrowe dla niektórych osób i w określonych porach. Jednak tłuszcze we właściwej proporcji są nadal potrzebne dla naszego zdrowia.

 

Contreras MA, Rapaport SI (2002) Estudios recientes sobre las interacciones entre los ácidos grasos poliinsaturados n-3 y n-6 en el cerebro y otros tejidos. Curr Opin Lipidol 13: 267-272

Otaegui-Arrazola A, Amiano P, Elbusto A, et al. Diet, cognition, and Alzheimer’s disease: food for thought. Eur J Nutr. 2013; 27

Samieri C, Feart C, Proust-Lima C, et al. Omega-3 fatty acids and cognitive decline: modulation by ApoEepsilon4 allele and depression. Neurobiol Aging 2011; 32:2317.