Trzymanie urazy – czy może źle wpłynąć na Twoje zdrowie?

Styczeń 6, 2019

Kto nie czuł się źle potraktowany przynajmniej raz w życiu? A kto z tego powodu nie pozwala sobie na trzymanie urazy? Może przyjaciel Cię zranił lub skrytykował Cię za plecami. Może potrzebne Ci było czyjeś wsparcie, ale inni po prostu zepchnęli Cię na koniec swojej listy priorytetów.

A może to był Twój nauczyciel, który nie uznał Twoich wysiłków, Twoi rodzice, którzy nie zrozumieli trudności życia w dzisiejszym świecie, albo Twój partner, który zakochał się w kimś innym. Takie sytuacje zdarzają się każdemu z nas. W obliczu takich problemów trzymanie urazy wydaje się dość powszechną reakcją.

Emocje i zdrowie

Byłoby wspaniale, gdyby negatywne emocje pojawiały się z tablicami ostrzegawczymi lub gdyby szkoły uczyły dzieci, jak nimi zarządzać. To jest niebezpieczna sprawa. Jest niezaprzeczalny dowód, że źle zarządzane negatywne emocje mogą stanowić największe zagrożenie dla naszego zdrowia.

Trzymanie urazy.

Na przykład depresja wiąże się z mierzalnymi zmianami w funkcjonowaniu układu odpornościowego. Osoby z poważnymi zaburzeniami depresyjnymi są bardziej narażone na zawał serca niż osoby, które nie cierpią z tego powodu. Ponadto depresja wydaje się zwiększać ryzyko osteoporozy u kobiet. U mężczyzn depresja może spowodować zmniejszenie siły mięśni po trzecim roku cierpienia na tę chorobę.

Niepokój wydaje się wpływać na rozwój problemów z sercem. Poza tym najwyraźniej opóźnia powrót do zdrowia po operacji. Przewlekła wrogość może być czynnikiem ryzyka dla chorób serca.

Czym jest uraza?

Uraza to uczucie, które najlepiej odzwierciedla stany emocjonalne wielu ludzi. Generuje zachowania, które utrzymują osobę w tym samym stanie. Uraza ma pewien stopień uporu, który czyni ją odporną na środki, które podejmujemy, aby się jej pozbyć.

Trzymanie urazy wynika z poczucia bycia niesprawiedliwie traktowanym, niespełnienia czyichś oczekiwań, albo z powodu zdrady. Ludzie czują urazę wobec osoby, która ich skrzywdziła.

Osoba, która trzyma urazę, to taka, która niełatwo zapomina kłótnie z kimś. Potrzebuje również dużo czasu, aby przyjąć to, co się stało, przebaczyć i iść dalej.

Obrażona para po obu stronach drzwi.

Jak trzymanie urazy wpływa na zdrowie?

Aby przeanalizować ten temat, Witvliet et al. (2002) badali emocjonalne i fizjologiczne konsekwencje działania, za którymi skrywane było trzymanie urazy. W tym celu przeprowadzili  eksperyment. Poprosili studentów o wybranie kilku przykrych epizodów, których doświadczyli. Większość przykrości pochodzi od przyjaciół, partnerów, rodzeństwa lub rodziców.

Te przykre zdarzenia obejmowały takie okoliczności jak odrzucenie, kłamstwo lub znieważanie. Następnie naukowcy zebrali wszystkie raporty, a także dane fizjologiczne. Dane te obejmowały tętno, ciśnienie krwi i napięcie mięśni twarzy.

Naukowcy zbierali dane, kiedy badani wyobrażali sobie pobłażliwą reakcję na te przykrości lub decydowali się na trzymanie urazy z ich powodu. Pobłażliwa grupa zdecydowała się na przebaczenie i empatię wobec sprawcy. Niechętna grupa musiała grać ofiarę, skupiać się na poniesionej krzywdzie i kontynuować trzymanie urazy.

Sposób, w jaki myślimy, wpływa na nasze zdrowie

Czy jest możliwe, aby dwa sposoby radzenia sobie z tą samą sytuacją mogły zmienić nastrój i stany fizjologiczne człowieka? Odpowiedź brzmi: tak.

Kiedy naukowcy poprosili uczestników o pobłażliwą reakcję, poczuli oni więcej empatii i dobrodziejstwa. Kiedy jednak naukowcy poprosili o trzymanie urazy, studenci zgłaszali więcej negatywnych, wrogich i smutnych uczuć.

Naukowcy zaobserwowali również większe napięcie w mięśniach brwi i podwyższone tętno, ciśnienie krwi i przewodnictwo elektryczne skóry. Wzrost przewodnictwa elektrycznego skóry wskazywał na bardziej aktywowany autonomiczny układ nerwowy, który przygotowuje nas do działania, gdy odczuwamy zagrożenie.

Obrażone przyjaciółki.

Inne odkrycie naukowców było jeszcze bardziej zaskakujące. Po zakończeniu eksperymentu poprosili uczestników o zrelaksowanie się. Osoby, które były urażone, nie potrafiły tego zrobić. Podniesiony stan aktywacji fizjologicznej był bardzo trudny do złagodzenia. Odczuwali niepokój przez pewien czas.

Trzymanie urazy jest niebezpieczne

Co mówią nam wyniki tego badania? Sporadyczne odczuwanie wrogości nie szkodzi naszemu zdrowiu. Jednak ciągłe trzymanie urazy może na dłuższą metę wyrządzić nam krzywdę. Karmienie swojego gniewu i wynikające z niego reakcje fizjologiczne mają negatywny wpływ na układ sercowo-naczyniowy i odpornościowy.

Dlatego trzymanie urazy może być niebezpieczne dla zdrowia. Nawet jeśli nie zawsze jest to łatwe, przebaczenie tym, którzy nas skrzywdzili, może zmniejszyć stres i poprawić nasze samopoczucie.

Moglibyśmy porównać trzymanie urazy do niesienia torby pełnej cegieł: jest to ciężar, który wpływa nawet na nasze zdrowie fizyczne. Z tego powodu pamiętajmy, aby priorytetowo traktować swoje dobre samopoczucie i przestać żywić urazę do osób, które postąpiły wobec nas niewłaściwie.

  • Mick, E., Stern, A., & Sorek, R. (2013). Holding a grudge. RNA Biology. https://doi.org/10.4161/rna.23929
  • Bunker, M. P., & Ball, D. (2008). Causes and consequences of grudge-holding in service relationships. Journal of Services Marketing. https://doi.org/10.1108/08876040810851941
  • Mick, E., AdiStern, & Sorek, R. (2013). Holding a grudge: Persisting anti-phage CRISPR immunity in multiple human gut microbiomes. RNA Biology. https://doi.org/10.4161/rna.23929
  • Struthers, C. W., Eaton, J., Shirvani, N., Georghiou, M., & Edell, E. (2008). The effect of preemptive forgiveness and a transgressor’s responsibility on shame, motivation to reconcile, and repentance. Basic and Applied Social Psychology. https://doi.org/10.1080/01973530802209178