Syndrom Kasandry – gdy kobieta nie ma głosu, a jej rola jest marginalizowana

Czerwiec 19, 2019
Syndrom Kasandry to określenie, którego używamy w sytuacji, gdy osiągnięcia kobiety są marginalizowane w patriarchalnym społeczeństwie.

Syndrom Kasandry to zwrot, który najczęściej odnosi się do osoby, która twierdzi, że potrafi przewidzieć przyszłość, ale która nie posiada mocy do zmiany biegu wydarzeń. Syndrom ten jest udręką osób, które widzą, że obecny tor działania może przynieść katastrofalne skutki, ale nikt ich nie słucha.

W mitologii greckiej Kasandra była jedną z księżniczek Troi, córką Priama i Hekuby. Ta piękna kobieta była obdarzona zdolnością przewidywania przyszłości. Niestety, nikt nie chciał uwierzyć w jej słowa, stąd w podobnych przypadkach używa się określenia syndrom Kasandry.

Kasandra była w stanie przewidzieć skutki wielu zdarzeń. Na przykład to, że jej lud przyjmie słynnego konia trojańskiego. Rodzina Kasandry nie wierzyła jednak jej słowom i uważała ją za kobietę niespełna rozumu. Nie chcieli słuchać jej historii o tym, że Grecy planują zaatakować ich miasto. Jak wiemy z historii, Kasandra miała rację. Troja została zdobyta i zniszczona przez Greków.

Kasandra

Nikt z otoczenia Kasandry jej nie rozumiał. Według niektórych źródeł jej dar był klątwą rzuconą przez boga Apollo, ponieważ nie chciała uwierzyć w jego boskość. Zemścił się na niej ofiarując jej dar, który przysparzał jedynie utrapień zamiast radości.

Syndrom Kasandry – niewidzialne kobiety

Określenia syndrom Kasandry używa się do opisywania sytuacji, w których dana osoba przewiduje jakieś zdarzenie, często katastrofalne w skutkach, jednak nikt jej nie słucha. Ze względu na postęp w nauce, nasze społeczeństwo stało się niezwykle racjonalne. Większość ludzi szuka dowodów i racjonalnego wytłumaczenia zjawisk i zdarzeń. Tego typu myślenie odrzuca irracjonalne przeczucia.

Przemęczona kobieta przy biurku - syndrom Kasandry

Wiele osób uważa, że poprawne przewidywanie przeszłości to tylko zbieg okoliczności lub kwestia interpretacji. Co więcej, twierdzą, że poleganie na intuicji w podejmowaniu decyzji o swoich działaniach jest domeną kobiet.

Niestety, w patriarchalnym społeczeństwie wszystko, co kobiece uważa się za słabsze, niekompetentne i podatne na dominację. Uległość i milczenie były od dawna cechami pożądanymi u kobiet. Kobiety, które przez wieki nagradzano za tego typu zachowanie, zepchnięto w końcu w ciemny kąt, gdzie nikt ich nie widzi ani nie słyszy.

Syndrom Kasandry potwierdza, że w patriarchacie kobiety nie były i w dużej mierze nadal nie są nagradzane za swoje osiągnięcia. W wielu przypadkach to mężczyzna, który jest w najbliższym otoczeniu kobiety odnoszącej sukces zbiera laury za wykonane zadanie.

Czasem jest to szef lub partner, ale też nierzadko ojciec albo brat. W dzisiejszych czasach niewidoczność kobiet i brak posłuchu dla tego, co mają do powiedzenia przejawia się w tym, że sukces kobiety w bardzo dużej mierze zależy od jej wyglądu zewnętrznego.

Kobieta jako towar i własność

Z mitologii wiemy, że po oblężeniu i zdobyciu Troi Grecy zawieźli Kasandrę greckiemu królowi Agamemnonowi jako podarunek. Opowieść ta jasno pokazuje, że kobiety od wieków traktowano jak towar. Po dziś dzień kobieta to przede wszystkim obiekt męskiej przyjemności, albo narzędzie do reklamowania produktów.

Uprzedmiotowienie kobiecego ciała widzimy dziś na każdym kroku. To jedna z przyczyn, dla których kobietom trudniej jest się przebić w miejscu pracy. Społeczeństwo uważa kobietę za kogoś, kto odniósł sukces, jeśli ma ona zgrabną i szczupłą sylwetkę i skutecznie ukrywa oznaki starzenia się. Zdolności, osiągnięcia, talent i potencjał intelektualny kobiety schodzą na dalszy plan, a czasem są kompletnie ignorowane.

Sytuację pogarsza fakt, że piętnuje się kobiety, które walczą o równouprawnienie, a patriarchat stara się je uciszyć. Co gorsza, te kobiety, którym udaje się pokonać liczne bariery, nie zawsze docenia się za ich wytrwałość i umiejętności. To dlatego, że odbiegają mocno od tradycyjnej roli pięknej, łagodnej opiekunki.

W bardzo wielu sytuacjach kobiety są marginalizowane, odsuwane od szans rozwoju czy zdobycia lepszego stanowiska lub w jakiś inny sposób dyskryminowane tylko ze względu na swoją płeć. Syndrom Kasandry opiera się na historii kobiety, która żyła ponad trzy tysiące lat temu. Smutne, że przez ten czas niewiele się zmieniło w tym, jak społeczeństwo traktuje kobiety.