Różnice między zdrowiem psychicznym a emocjonalnym

Czy wiesz, jak odróżnić problem emocjonalny od psychicznego? Czy smutek, który teraz odczuwasz, wynika z chwilowego dyskomfortu, czy też może to być depresja? Dowiedz się, jak rozpoznać te różne okoliczności.
Różnice między zdrowiem psychicznym a emocjonalnym
Valeria Sabater

Napisane i zweryfikowane przez psycholog Valeria Sabater.

Ostatnia aktualizacja: 13 czerwca, 2023

Czy są jakieś różnice między zdrowiem psychicznym a emocjonalnym? A może to dwie strony tej samej monety? Można powiedzieć, że ten stosunek między obydwoma obszarami wynosi 50 procent. W końcu dobrostan psychiczny obejmuje wymiar fizyczny, społeczny i oczywiście ten związany z emocjami. Istnieją jednak istotne różnice między jedną sferą a drugą.

Zdrowie emocjonalne wyraża się w zdolności rozumienia i regulowania emocji, ale nie obejmuje to przetwarzania informacji ani stanów chronicznego zmartwienia. Równowaga, satysfakcja i szczęście wymagają kompleksowej troski o zdrowie psychiczne i emocjonalne oraz procesy w nich zawarte. Ważne jest, aby znać różnicę między tymi dwiema sferami.

Ludzie, którzy często mają problemy z radzeniem sobie ze złością, lękami lub niepewnością, wykazują problemy ze zdrowiem emocjonalnym.

Różnice między zdrowiem psychicznym a emocjonalnym

Istnieje metafora, która może pomóc nam zrozumieć te dwie rzeczywistości. Możemy postrzegać zdrowie psychiczne jako ocean, a zdrowie emocjonalne jako fale. Pierwsza grupa zawiera w sobie wszystko. To ogromny obszar, który obejmuje znaczną część tego, czym jesteśmy. Ale to fale dają nam ruch, świadomość i kierunek. Tych dwóch elementów nie można rozdzielić, ale każdy z nich prezentuje własną dynamikę.

Istnieją osoby, które cieszą się dobrym zdrowiem psychicznym, ale wykazują takie same reakcje emocjonalne jak trzyletnie dziecko. Uświadomienie sobie tego rodzaju specyfiki pozwala nam skupić się na wszelkich zaniedbanych obszarach i poprawić wiele aspektów naszego życia, takich jak nasze relacje społeczne. Poniżej przeanalizujemy różnice między zdrowiem psychicznym i emocjonalnym.

1. Zdrowie psychiczne dotyczy sposobu, w jaki myślimy

Niektórzy ludzie wpadają w błędne koło irracjonalnych, obsesyjnych i ograniczających myśli. Inni uważają, że cały świat spiskuje przeciwko nim. Nasze sposoby myślenia i przetwarzania rzeczywistości mają bezpośredni związek z naszym zdrowiem psychicznym. Jeśli te dysfunkcjonalne podejścia mentalne są utrzymywane przez dłuższy czas, pojawiają się zaburzenia psychiczne.

Uporczywe myśli, takie jak „Nie dam sobie z tym rady”, „Nikt mnie nie kocha” lub „Wszystko pójdzie nie tak” to problematyczne wzorce myślowe. To samo dotyczy bardziej złożonych zaburzeń, w których pojawiają się urojenia lub całkowicie zdezorganizowane sposoby myślenia.

2. Zdrowie emocjonalne wymaga bycia świadomym swoich uczuć i rozumienia ich

Uczucia to procesy umysłowe, których doświadczamy natychmiast po odczuwaniu emocji. Jednak nie wszyscy jesteśmy odpowiednio wykwalifikowani, jeśli chodzi o zrozumienie tego, co czujemy i co jest w nas. Czy jesteśmy smutni? Czy jesteśmy źli? Co sprawia, że reagujemy w taki, a nie inny sposób? Zdrowie emocjonalne oznacza możliwość nawiązania kontaktu z naszymi uczuciami i ich zidentyfikowania.

3. Zdrowie psychiczne wiąże się z podejmowaniem decyzji i trudnością w rozwiązywaniu problemów

Czasami cały świat wydaje się być skomplikowany i nie jesteśmy w stanie podjąć najprostszej decyzji. Co więcej, nie potrafimy rozwiązać nawet najłatwiejszych problemów. Czujemy się zablokowani, nie możemy się skupić i nie jesteśmy w stanie stawić czoła wyzwaniom dnia codziennego. Zdrowie psychiczne dotyczy naszej chęci i zdolności do podejmowania decyzji i wymyślania rozwiązań w każdej sytuacji.

Badanie przeprowadzone przez University of New England (Australia) twierdzi, że terapia oparta na rozwiązywaniu problemów poprawia zdrowie psychiczne studentów.

Możemy być w dobrym stanie psychicznym, ale czasami brakuje nam dobrych umiejętności emocjonalnych. W takich przypadkach powinniśmy wzmocnić się w rozwoju inteligencji emocjonalnej.

Człowiek myśli o różnicach między zdrowiem psychicznym i emocjonalnym
Chociaż zdrowie psychiczne i emocjonalne mają wspólne elementy, istnieją pewne niuanse, które je rozróżniają.

4. Zdrowie emocjonalne obejmuje nasze lęki i niepewność

Jedna różnica między zdrowiem psychicznym a emocjonalnym dotyczy zachowań unikowych i lęków. Emocje, takie jak wstyd lub niepewność, są często ograniczające. Są zakorzenione w naszym emocjonalnym wszechświecie.

Poddanie się najtrudniejszym emocjom bez rozumowania, analizowania i uregulowania ich całkowicie warunkuje nasz potencjał i dobre samopoczucie.

5. Zdrowie psychiczne dotyczy procesów mózgowych i zaburzeń psychicznych

Zdrowie psychiczne ma bezpośredni związek z mózgiem i jego procesami. Niektóre zaburzenia psychiczne, takie jak schizofrenia, wykazują określone zmiany na poziomie neurologicznym. Artykuł opublikowany w czasopiśmie Biological Psychiatry twierdzi, że stany takie jak choroba afektywna dwubiegunowa wykazują nieprawidłowości korowe i podkorowe.

Dlatego często zdarza się, że zaburzenia psychiczne mają niezwykle złożone podłoże. Chociaż obszar emocjonalny może również ulec zmianie, większość tych zmian wiąże się z problemami w rozumowaniu i myśleniu, a także uderzającymi zmianami w nastroju i zachowaniu.

6. Inteligencja emocjonalna i odporność są podstawą zdrowia emocjonalnego

Wiemy, że dobre zarządzanie i zrozumienie naszych emocji pośredniczy w naszym dobrym samopoczuciu. Ponadto pomaga nam budować zdrowe relacje i osiągać cele. Jedną z różnic między zdrowiem psychicznym a emocjonalnym jest to, że to drugie jest ściśle powiązane z inteligencją emocjonalną.

Na przykład osoba bez umiejętności społecznych lub dobrej empatii będzie miała wyjątkowo słabe zdrowie emocjonalne. To samo dotyczy odporności. Niemożność przezwyciężenia trudności lub spojrzenia na życie z większą nadzieją wpływa na nasze samopoczucie.

Według Daniela Golemana inteligencja emocjonalna składa się z następujących elementó, które codziennie powinniśmy ćwiczyć.

  • Empatia.
  • Motywacja.
  • Umiejętności społeczne.
  • Samoświadomość emocjonalna.
  • Samoregulacja emocjonalna.

7. Zdrowie psychiczne obejmuje zmiany osobowości i zachowania

Godnym uwagi czynnikiem jest to, że każda zmiana osobowości może wskazywać na problem ze zdrowiem psychicznym. Na przykład stawanie się bardziej apatycznym, agresywnym, podejrzliwym lub impulsywnym może być sygnałem alarmowym. To samo dzieje się z zachowaniem i wykonywaniem działań, które negatywnie wpływają na nasze zdrowie, takich jak samookaleczanie.

kobieta reprezentująca różnice między zdrowiem psychicznym i emocjonalnym
Jeśli istnieją jakiekolwiek wątpliwości co do tego, czy cierpimy na problemy ze zdrowiem psychicznym, powinniśmy szukać pomocy psychologicznej.

Skąd wiesz, czy masz problem ze zdrowiem psychicznym lub emocjonalnym?

“Czuję się samotny.” “Czuję się smutny”. „Moje życie to katastrofa”. Wszyscy przechodzimy przez mroczne chwile i doświadczamy emocjonalnego cierpienia. W takich chwilach często zastanawiamy się, czy mamy problem ze zdrowiem psychicznym. Musimy to podkreślić: istnieją bardzo niejasne granice między zdrowiem emocjonalnym a zdrowiem psychicznym. Oto jednak kilka kluczy do rozróżnienia ich.

Cierpienie emocjonalne, którego możesz doświadczyć z powodu zdarzeń niepożądanych, nie jest związane z problemem ze zdrowiem psychicznym. Złe samopoczucie, gdy przechodzisz przez trudne chwile, jest całkowicie normalne.

Jak dowiedzieć się, czy masz do czynienia z problemem zdrowia psychicznego lub emocjonalnego?

Niektóre doświadczenia życiowe przynoszą ogromny ból psychiczny. Są to rodzaje sytuacji, w których cierpienie nie oznacza zaburzenia psychicznego. Na przykład strata kogoś bliskiego, rozstanie lub niepokój związany z brakiem pracy to scenariusze związane ze zdrowiem emocjonalnym, a nie psychicznym. Jeśli próbujesz dowiedzieć się, czy cierpisz na problem ze zdrowiem emocjonalnym lub psychicznym, rozważ następujące kwestie.

  • Długość trwania tego stanu. Czy spędziłeś całe miesiące nie mogąc jasno myśleć, doświadczając problemów z pamięcią i naprawdę negatywnych myśli?
  • W jaki sposób dyskomfort wpływa na różne obszary Twojego życia? Na przykład, czy przez kilka tygodni chodzisz niewyspany, bo masz problemy ze snem? Czy czujesz się apatyczny, smutny i niezdolny do pracy lub kontaktów towarzyskich?
  • Czy wykazujesz szkodliwe zachowania, których nie możesz uniknąć? Mogą to być na przykład uzależnienia lub samookaleczenia.
  • Czujesz, że nie masz kontroli nad rzeczywistością? Czy przestałeś interesować się rzeczami, które wcześniej były dla Ciebie ważne? Czy minęło dużo czasu, odkąd czułeś się dobrze ze sobą?

Wszystkie powyższe czynniki sugerują problem ze zdrowiem psychicznym. Dlatego jeśli identyfikujesz się z którymś z nich, powinieneś poszukać profesjonalnej pomocy.

Podsumowując, każdy może znaleźć się w obliczu problemów w sferze psychicznej lub emocjonalnej. Są to dwie kule, które, podobnie jak części atomu, zawsze idą w parze. To powiedziawszy, wskazane jest, aby wiedzieć, jak je rozróżnić dla integralnego dobrego samopoczucia.


Wszystkie cytowane źródła zostały gruntownie przeanalizowane przez nasz zespół w celu zapewnienia ich jakości, wiarygodności, aktualności i ważności. Bibliografia tego artykułu została uznana za wiarygodną i dokładną pod względem naukowym lub akademickim.


  • Abé, C., Ching, C. R. K., Liberg, B., Lebedev, A. V., Agartz, I., Akudjedu, T. N., Alda, M., Alnæs, D., Alonso-Lana, S., Benedetti, F., Berk, M., Bøen, E., Bonnin, C. D. M., Breuer, F., Brosch, K., Brouwer, R. M., Canales-Rodríguez, E. J., Cannon, D. M., Chye, Y., Dahl, A., … ENIGMA Bipolar Disorder Working Group (2022). Longitudinal Structural Brain Changes in Bipolar Disorder: A Multicenter Neuroimaging Study of 1232 Individuals by the ENIGMA Bipolar Disorder Working Group. Biological psychiatry91(6), 582–592. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/34809987/
  • Malouff, J. M., Thorsteinsson, E. B., & Schutte, N. S. (2007). The efficacy of problem solving therapy in reducing mental and physical health problems: A meta-analysis. Clinical Psychology Review27(1), 46–57. https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0272735805001686?via%3Dihub
  • Stewart-Brown S. (1998). Emotional wellbeing and its relation to health. Physical disease may well result from emotional distress. BMJ (Clinical research ed.)317(7173), 1608–1609. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC1114432/

Ten tekst jest oferowany wyłącznie w celach informacyjnych i nie zastępuje konsultacji z profesjonalistą. W przypadku wątpliwości skonsultuj się ze swoim specjalistą.