Elisabeth Kübler-Ross: psychiatrka, która nauczyła nas o śmierci

Kiedy zbliżamy się do końca życia, widzimy rzeczy wyraźniej. Elisabeth Kübler-Ross nie tylko pozostawiła nam cenną spuściznę, aby zrozumieć śmierć, ale także wprowadziła techniki opieki paliatywnej w celu uhonorowania śmierci.
Elisabeth Kübler-Ross: psychiatrka, która nauczyła nas o śmierci

Ostatnia aktualizacja: 08 lipca, 2022

Elisabeth Kübler-Ross zmieniła sposób, w jaki Zachód postrzegał, traktował i rozumiał śmierć. Uczłowieczyła ją i wprowadziła opiekę paliatywną. Dzięki swojej teorii o fazach żałoby nauczyła nas, jak radzić sobie ze śmiercią, a także przypomniała, że to zakończenie nie jest takie straszne dla osoby, która odchodzi. Wyznaczyła pewien trend i pozostawiła nam niepodważalną spuściznę, która jest nadal obecna.

Ta psychiatrka szwajcarskiego pochodzenia otrzymała honorowe stopnie naukowe z 28 uniwersytetów. W filmie dokumentalnym, który pokazał dużą część jej pracy, połowa świata mogła zobaczyć, jak doktor Ross towarzyszy umierającym, a także dzieciom ze śmiertelną chorobą w ich ostatnich chwilach. Jej wrażliwość była absolutna, a sposób, w jaki dawała ulgę, a nawet nadzieję, tym, którzy odeszli, i tym, którzy zostali, stał się wzorem.

Nazywano ją „matką śmierci”, ale w rzeczywistości była „matką życia”. Jeśli czegoś nas nauczyła, to zrozumienia, że utrata drugiego człowieka jest częścią naszej egzystencji. Kluczem jest czerpanie pełni radości z każdego dnia i odnalezienie godności w chwilach, w których ludzie wyruszają w podróż na drugą stronę. Tam, gdzie według samej lekarki, jest ogrom miłości i światła.

„Umierający zawsze byli nauczycielami wspaniałych lekcji, ponieważ kiedy zbliżamy się do końca życia, widzimy je wyraźniej. Dzieląc się z nami swoimi lekcjami, umierający uczą nas o ogromnej wartości samego życia”.

-Elisabeth Kubler-Ross-

Kubler-Ross

Elisabeth Kübler-Ross: kobieta, która stworzyła własną karierę

„Możesz być sekretarką lub gospodynią domową, ale nigdy nie będziesz studiować medycyny”. Tak powiedział ojciec Elisabeth Kübler-Ross, kiedy ta powiedziała mu, w wieku zaledwie ośmiu lat, o swoim marzeniu o zostaniu lekarzem. Urodziła się 8 lipca 1926 w Zurychu i była najmniejszą i najdelikatniejszą z rodzeństwa trojaczków. Nie przeszkodziło jej to jednak w decyzji o opuszczeniu domu, gdy tylko skończy 16 lat. Opór ojca z pewnością nie będzie stawiać barier jej pragnieniom. Elizabeth sama wybrała własną drogę.

Była wolontariuszką podczas II wojny światowej, pomagając w szpitalach i opiekując się uchodźcami. Pod koniec wojny udało jej się uzyskać dyplom lekarza na Uniwersytecie w Zurychu i poznała amerykańskiego lekarza. Wyszła za niego za mąż i przenieśli się do Stanów Zjednoczonych, gdzie specjalizowała się w psychiatrii na Uniwersytecie Kolorado.

Potrzeba oddania godności umierającym

Kiedy dr Kübler-Ross przybyła do Stanów Zjednoczonych, była zszokowana brakiem opieki psychologicznej dla osób nieuleczalnie chorych, zwłaszcza dzieci. Zdawała sobie również sprawę z beztroski i braku wrażliwości okazywanej nieuleczalnie chorym i ludziom na łożu śmierci. W konsekwencji próbowała zmienić tę sytuację i rozpoczęła to, co w efekcie było niezbędną rewolucją.

Była pionierką w tworzeniu nowoczesnych podstaw opieki paliatywnej. W swojej książce O śmierci i umieraniu (1969) przedstawiła model Kübler-Ross, który ostateczniebył stosowany w wielu szpitalach.

Wprowadziła również nowy kurs na Uniwersytecie Chicago, uczący rozumienia procesu umierania i potrzeby wspierania osób nieuleczalnie chorych. Na zajęcia przychodzili chorzy, którym zostało niewiele czasu, aby złożyć świadectwo.

„Śmierć jest po prostu zrzuceniem fizycznego ciała, tak jak motyl zrzuca swój kokon. Jest to przejście do wyższego stanu świadomości, w którym nadal postrzegasz, rozumiesz, śmiasz się i możesz się rozwijać”.

-Elisabeth Kübler-Ross-

Model Kübler-Ross

Powszechnie znany jako pięć etapów żałoby, model Kübler-Ross sugeruje proces, w którym ludzie radzą sobie ze stratą w pięciu fazach. Są to:

  1. Zaprzeczenie
  2. Gniew
  3. Targowanie się
  4. Depresja
  5. Akceptacja

Kübler-Ross początkowo zastosowała ten model do osób nieuleczalnie chorych, ale później rozszerzyła go na wszelkie doświadczenia straty. Reprezentuje proces żałoby w obliczu każdego ważnego wydarzenia w życiu, takiego jak utrata pracy, śmierć bliskiej osoby, rozwód czy diagnoza niepłodności.

Kübler-Ross twierdziła, że etapy te niekoniecznie muszą przebiegać w kolejności przedstawionej powyżej; ani że wszystkie z nich są doświadczane przez wszystkich ludzi (chociaż każdy przechodzi co najmniej dwa z nich).

Najczęściej ludzie przechodzą przez kilka faz procesu w efekcie kolejki górskiej, wahając się między dwiema lub więcej i powtarzając je raz lub więcej razy przed końcem.

W każdym razie najlepiej byłoby, gdyby proces nie był przyspieszany ani przedłużany. Musimy jedynie mieć świadomość, że fazy te się zakończą i nadejdzie ostateczny stan akceptacji. Niektórzy osiągną to szybciej niż inni, ponieważ jest to bardzo osobisty proces.

„Gdy doświadczamy straty, doświadczamy również tych, których kochamy – a czasem nawet obcych – opiekujących się nami w potrzebie. Strata jest dziurą w naszym sercu. Ale jest to dziura, która wzywa miłość i może zatrzymać miłość od innych”.

-Elisabeth Kubler-Ross-

Opieka nad rodzinami i żałoba po stracie

Elisabeth Kübler-Ross pomogła tysiącom rodzin. Zrobiła to, zapewniając im strategie godnego towarzyszenia osobie na łożu śmierci, a następnie radzenia sobie z własną stratą po śmierci. Jej klasyczny model żałoby ułatwił ludziom radzenie sobie z emocjami, które pojawiły się w tych doświadczeniach.

Jej praca i inspiracja sprzyjały tworzeniu wielu fundacji promujących godną śmierć. Próbowała nawet stworzyć hospicjum dla dzieci dotkniętych AIDS, ale ponieważ były to pierwsze lata epidemii, była za to krytykowana i utrudniano jej realizację projektu. Na zawsze miało być to cierniem w jej boku.

Doktor Kübler-Ross napisała ponad 20 książek o śmierci i podróżowała po świecie, aby prowadzić seminaria na temat śmierci, życia i przemiany. Cały zarobiony dochód zainwestowała w organizację rekolekcji, aby pomóc ludziom pokonywać ból straty, radzić sobie z chorobami, lękami i obawami związanymi z końcem życia.

Osoba trzymająca rękę członka rodziny

Kübler-Ross: śmierć jest jak nowy świt, przejście do innego etapu

Jedną z jej najbardziej kontrowersyjnych książek była bez wątpienia ta zatytułowana O życiu po śmierci. Zasugerowała w niej, że śmierć oznacza po prostu przejście do nowego stanu świadomości. Oznacza przejście do stanu pełnego miłości i nieopisanego dobrostanu otoczonego światłem. Stamtąd, według dr Kübler-Ross, rozpoczyna się podróż duchowego wzrostu.

Pogląd ten został skrytykowany przez środowisko naukowe. Podczas gdy jej modele opieki paliatywnej i radzenia sobie ze stratą i chorobą były dobrze przyjmowane i promowane, ten aspekt dotyczył bardziej intymnej i duchowej wizji tego, czym jest dla niej śmierć, co nie zostało dobrze odebrane.

Mimo to jest wiele osób, które nadal wspierają jej idee i czują się pocieszeni, dzieląc tę wizję. Jej uspokajające i pełne nadziei lekcje na temat śmierci i życia pozostają dziś niezwykle aktualne.

To może Cię zainteresować ...
Edith Eger: historia ocalałej
Piękno umysłu
Przeczytaj na Piękno umysłu
Edith Eger: historia ocalałej

Edith Eger jest psycholożką specjalizującą się w opiece nad osobami ze stresem pourazowym. Nie tylko zna ten temat, ale też go doświadczyła.



  • Kübler-Ross, Elisabeth (2005) La muerte un amanecer. Luciérnaga
  • Kübler-Ross, Elisabeth (2001) Sobre la muerte y los moribundos. Luciérnaga
  • Kübler-Ross, Elisabeth (199) Sobre la muerte y el dolor. Luciérnaga
  • Kübler-Ross, Elisabeth (2003) La rueda de la vida. Luciérnaga