Interakcje paraspołeczne - co to jest?

12 listopada, 2020
Czym są interakcje paraspołeczne? Dlaczego powstają i jaki mają na nas wpływ? Przeczytaj nasz artykuł i dowiedz się więcej!

Czym są interakcje paraspołeczne? Zanim się dowiesz, zastanów się: jaki wpływ mają media na twoje zachowanie? Ma to związek z tym typem relacji, przedziwnym zjawiskiem, jakie rozwija się pomiędzy nami, a osobami, które poznajemy przez media.

Media masowe (mass media)  mają potężna moc, która wpływa na nasze zachowania, myśli i czyny.

W wielu przypadkach media zwracają się do nas tak, byśmy myśleli, że jesteśmy traktowani indywidualnie, podczas gdy tak naprawdę stanowimy homogeniczną masę. Zastanów się tylko, ile wiadomości w folderze spam zawiera twoje imię?

Przyjrzyjmy się więc interakcjom paraspołecznym, ich pochodzeniu, uczuciom, jakie wywołują oraz ich wpływowi na nasze zachowanie. Nie przegap tego!

Mężczyzna z telefonem i komputerem

Czym są interakcje paraspołeczne?

Interakcje paraspołeczne to te, które ustanawiamy ze sławnymi ludźmi, osobami publicznymi czy celebrytamiDotyczą one wszelkich publicznych postaci, fikcyjnych i realnych, w tym bohaterów seriali animowanych.

Aby zrozumieć to zjawisko, wyobraźmy sobie sławną osobę, którą lubimy, w supermarkecie. Pewnie podeszlibyśmy do niej, poprosili o autograf, nawiązali rozmowę…tak jakbyśmy naprawdę się znali, chociaż tak nie jest.

Interakcje paraspołeczne to fałszywe relacje społeczne – nie istnieją one realnie i rodzą się z potrzeby poznania kogoś “w prawdziwym życiu” lub podziwu dla danej osoby. Mózg nas oszukuje!

Postrzegamy taką relację jako bliską lub intymną, chociaż wcale nie znamy drugiej strony w realu (a tylko na podstawie informacji z mediów). Co więcej, zdaniem niektórych ekspertów, mowa o relacji jednostronnej, ponieważ nie istnieje w niej realna więź.

Etymologia pojęcia

Horton Donald i Richard Wohl w 1956 roku po raz pierwszy użyli tego terminu. Zdefiniowali go jako “nieświadome wytworzenie intensywnej relacji z osobą publiczną”

Co więcej, autorzy ci określili ten typ interakcji jako jednostronną. Według nich, jak pisze Caro (2015), chodzi o “iluzję wzajemnej interakcji doświadczaną przez publiczność osobowości medialnych”.

Poziom emocji

Jedną z cech interakcji paraspołecznych jest fakt, że sprawiają, iż utożsamiamy się z daną osobą publiczną, co przekłada się na wytwarzanie z niej wyimaginowanej relacji. Zaczynamy odczuwać empatię. Może być też odwrotnie – może pojawić się niechęć lub wstręt do tej osoby.

W tym typie interakcji wydaje nam się, że kogoś znamy, chociaż widzieliśmy go tylko w mediach. To nietypowy rodzaj jednostronnej więzi.

Ekspertka w polu komunikacji, Ileana Caschi, twierdzi, że interakcje paraspołeczne to zjawisko komunikacyjne, które uzależnia nas od pewnego rodzaju kontentu. Sytuacja ta rodzi się z przekonania, że jesteśmy kimś więcej niż tylko jednym z wielu widzów. Dzieje się tak z powodu działania mózgu.

Z kim nawiązujemy interakcje paraspołeczne?

Ten typ interakcji nawiązujemy ze sławnymi postaciami (też fikcyjnymi). Mowa więc o wizerunkach pojawiających się w telewizji, radiu, sieciach społecznościowych i mediach papierowych (na przykład w gazetach).

Funkcja danej osoby może być dowolna – artysta, prezenter, sportowiec, polityk, wokalista…Dotyczy to też fikcyjnych postaci, w tym bohaterów kreskówek (szczególnie w przypadku dzieci).

Ile trwają takie interakcje?

Brak konkretnej odpowiedzi na to pytani, gdyż interakcje paraspołeczne nie są do końca zdefiniowane i czas ich trwania zależy od znaczenia danej osoby publicznej dla nas. Wpływ na tę zależność ma też to, jak często celebryta pojawia się w mediach.

Dlaczego wchodzimy w interakcje paraspołeczne?

Fakt, że dochodzi do interakcji paraspołecznych ma w pewnym stopniu związek z naszą podświadomością (lub nieświadomością). Wyjaśnimy to na prostym przykładzie. Gdy widzimy w telewizji lub internecie znane osoby, podświadomie zdaje się nam, że kontent ten został stworzony specjalnie dla nas.

Innymi słowy, chociaż wiemy, że jesteśmy jedynie kroplą w morzu widzów, umysł sugeruje nam, że mamy do czynienia z ekskluzywnym kontentem. Dlatego też tak łatwo angażujemy się w tego typu kontekst.

Nagrywanie filmu na Instagrama

Strategie osób publicznych

Co więcej, osoby, z którymi nawiązujemy interakcje paraspołeczne dobrze znają mechanizmy napędzające to zjawisko. Dlatego na przykład patrzą prosto w kamerę i zwracają się do widzów (czyli do “nas”); szczególnie często robią to prezenterzy telewizyjni i youtuberzy.

Innymi słowy, poczucie, że celebryci patrzą nam w oczy i mówią do nas sprawia, że mózg postrzega ich jako osoby znajome.

Wspomniane aspekty oraz empatia i uwaga, jaką budzą osoby publiczne poprzez stosowanie odpowiedniej komunikacji werbalnej i niewerbalnej, umożliwiają powstawanie interakcji paraspołecznych. Nie bez znaczenia jest też atrakcyjny wygląd danej osoby i jej wiarygodność.

“Media społecznościowe i cyfrowe nie wyparły tradycyjnych, ale do nich dołączyły”.

-Octavio Regalado-

  • Caro, C.L. (2015). Relaciones e interacciones parasociales en redes sociales digitales. Una revisión conceptual. Revista ICONO14, Revista Científica de Comunicación y Tecnologías Emergentes, 13(2): 23-47.
  • Giles, D.C. (2002). Interacción parasocial: una revisión de la literatura y un modelo para futuras investigaciones. Psicología mediática, 4(3): 279-305.
  • Horton, D. & Whol, R. (1956). Mass Communication and Para-social Interaction: Observations on Intimacy at a Distance. Estados Unidos.
  • Rubin, R.B. & McHugh M.P. (1987). Development of parasocial interaction relationships. Journal of Broadcasting & Electronic Media, 31(3): 279-292.