Składanie kondolencji: jak to najlepiej zrobić?

Składanie kondolencji jest aktem empatii i miłości wobec drugiej osoby i polega na towarzyszeniu jej w żałobie. Ale jakie są najlepsze sposoby, aby to zrobić?
Składanie kondolencji: jak to najlepiej zrobić?

Ostatnia aktualizacja: 07 maja, 2021

Składanie kondolencji spotka każdego z nas w pewnym momencie życia. Każdy z nas będzie kiedyś musiał iść na pogrzeb, ponieważ kogoś straci lub będziemy musieli towarzyszyć krewnemu lub przyjacielowi. W każdym razie składanie kondolencji to sytuacją, z którą będziemy musieli się zmierzyć, kiedy tam będziemy, czy to dla rodziny, czy przyjaciół zmarłego.

Możemy również złożyć kondolencje, nawet jeśli nie pójdziemy na pogrzeb (zwłaszcza obecnie z ograniczeniami dotyczącymi pandemii). Ale jakie są najlepsze sposoby na składanie kondolencji? Czy można to zrobić telefonicznie albo pisemnie? Co powinniśmy wziąć pod uwagę?

Damy Ci kilka pomysłów, jak to zrobić. Jednak najważniejsze jest, aby postępować uczciwie i wyrażać swoje uczucia ze współczuciem, szanować i rozumieć ból drugiej osoby.

Chodzi o to, aby połączyć się z ich bólem i zaoferować im wsparcie i współczucie.

Składanie kondolencji

Na końcu artykułu podamy również kilka wstępnych pomysłów, jak towarzyszyć osobie w procesie żałoby.

Składanie kondolencji – różne sposoby

Jak złożyć kondolencje? Po pierwsze, musimy rozróżnić sposoby, w jakie możemy to zrobić. Składanie kondolencji na piśmie to nie to samo, co składanie ich telefonicznie lub osobiście.

Składanie kondolencji na piśmie

Możesz wybrać tę opcję (lub nawet nie mieć innego wyjścia). Może to być spowodowane tym, że nie możesz uczestniczyć w stypie lub pogrzebie z wielu różnych powodów. W takim przypadku możesz zdecydować się na to za pomocą kartki lub listu kondolencyjnego.

Kartki kondolencyjne to obrazy, które zawierają słowa kondolencji wraz z rysunkiem w tle – zwykle jest to zestaw kwiatów.

Jeśli chodzi o listy, to są one dłuższe i bardziej intymne. Wszystko zależy od relacji, jaką masz z tą osobą i możesz wybrać list zamiast kartki, aby wyrazić współczucie rodzinie zmarłego, gdy nie byłeś w stanie jej towarzyszyć w tym trudnym czasie.

Będziesz musiał wybrać jedną lub drugą opcję, biorąc pod uwagę relację, jaką masz z osobą, której chcesz złożyć kondolencję.

Przekazanie kondolencji telefonicznie

A co z kondolencjami przez telefon? Chociaż może to nie być najlepsza metoda w czasie żałoby, czasami nie mamy innego wyjścia. Złożenie kondolencji przez WhatsApp jest zwykle bardzo chłodne, dlatego należy nadać priorytet korzystaniu z telefonu.

Najlepiej jest szczerze wyrazić swoje uczucia. Unikaj używania „typowych” pustych fraz i bądź tak szczery, jak tylko możesz. Nie musisz za dużo mówić. Proste „przykro mi z powodu Twojej straty” lub „jestem tu dla Ciebie” wyrazi Twoje uczucia. Zależy to również od relacji, jaką masz z tą osobą.

Składanie kondolencji osobiście

To chyba najtrudniejszy sposób złożenia kondolencji. Jednak po raz kolejny powinieneś zdecydować się na naturalność, szczerze wyrażając to, co czujesz. Kiedy udajesz się na miejsce stypy lub do zakładu pogrzebowego, aby złożyć kondolencje, poczekaj, aż w pobliżu rodziny nie będzie nikogo, a oni wydają się być w miarę spokojni.

W takich sytuacjach nie ma „właściwych” słów, chociaż najczęściej mówi się na przykład „Będę przy Tobie”. Możesz to powiedzieć, ale spróbuj dodać inne słowa – coś, co będzie pochodzić z Twojego serca.

Zalecamy (możesz to zrobić również przez telefon) zapytać osobę, czy czegoś potrzebuje, zaoferować jej pomoc i pocieszenie. W zależności od tego, czy jest to dozwolone w obecnych czasach i Twojego związku z daną osobą, możesz ją uścisnąć, pocałować lub uścisnąć dłoń.

„Nawet jeśli moje słowa Cię nie pocieszą, mam nadzieję, że wiesz, że jestem tu dla Ciebie.”

Jak towarzyszyć komuś w żałobie

Poza składaniem kondolencji często zdajemy przed jeszcze bardziej skomplikowanym zadaniem – towarzyszeniem osobie w jej żałobie. Nie oznacza to po prostu próby podniesienia ich na duchu, ale, jak proponuje psycholog i psychoterapeuta Luis Muiño, „płynięcie” z drugą osobą i towarzyszenie jej we własnym tempie.

Według niego nie ma idealnej, uniwersalnej techniki towarzyszenia komuś w żałobie. Jednak stwierdza, że „ludzie, którzy towarzyszą tym, którzy najbardziej opłakują, to ci, którzy nie maja wcześniejszych oczekiwań”.

Co to znaczy? Oznacza to, że dostosujesz się do wszystkiego, czego potrzebuje druga osoba. „Chcesz zostać w domu i płakać? Więc zostańmy w domu.” „Chcesz coś zjeść? Dobra, zjedzmy.” „Chcesz się bawić? W takim razie chodźmy gdzieś!”

Chociaż może się to wydawać proste, w rzeczywistości jest to najtrudniejsze do zrobienia. Dlaczego? Ponieważ oznacza to zapominanie o własnym ego i oczekiwaniach. Oznacza to zapominanie o „technikach”, które zwykle Ci odpowiadają i po prostu powiedzieć „Zamierzam dostosować się do tego, co robi i czego potrzebuje druga osoba”.

„Efekt gumki”

Z drugiej strony można też skorzystać z tzw. „Efektu gumki”. Oznacza to, że jesteś połączony z drugą osobą, płyniesz z nią, ale jednocześnie dajesz jej przestrzeń. Tak więc, gdy dana osoba przyciąga Cię bliżej, zbliżasz się, a kiedy wolą dystans, oddalasz się.

Pocieszanie przyjaciółki

Musimy szanować rytmy osoby, ponieważ nie ma nic gorszego niż potrzeba miejsca na samotność i jej brak.

Składanie kondolencji – bardzo osobisty akcent

Po zapoznaniu się z naszymi radami dotyczącymi składania kondolencji wraz z pomysłami, jak towarzyszyć komuś w żałobie, teraz prawdopodobnie zrozumiesz, że nie ma w tym magii ani uniwersalnej formuły.

Po prostu użyj empatii i wyraź swoje uczucia do drugiej osoby. Składanie kondolencji nie powinno być tematem tabu, ani też nie powinno być bardzo sztuczne czy przygotowane z wyprzedzeniem.

Chodzi o to, aby przekazać drugiej osobie, że czujesz jej stratę i jesteś z nią w jej bólu. Z ludźmi, którzy są Ci bliżej, prawdopodobnie będziesz chciał spędzić czas na rozmowie i okazywaniu swoich uczuć w odpowiedni sposób. To dobry pomysł.

W przypadku osób, które nie są tak blisko, możemy wybrać słowa „przykro mi” lub „przykro mi z powodu Twojej straty”, którym towarzyszy gest bliskości, jak poklepanie po ramieniu.

Przede wszystkim nie powinieneś się martwić, że się załamiesz, gdy będziesz z drugą osobą. Płacz i cierpienie są całkowicie zrozumiałymi emocjami w obliczu straty i są częścią procesu żałoby.

Co więcej, są sposobem na powiedzenie drugiej osobie „Jestem tutaj. Czuję Twój ból i rozumiem Cię.” Pomoże Ci to zrozumieć ich emocje, a druga osoba poczuje, że jesteś z nią połączony.

„Kiedy opuszczają nas ci, których kochamy, przenoszą się z życia wśród nas do życia w nas.”

To może Cię zainteresować ...
Łzy szczęścia i ich 4 odmiany – dowiedz się więcej!
Piękno umysłuPrzeczytaj na Piękno umysłu
Łzy szczęścia i ich 4 odmiany – dowiedz się więcej!

Kiedy ostatni raz popłynęły u ciebie łzy szczęścia? Mało które doświadczenie jest podobnie intensywne i uzdrawiające. Dobrze jest móc go zaznać.



  • García, J.A., Landa, V., Grandes, G., Mauriz, A. & Andollo, I. (2001). Cuidados Primarios de
    Duelo. El nivel primario de atención al doliente. Grupo de Estudios de Duelo de Vizcaya, Sestao, Vizcaya.
  • Pérez, P. (2006). Trauma, culpa y duelo. Hacia una psicoterapia integradora. Desclée de Brouwer.