Płynne życie i konsumpcjonizm: dlaczego kupujemy?

Listopad 4, 2019

Czasami konsumpcjonizm popycha nas do kupowania impulsywnego lub spowodowanego nudą niż z prawdziwej potrzeby. Dlaczego tak się dzieje?

W naszym życiu wszystko się zmienia: polityka, wartości, sposoby myślenia i związki, nauka, praca… Dziś żyjemy w zglobalizowanym społeczeństwie, w którym rządzi konsumpcjonizm. Zatraciły się ustalone w przeszłości struktury, co powoduje silne poczucie niepewności i utraty kierunku. Zagubienie na każdym kroku.

Filozof i socjolog Zygmunt Bauman zdał sobie z tego sprawę i w wielu swoich pracach opisał tę rzeczywistość, w której zanurzone jest dzisiejsze społeczeństwo. Płynne życie. To, w którym wyróżnia się kruchość więzi emocjonalnych, wzrost nierówności i ogólne osamotnienie. Zagmatwany scenariusz, ale wymagający szybkości, samolubstwa i indywidualności.

Bauman potwierdza, że płynne społeczeństwo opiera się na idei, że wszystko jest tymczasowe, niestabilne, niematerialne i efemeryczne. Wszystko ma datę ważności. Ponadto sieci społecznościowe odgrywają fundamentalną rolę, ponieważ pozwalają się łączyć, a jednocześnie odłączać. Zagłębmy się w ten temat.

«Konsumpcjonizm obiecuje coś, czego nie może spełnić: powszechne szczęście. I próbuje rozwiązać problem wolności ograniczając ją jedynie do wolności konsumenta».

-Zygmunt Bauman-

Odwieczna pustka, jaką stanowi konsumpcjonizm dla płynności życia

Płynny człowiek chce być obywatelem bez przywiązań, obowiązków i zobowiązań. Po prostu szuka nowych doświadczeń, nowych zagrożeń, dlatego rzadko zapuszcza korzenie. Wszystko, czego się dotknie zostawia otwarte bez punktu końcowego ani zamknięcia. Wszystko jest tymczasowe i powierzchowne…

W ten sposób rodzi się w nim ciągłe poczucie egzystencjalnej pustki, której nie potrafi wypełnić – jeśli zda sobie z tego sprawę. W rezultacie zanurza się w ciągłym nurcie odnowy, w której konsumpcjonizm i nabywanie dóbr materialnych ma ogromne znaczenie. To dzięki nich próbuje wypełnić tę egzystencjalną pustkę.

Kobieta z głową w postaci chmury

 

Problem polega na tym, że pustek bytu nie można wypełnić rzeczami materialnymi. To nie ilość może poradzić sobie z ciągłym niezadowoleniem, bez względu na to, jak bardzo będziemy próbować. Ona tylko uwięzi nas w niematerialności.

Niezaspokojone pragnienia prowadzą do fantazjowania o kolejnych, które ukrywają braki i potrzeby, zwłaszcza jeśli skupiają się na zewnątrz, a nie na naszym wnętrzu. Nic nie może umknąć płynności naszego społeczeństwa. W rezultacie nasza indywidualność staje się pusta i niestabilna, a czasem prowadzi do zaburzeń tożsamości, kryzysów lękowych lub depresji.

«W dzisiejszym świecie wszystkie koncepcje szczęścia kończą na sklepowej półce».

-Zygmunt Bauman-

Odpowiedzialny konsumpcjonizm

Co robić w obliczu tak wielkiego chaosu i pustki? Jak ją wypełnić? Nauczyć się płynąć jak woda jest jednym z możliwych rozwiązań. Chodzi o dostosowanie się do różnych okoliczności, podobnie jak woda w różnych pojemnikach.

Aby to zrobić, niezbędne jest pielęgnowanie cierpliwości i samoobserwacji. Ponieważ w ten sposób nasze prawdziwe potrzeby stopniowo zaczną wychodzić na jaw, a strach przed zmianą stanie się mniejszy.

Zatroskana kobieta

Z drugiej strony należy przyjąć postawę krytyczną, która doprowadzi nas do kwestionowania pewnych zachowań i nawyków. Ułatwi nam to skończenie z tymi konsumpcyjnymi zachowaniami, które wpędzają nas w błędne koło, w których nic nie jest stałe.

Konieczna jest również skupienie uwagi na naszym wnętrzu, aby raz na zawsze połączyć się ze sobą, całkowicie zapomnieć o tych niepotrzebnych produktach, których używamy, aby wypełnić pustkę i budować podstawy dla naszego dobrego samopoczucia.

«Wydajemy pieniądze, których nie mamy, na rzeczy, których nie potrzebujemy, aby zaimponować ludziom, których to nie obchodzi».

-Will Smith-

Jak ćwiczyć odpowiedzialny konsumpcjonizm?

  • Zrób listę rzeczy, których naprawdę potrzebujesz i ustal maksymalny budżet.
  • Skoncentruj się na tym, co masz.
  • Spróbuj wykorzystać stare przedmioty, zanim kupisz coś nowego.
  • Poszukaj alternatyw dla zakupów. Często kupujemy z nudów. Ważne jest, aby mieć alternatywne zajęcia w takich chwil, jak uprawianie sportu lub jakiekolwiek inne działanie, które spowalnia impuls do nieodpowiedzialnego i niepotrzebnego kupowania.
  • Uprość życie, aby doświadczać większej satysfakcji.
  • Miej więcej miłości własnej. Ważne jest, aby robić to, co lubimy, aby czuć się dobrze i być szczęśliwszym.
  • Kupuj powoli, aby nie pojawiły się objawy lękowe. Konieczne jest zidentyfikowanie możliwych negatywnych emocji podczas zakupów i, jeśli to konieczne, udać się do specjalisty po pomoc.
  • Poczytaj o marketingu. Zawsze dobrze jest wiedzieć trochę więcej o tym, jak marki lub firmy nas „oszukują”, aby nie wpaść w ich pułapkę.
  • Ogranicz subskrypcję biuletynów różnych marek i firm. Każdego dnia otrzymujemy na naszą skrzynkę e-mailową wiele ofert i możemy dać się skusić. Bądź bardzo ostrożny.
  • Kupuj doświadczenia. Każdy decyduje, jak żyć swoim życiem. Tylko nie zapominaj, że doświadczenia pozostają w naszych sercach, a przedmioty nie…

Jak widzisz nie chodzi o to, aby mieć coraz więcej, ale raczej być, rozwijać się. Pokazać nasz wzrost poprzez kontemplacyjną, cierpliwą i rozwiniętą postawę.

Przestańmy biec przez życie z pełną prędkością. Zatrzymajmy się na chwilę, zamknijmy oczy i cieszmy się ciszą tego pięknego doświadczenia, które może uspokoić umysł, spowolnić nasze impulsy i pomóc nam osiągnąć dobre samopoczucie.

  • Bauman, Zygmunt. Modernidade líquida. Rio de Janeiro: Jorge Zahar, 2001.
  • Bauman, Zygmunt. Vida líquida. Rio de Janeiro: Jorge Zahar, 2007.