Oglądanie sztuki online może poprawić Twoje samopoczucie

Podziwiaj „Gwiaździstą noc” Van Gogha. Ciesz się szczegółami obrazów Dalego. Czy wiesz, że oglądanie tych prac, zarówno na żywo, jak i online, ma korzystny wpływ na Twoje zdrowie psychiczne?
Oglądanie sztuki online może poprawić Twoje samopoczucie
María Vélez

Napisane i zweryfikowane przez psycholog María Vélez.

Ostatnia aktualizacja: 27 grudnia, 2022

Istnieją dowody popierające hipotezę, że kontemplacja i oglądanie sztuki chroni zdrowie psychiczne. Dobrą wiadomością związaną z tym odkryciem jest to, że możesz również praktykować to w domu, odwiedzając wirtualne muzea, uzyskując dostęp do wszystkich obrazów na świecie, a nawet podziwiając rzeźby 3D.

Trend ten stał się bardziej powszechny z powodu epidemii COVID-19, co spowodowało również wzrost podaży. Z kolei zainteresowanie specjalistów skierowało się ku rozpoznaniu korzyści płynących z kontemplacji dzieł sztuki.

kobieta z tabletem

Wpływ sztuki na zdrowie

W ostatnich dziesięcioleciach w licznych badaniach badano wpływ sztuki na zdrowie, jako część procesu terapeutycznego lub w kontekście poza interwencją kliniczną. Zgromadzono tak wiele dowodów w tym temacie, że Światowa Organizacja Zdrowia opublikowała w 2019 roku raport dotyczący wpływu działań artystycznych, aktywnych lub pasywnych, na zdrowie.

Tego typu działania łączą w sobie kombinację czynników, które promują zdrowie w różnych obszarach. Oprócz rozwijania wyobraźni i stymulacji sensorycznej, sztuka wyzwala reakcje fizjologiczne i psychologiczne związane z emocjami.

Wyrażanie i regulacja emocji to podstawowe ćwiczenia w radzeniu sobie ze stresem i zdrowiem psychicznym. Dlatego kontakt ze sztuką może zmniejszyć ryzyko stresu i zaburzeń nastroju.

Ponadto działania artystyczne mogą obejmować jakąś formę ćwiczeń fizycznych lub interakcji społecznych. Kontakty z innymi ludźmi sprzyjają tworzeniu sieci wsparcia społecznego i zmniejszają samotność. Jest to powszechnie związane z opóźnianiem pogorszenia funkcji poznawczych, funkcjonalnych i motorycznych. Ponadto zapobiega i łagodzi inne zaburzenia psychiczne.

Z drugiej strony oglądanie sztuki może przyczynić się do ograniczenia siedzącego trybu życia i pobudzenia funkcji poznawczych, sprzyjając uczeniu się i rozwijaniu różnych umiejętności. Wiąże się to z mniejszym ryzykiem rozwoju demencji i chorób takich jak depresja. Krótko mówiąc, niezależnie od formatu, oglądanie dzieł sztuki może poprawić samopoczucie i zdrowie zarówno w sposób bezpośredni, jak i pośredni.

Oglądanie sztuki online może poprawić Twoje samopoczucie

Jak wspomnieliśmy wcześniej, istnieje kilka czynników lub ścieżek, dzięki którym oglądanie dzieł sztuki może poprawić Twoje samopoczucie. Ponieważ wizualne lub poznawczo-emocjonalne aspekty doświadczenia odgrywają istotną rolę, efekty te można również osiągnąć oglądając dzieła sztuki w Internecie. Właśnie to analizował zespół badawczy z Uniwersytetu Wiedeńskiego (Austria).

W swoim badaniu, przeprowadzonym podczas pierwszej fali Covid-19, naukowcy zwerbowali 84 uczestników. Wszyscy oni zostali poproszeni o odwiedzenie dwóch wirtualnych wystaw. Jedną z nich była wystawa malarstwa Moneta w National Gallery w Londynie. Druga nie była ściśle artystyczna, dotyczyła historii kuchni japońskiej.

Przed cyberwizytami i po nich uczestnicy musieli wypełnić szereg kwestionariuszy dotyczących takich aspektów, jak warunki ich kwarantanny i zainteresowania sztuką. Były też narzędzia do oceny ich samopoczucia, niepokoju, nastroju i poziomu samotności.

Naukowcy odkryli, że nawet u uczestników, którzy spędzili tylko odrobinę czasu na internetowych wystawach sztuki, efekty były korzystne. Zmniejszyło się ich negatywne nastawienie oraz poczucie niepokoju i samotności. Ponadto uczestnicy doświadczyli lepszego subiektywnego samopoczucia.

Efekt ten był jeszcze większy u osób, które doceniały poszczególne dzieła jako istotne lub piękne, ze względu na wzrost pozytywnych doznań. Ponadto uczestnicy stwierdzili, że oglądanie prac online było porównywalne z wizytami w muzeum w realnym świecie lub z obcowaniem z naturą.

Kobieta czytająca na komputerze

Implikacje terapeutyczne

Jednym z czynników, który wydaje się najbardziej interesować specjalistów, jest terapeutyczny potencjał oglądania sztuki. Chociaż istnieje już wiele terapii artystycznych (terapia tańcem czy muzykoterapia), możliwość natychmiastowej poprawy dobrego samopoczucia ludzi za pomocą obrazów oglądanych online otworzyłaby cały szereg nowych możliwości.

Metoda ta może być na przykład stosowana do zmniejszenia stresu lub niepokoju w poczekalniach przed wizytą u lekarza lub w szpitalach. Może pomóc zmniejszyć negatywny stan psychofizjologiczny, jaki odczuwają ludzie w obliczu ataków paniki, ponieważ poszkodowany może uzyskać dostęp do “terapii” bezpośrednio ze swojego telefonu komórkowego. Mogłoby to być również przydatne w przybliżaniu korzystnych efektów sztuki na obszarach wiejskich o ograniczonym dostępie do świata zewnętrznego lub w domach osób o ograniczonej sprawności ruchowej.

Ciekawym odkryciem badania jest to, że na oglądaniu sztuki nie trzeba spędzać dużo czasu. Wystarczy nawet pięć minut. Dlatego może to być również użyteczną strategią zmniejszania stresu lub zmęczenia w miejscu pracy. Taki rodzaj „terapii mikrodawkowej” w naszej codziennej rutynie.

Musimy jeszcze poczekać na dalsze wyniki badań oraz analizę rzeczywistej skuteczności tej interwencji. Zachęcamy Was jednak do wypróbowania tego sposobu. Doświadczenie oglądania sztuki online, gdy chcesz poprawić swój nastrój, wydaje się być dobrym wyborem. To stymulująca, przyjemna i całkowicie darmowa aktywność!

Główny obraz: shutterstock / T photography
To może Cię zainteresować ...
Mikrozdrada może być niebezpieczna
Piękno umysłu
Przeczytaj na Piękno umysłu
Mikrozdrada może być niebezpieczna

Mikrozdrada obejmuje subtelne i pozornie nieszkodliwe działania. Mogą jednak zagrozić integralności związku.



  • Guardiola, E. & Baños, J.E. (2020). ¿Y si prescribimos arte? El papel del arte en la mejora de la salud y el bienestar. Revista de Medicina y Cine, 16(3), 149-153. https://doi.org/10.14201/rmc2020163149153
  • Trupp, M., Bignardi, G., Chana, K., Specker, E., & Pelowski, M. (2022). Can a Brief Interaction With Online, Digital Art Improve Wellbeing? A Comparative Study of the Impact of Online Art and Culture Presentations on Mood, State-Anxiety, Subjective Wellbeing, and Loneliness. Frontiers in Psychology, 13, 782033. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2022.782033

Treści zawarte na Piękno Umysłu służą wyłącznie celom informacyjnym i edukacyjnym. Nie zastępują one diagnozy, porady ani leczenia u specjalisty. W przypadku jakichkolwiek wątpliwości najlepiej skonsultować się z zaufanym specjalistą.