Najbardziej udana teoria spiskowa w historii

Teoria spiskowa to niezwykle elementarna narracja. Mimo to, a może właśnie dzięki temu, ma możliwość bardzo szybkiego zaakceptowania. Rozmawiamy o narracjach, które mają taki charakter i o tym, jak czasami są wykorzystywane do kierowania opinią publiczną.
Najbardziej udana teoria spiskowa w historii

Ostatnia aktualizacja: 11 września, 2022

Najbardziej udana teoria spiskowa w historii nie powstała w mediach społecznościowych. Wbrew temu, co wielu może sądzić, ten rodzaj oszustw jest starszy, niż nam się wydaje. Teorie spiskowe istniały w zasadzie od zarania dziejów. Tyle, że dzisiaj są bardziej widoczne.

Można powiedzieć, że każda teoria spiskowa ma swoje źródło w trudności w wyjaśnieniu pewnego krytycznego faktu. Tak długo, jak nie ma dostępnych wyjaśnień lub są one dostępne, ale są złożone i niezrozumiałe przez większość, teoria spiskowa wypełnia pewną lukę. To historia, która zawiera pewnego rodzaju logikę, chociaż nie ma na to dowodów.

Czasami teorie te nie są szeroko rozpowszechniane i stopniowo stają się zapomniane. Z drugiej strony, czasami nabierają one wielkiego znaczenia, do tego stopnia, że ostatecznie określają bieg historii. Tak właśnie skończyła najbardziej udana teoria spiskowa w historii.

W historii teorie spiskowe mają podobne elementy i zwykle dotyczą czegoś, co dzieje się w tym czasie, co jest trudne do wyjaśnienia lub jest bardzo niepewne”.

-Sara Gorman-

Profil osoby z dużym nosem
Teorie spiskowe zawierają w sobie logikę, ale nie ma dowodów na ich poparcie.

Czym jest teoria spiskowa?

Choć pojęcie teorii spiskowych jest dobrze znane, nie każdy zdaje sobie sprawę ze znaczenia tego wyrażenia. Zwykle jest to rodzaj narracji, w której pewna tajna grupa wykonuje ukryte działania, aby osiągnąć cel, który krzywdzi wszystkich lub większość.

Główną cechą teorii spiskowej jest jej prostota. Jej struktura przypomina bajkę dla dzieci. W jednym rogu znajdują się złoczyńcy o ogromnej sile, którzy działają w ukryciu. W drugim rogu są ofiary; niewinni ludzie, których „źli ludzie” chcą wykorzystać dzięki swoim sztuczkom.

Ci, którzy rozpowszechniają teorie spiskowe, wierzą, że wyświadczają tym ofiarom przysługę, „informując” je o tym, co się naprawdę dzieje. Jednak ci samozwańczy posłańcy zwykle nie zauważają jednej rzeczy. Fakt, że są oni w stanie rozpowszechniać te idee, dowodzi, że „złoczyńcy” nie są tak naprawdę nieznani, ani ich działania tak ukryte. Co więcej, nie są wystarczająco silni, aby uniemożliwić komuś ujawnienie ich w mediach społecznościowych lub podobnych obszarach.

Najbardziej udana teoria spiskowa w historii

Wielu historyków uważa, że najbardziej udaną teorią spiskową była ta zainicjowana przez Filipa IV z Francji, zwanego Filipem Pięknym. Zawierała ona elementy teorii, które znamy dzisiaj. Filip Piękny stał się sławny, ponieważ położył kres słynnemu zakonowi templariuszy, katolickiemu zakonowi wojskowemu, który przewodził wyprawom krzyżowym.

Dzięki swojej sprawności militarnej templariusze posiadali wielkie bogactwo. Pożyczyli oni pieniądze francuskiej monarchii. Filip IV uznał, że dobrym pomysłem będzie pozbycie się templariuszy i uniknięcie spłaty długu. Zaczął od przekonania papieża Klemensa V do wszczęcia postępowania przeciwko nim.

Templariusze zostali oskarżeni o herezję, sodomię i inne perwersje. Zarzucono im także oddawanie czci pogańskim bogom. Król użył szpiega niskiego szczebla o imieniu Esquieu de Floyran, aby rozpowszechniać te kłamstwa. Doprowadził do rozprzestrzenienia się po Francji serii oszczerstw przeciwko templariuszom, czym sprawił, że ludzie uznali zakon za zagrożenie.

Templariusze
Najbardziej udaną teorię spiskową w historii zapoczątkował Filip Piękny, który położył kres templariuszom.

Szokujące zakończenie

Ta kampania oszczerstw nie miała innego celu, niż pozbycie się templariuszy. Filip zarządził ich aresztowanie 13 października 1307 roku. Papież wciąż miał wątpliwości, ale król Filip odmówił opóźniania swoich działań z obawy, że mogą one okazać się nieprawdziwe. Wszystkich templariuszy schwytano i torturowano. Przyznali się do heretyckich praktyk, których nigdy nie stosowali.

Dzięki uwięzieniu templariuszy król mógł przywłaszczyć sobie ich fortunę i częściowo rozwiązać ekonomiczne trudności korony. Chociaż wielu nigdy nie wierzyło oskarżeniom, niektórzy uważali, że nie wszystko było prawdą. Wokół Templariuszy utkano wszelkiego rodzaju mroczne legendy. Teoria spiskowa została skonsolidowana.

Mówi się, że przywódca templariuszy Jacobo de Molay przeklął swoich oprawców i przepowiedział, że zapłacą za to, co zrobili. Rok później zmarli zarówno król Filip, jak i Klemens V. Czy to był przypadek? Kto wie? Wiemy, że dniem skazania mnichów był piątek trzynastego. To właśnie stąd wzięła się nasza ostrożność wobec tej daty.

To może Cię zainteresować ...
Relacje międzypokoleniowe i płynące z nich korzyści
Piękno umysłu
Przeczytaj na Piękno umysłu
Relacje międzypokoleniowe i płynące z nich korzyści

Relacje międzypokoleniowe pomagają ludziom w każdym wieku otworzyć umysły, wzbogacić się i dzielić. Odkryj ich zalety.



  • Lewandowsky, S., & Cook, J. (2020). Guía para las teorías de la conspiración. John Cook, Center for Climate Change Communication, George Mason University.