Byung-Chul Han – poznaj 5 głównych filarów jego filozofii

Lipiec 18, 2019
Byung-Chul Han swoją filozofią zachęca ludzi do wyrwania się z okowów nieograniczonej produktywności, cyfryzacji i dobrowolnego niewolnictwa. Twierdzi, że niemal wszyscy wpadamy w te pułapki, jakie zastawił na nas współczesny świat.

Byung-Chul Han skupia się w swoich filozoficznych pracach na współczesnym stylu życia człowieka. Jego przemyślenia dotyczą nas wszystkich, dlatego jego idee są przystępne, zrozumiałe i zyskują coraz większą popularność.

Jako ekspert w dziedzinie kulturoznawstwa, Byung-Chul Han pisze o wpływie technologii na nasze życie, o kulturze przepracowywania się i o konsekwencjach globalizacji. Dzięki swojemu nowatorskiemu spojrzeniu na wspomniane kwestie, stał się on jednym z najbardziej szanowanych głosów we współczesnej filozofii.

“Społeczeństwo pracy i osiągnięć nie jest społeczeństwem wolnym. Tworzy ono nowe ograniczenia. Relacja pana i sługi wcale nie ustąpiła miejsca społeczeństwu, w którym wszyscy są wolni i mogą odpoczywać. Zamiast tego, powstało społeczeństwo, w którym nawet sam pan stał się niewolnikiem pracy.

-Byung-Chul Han-

Najbardziej znanymi książkami Byung-Chul Hana są:

  • The Burnout Society (Społeczeństwo zmęczenia),
  • The Agony of Eros (Agonia Erosa),
  • Topology of Violence (Topologia przemocy),
  • Psychopolitics: Neoliberalism and New Technologies of Power (Psychopolityka: Neoliberalizm i noe technologie władzy).

Prace te świetnie obrazują sposób, w jaki ten filozof z Korei Południowej postrzega współczesny świat. Poniżej przedstawiamy pięć głównych filarów jego filozofii.

1. Byung-Chul Han, a autoeksploatacja

Byung-Chul Han mówi dużo o tym, w jaki sposób pracujemy we współczesnym świecie. Twierdzi on, że bezmyślnie staramy się spełnić oczekiwania społeczeństwa i próbujemy wykonać maksymalnie dużą ilość pracy. Przypomina on, że jeszcze niedawno ludzie robili to, co musieli zrobić.

Zestresowana dziewczyna

Obecnie jednak oczekuje się od każdego, że osiągnie sukces za wszelka cenę. Jeśli komuś się to nie udaje, jest sfrustrowany. Byung-Chul Han podkreśla, że najgorsze jest to, że sami się zmuszamy do nadmiernej pracy i poddajemy się konsumpcjonizmowi. Nikt tak naprawdę nas do tego nie przymusza.

2. Komunikacja

Byung-Chul Han porusza również temat relacji i mówi, że zostały one zastąpione kontaktami. Ludzie w dzisiejszych czasach komunikują się za pomocą mediów, które pozwalają na kontakt z osobami będącymi na drugim końcu świata. Co więcej, na bieżąco docierają do nas również wiadomości z najdalszych zakątków.

Według filozofii Hana, istnieje ogromny rozdźwięk pomiędzy komunikacją twarzą w twarz a tą prowadzoną przez telefon bądź Internet. Zwraca on uwagę na to, że w podczas cyfrowej komunikacji przestajemy wykorzystywać wszystkie zmysły oprócz wzroku.

Niestety, ma to ogromny wpływ na jakość relacji i komunikacji. Teraz ludzie zadowalają się otoczeniem, które po prostu się z nim zgadza i może dać im „łapkę w górę” w mediach społecznościowych.

3. Byung-Chul Han i teoria ogrodu – jeden z kluczowych konceptów w pracach tego filozofa

Byung-Chul Han bije na alarm mówiąc o dominacji cyfrowego świata. Przekonuje ludzi do tego, aby powrócili do bardziej aktywnego korzystania ze wszystkich swoich zmysłów. Mówi on o „tajemniczym ogrodzie”, czyli miejscu, w którym na nowo możemy nawiązać pełen kontakt z rzeczywistością. O miejscu, do którego nie dociera świat cyfrowy.

Han podkreśla, że pozostawanie w kontakcie z tajemniczym ogrodem jest najlepszym sposobem na to, by na nowo odkryć „prawdziwe piękno”.

4. Tamten

W obecnym świecie dążymy do tego, co jest inne, nietypowe, co nie należy do nas, czego my nie mamy, ale ma „tamten”. Każdy dąży do równości na wszystkich poziomach. Słowa „modny” i „wiralny” to najlepsze dowody na to, jak wiele osób chce przynależeć do społeczeństwa, w którym wszyscy myślą tak samo.

Byung-Chul Han i podążanie za liderem - rysunek

Byung-Chul Han mówi, że im bardziej podobnie myślimy, tym większą potrzebę produktywności odczuwamy. Mówi on, że różnorodność jest sprzeczna z celami neoliberalizmu. Gdybyśmy żyli w świecie, w którym tylko garstka ludzi używałaby smartfonów, byłoby to niekorzystne dla rynku. Jest jednak inaczej. Ludzie są pasywnymi klientami albo producentami.

5. Czas

Czas to kolejny krytyczny element, o którym mówi Byung-Chul Han. Zaznacza on często, że musimy zmienić sposób, w jaki wykorzystujemy czas. Ludzie tracą czas tworząc mało istotne produkty, robią to szybko, a potem sprzedają je i kupują szybko. Co gorsza, pozbywają się tych rzeczy z taką samą łatwością, z jaką je kupili.

Takie podejście sprawia, że przestajemy zwracać uwagę na to, co ma prawdziwą wartość i co powinniśmy cenić. Dla Byung-Chul Hana kluczowe jest, abyśmy poświęcali więcej czasu dla siebie. Każdy z nas powinien mieć chwilę na robienie tego, co lubi, na zabawę lub odpoczynek.

Najważniejsze w filozofii Byung-Chul Hana jest to, że rzeczywiście stosuje się on do idei, które propaguje. Jest doskonałym przykładem człowieka, który odchodzi od konsumpcjonizmu i skupia się na wartościach, które karmią jego dusze i dają mu większą wolność.

  • Dow, S. R. (2015). Muchedumbre, artes y política. Byung-Chul Han y las racionalidades comunicativas contemporáneas. Palabra Clave, 18(2).