Uzależnienie czy trauma - co warto wiedzieć na ten temat?

Uzależnienie i trauma są ze sobą powiązane. Szeroko mówi się o tym w literaturze naukowej. Istnieją już zajmujące się tym terapie kompleksowe.
Uzależnienie czy trauma - co warto wiedzieć na ten temat?

Ostatnia aktualizacja: 10 maja, 2022

Uzależnienie i trauma są ze sobą powiązane. Szeroko udokumentowano to  w literaturze naukowej. Co więcej, w praktyce klinicznej praktycy wielokrotnie spotykają pacjentów zarówno z uzależnieniami, jak i z historią traumy. Problemem dla psychologów jest wiedzieć, czy ten związek należy traktować jako problem jednostkowy, czy nie.

Jeśli chodzi o uzależnienie i jego leczenie, jeśli uraz, który go spowodował, nie jest leczony w tym samym czasie, podejście może być niewystarczające. Dlatego cierpiący staje się zarówno ofiarą, jak i własnym katem.

W tym artykule porozmawiamy o silnym związku między traumą a uzależnieniem. Spróbujemy wyjaśnić silną zmianę neurobiologiczną, jaką urazy wywołują w obwodzie stresu, zwłaszcza w przypadku powtarzających się urazów. W rzeczywistości uzależnienie często pojawia się jako jedyne wyjście z regulacji tego zmienionego systemu.

Uzależnienie i trauma w kontekście stresu

System stresu jest w dużej mierze regulowany przez oś podwzgórze-przysadka-nadnercza (HPA). To przygotowuje nas do skutecznego reagowania na sygnał o niebezpieczeństwie. Po zidentyfikowaniu stresora oś HPA (wraz z innymi systemami) przygotowuje nas do „walki lub ucieczki”, wyzwalając wydzielanie hormonów stresu, takich jak adrenalina i glikokortykoidy.

Kiedy reakcja na stres jest aktywowana, mamy tendencję do nadmiernego pobudzenia, podwyższonego ciśnienia krwi, szybkiego tętna i poczucia niepokoju. Krew i energia są kierowane do tych struktur mózgu, które mogą nam zaoferować natychmiastową pomoc. W przeciwieństwie do aktywacji wolniejszej kory przedczołowej, która kontroluje funkcje wykonawcze i samoregulację. Te automatyczne odpowiedzi pomagają nam reagować na niebezpieczeństwo, dopóki zagrożenie nie zostanie rozwiązane.

Jednak są chwile, kiedy nasz system stresu działa przeciwko nam. Zazwyczaj są to sytuacje, w których traumatyczne wydarzenia trwają, a zagrożenie nigdy nie zostaje rozwiązane.

Epizody traumatyczne mogą nasilać rozregulowanie tego układu stresowego. Dokładniej, oś HPA jest przewlekle aktywowana, co prowadzi do wzrostu hormonów stresu i towarzyszącego nadmiernego pobudzenia.

Dlatego dzieci lub dorośli, którzy przeżyli traumatyczne wydarzenia, szczególnie na bieżąco, mogą doświadczać ciągłego pobudzenia, niepokoju, nadmiernej czujności i czujności.

Uderzany mózg

Trauma i uzależnienie: samoleczenie jako sposób na uregulowanie bólu

Osobom z rozregulowanymi systemami stresu w wyniku traumy nadużywane leki mogą przynieść ulgę w chronicznym nadpobudliwości i lęku. Na przykład alkohol, benzodiazepiny, opiaty i konopie indyjskie mają działanie uspokajające i odurzające.

Niektóre z tych substancji służą nawet spowolnieniu centralnego układu nerwowego. To dlatego, że są depresantami. Na przykład hazard (zwłaszcza elektroniczne automaty do gier) wprowadza graczy w rodzaj transu, w którym zapominają o wszystkim poza maszyną.

Osoby z traumą w przeszłości mogą być bardziej podatne na uzależnienie jako sposób regulowania nastroju, uspokajania natrętnych myśli i tłumienia pobudzenia spowodowanego zwiększonym poziomem hormonów stresu.

Problem w tym, że te substancje i ich działanie zanikają. Kiedy tak się dzieje, nastrój gwałtownie spada. Może to pogorszyć skutki zaburzeń traumatycznych. W ten sposób osoba odkrywa, że musi wielokrotnie zażywać leki, aby nadal doświadczać pozytywnych efektów zmieniających umysł. Tu często zaczyna się cykl uzależnienia.

Czy mówimy tylko o uzależnieniu od substancji?

Uzależnienie przejawia się w każdym zachowaniu, w którym osoba znajduje chwilową przyjemność lub ulgę i intensywnie pragnie działania substancji, całkowicie lub częściowo ignorując inne sfery życia. Cierpi z powodu negatywnych konsekwencji, ale mimo to nie może przestać.

Może to obejmować narkotyki, alkohol i wszelkiego rodzaju substancje. Może również odnosić się do seksu, hazardu, zakupów, pracy, gier online itp. W rzeczywistości praktycznie każda aktywność może stać się uzależniająca, w zależności od naszej relacji z nimi. Dopóki istnieje ciągłe pragnienie i ulga, z długoterminowymi negatywnymi konsekwencjami i trudnościami w ich powstrzymaniu, istnieje uzależnienie.

Nadużywanie substancji jako czynnik ryzyka traumy

Trauma nie zawsze inicjuje cykl uzależnienia. W rzeczywistości czasami nadużywanie substancji może prowadzić do traumy. Na przykład wiemy, że używanie narkotyków może prowadzić do wielu ryzykownych zachowań. Należą do nich seks bez zabezpieczenia, przemoc fizyczna i prowadzenie pojazdu pod wpływem alkoholu.

Często po tych ryzykownych zachowaniach następują niekorzystne lub traumatyczne skutki. Na przykład niechciane ciąże, poważne obrażenia i wypadki samochodowe, żeby wymienić tylko kilka. Dla wielu te traumatyczne wydarzenia mogą prowadzić do długotrwałych konsekwencji emocjonalnych spowodowanych traumą. Wszystko to może skutkować dalszym nadużywaniem substancji.

Mężczyzna z problemami

Interwencja w przypadku urazów i uzależnień

Czasami długie okresy samoleczenia za pomocą leków i alkoholu skutecznie przytępiają pamięć o traumie. W takich przypadkach jedynym widocznym problemem jest nadużywanie substancji i uzależnienie.

Osoba, która stłumiła lub zignorowała traumatyczne przeżycia, może zadać sobie wiele trudu, aby zachować trzeźwość. Na ich miejscu pojawiają się jednak inne zachowania uzależniające, które na dłuższą metę zastępują narkotyki i alkohol. Mogą one obejmować wszelkie działania wywołane przymusem.

Zarządzanie wcześniejszymi traumatycznymi zdarzeniami nie może być prowadzone, gdy nadal występuje nadużywanie narkotyków i alkoholu. Z tego powodu zawsze zaleca się rozpoczęcie pracy z technikami modyfikacji zachowania, aby wykorzenić wszelkie zażywanie narkotyków i alkoholizm.

Kiedy osoba, która przeżyła traumę, jest bardziej ugruntowana w teraźniejszości, może rozpocząć współpracę z psychologiem, aby zająć się traumą. W rzeczywistości stworzono wyraźne sposoby leczenia osób doświadczających długotrwałych wstrząsów po wczesnej lub stosunkowo częstej traumie.

Z tego powodu leczenie traumy i nadużywania substancji zazwyczaj idą w parze. Na tej wspólnej misji skupiają się dwie terapie. Są to interwencja uzależnień oparta na traumie i opieka oparta na traumie.

To może Cię zainteresować ...
Psychoterapia: 5 powodów, przez które może zawieść
Piękno umysłu
Przeczytaj na Piękno umysłu
Psychoterapia: 5 powodów, przez które może zawieść

Psychoterapia nie udaje się z różnych powodów ale ta porażka zawsze jest względna. Prosty fakt rozpoczęcia procesu jest pozytywny.



  • De Bellis, M. D., & Zisk, A. (2014). The biological effects of childhood trauma. Child and Adolescent Psychiatric Clinics of North America, 23, 185-222.
  • Deykin, E. Y., and Buka, S. L. (1997). Prevalence and risk factors for posttraumatic stressdisorder among chemically dependent adolescents. Am J Psychiatry, 154(6), 752-7.
  • Duval, Fabrice, González, Félix, & Rabia, Hassen. (2010). Neurobiología del estrés. Revista chilena de neuro-psiquiatría48(4), 307-318. https://dx.doi.org/10.4067/S0717-92272010000500006
  • Pérez Sales, P. Reconceptualizar la psicología del trauma desde los recursos positivos: unavisión alternativa. XIX Congreso Virtual Internacional de Psiquiatría.
  • Saladin, M. E., Drobes, D. J., Coffey, S. F., Dansky, B. S., Brady, K. T., and Kilpatrick, D. G.(2003). PTSD symptom severity as a predictor of cue-elicited drug craving in victims of violent crime. Addict Behav, 28(9), 1611-29