Psycholog sportowy: jego rola i funkcje

13 lutego, 2020
Psycholog sportowy pomaga poprawić wyniki i samopoczucie sportowców dzięki swojej wiedzy i strategiom dotyczącym aspektów psychologicznych w środowisku sportowym.

Psychologia jest nauką, która ma kilka gałęzi i każda z nich podchodzi do różnych aspektów jednostki. Ponieważ sport jest działaniem mającym wielkie implikacje psychologiczne, istnieje więcej niż jeden powód, dla którego psycholog sportowy powinien pomagać każdemu sportowcowi.

Dzięki tego rodzaju profesjonalistom, sportowcy mogą liczyć na ocenę, orientację i interwencję w oparciu o aspekty psychologiczne, aby poprawić swoje wyniki i dobre samopoczucie. Psycholog sportowy może więc mieć wydatny wkład w osiągnięcia swoich podopiecznych.

Psychologia sportu kładzie nacisk na emocje, myśli i zachowania sportowca, które wpływają na jego wyniki i samopoczucie.

W tym artykule poznamy najważniejsze funkcje, jakie spełnia psycholog sportowy a także korzyści płynące ze współpracy z nim. A zatem spróbujmy zgłębić ten temat.

Ocena i diagnoza: podstawowe funkcje, jakie spełnia psycholog sportowy

Do głównych funkcji psychologa sportowego należy ocena i diagnoza sportowca.

Przeprowadzana ocena jest znana jako analiza psycho-sportowa, ponieważ uwzględnia zarówno aspekty sportowe, jak i psychologiczne. Na jakie konkretne czynniki zwraca zatem uwagę psycholog sportowy?

Psycholog sportowy ocenia wyniki

  • Koncentruje się na zachowaniach. Aby to zrobić, analizuje środowisko, w którym występują, a także powiązane emocje i myśli.
  • Identyfikuje. Rozpoznaje warunki związane z każdym zachowaniem sportowca.
  • Przeprowadza wywiad. Prowadzi różne rozmowy, aby zidentyfikować zachowania do poprawy oraz myśli i emocje sportowca, które wpływają na jego wyniki i samopoczucie.

W celu przeprowadzenia tego rodzaju wywiadów stosuje się testy, formularze kontrolne i różne techniki, aby poznać sportowca we wszystkich jego kluczowych obszarach.

Po przeprowadzeniu wywiadu i zidentyfikowaniu aspektów poznawczo-behawioralnych i emocjonalnych psycholog sportowy stawia diagnozę. Służy ona do wyznaczenia obszarów, w których będzie pracować ze swoim podopiecznym. Chociaż należy wspomnieć, że wraz z upływem czasu może uwzględnić nowe aspekty, którymi trzeba będzie się zająć.

Psychoedukacja

Psycholog sportowy jest również odpowiedzialny za psychoedukację. Podczas wykonywania tej funkcji pokazuje sportowcowi różne strategie mające na celu poprawę jego wyników poprzez różne metody edukacji.

Psychoedukację można wprowadzić w różnych momentach procesu terapeutycznego. Ważne jest, aby sportowiec uczył się i stopniowo przyswajał nauki, aby zastosować je w przyszłości.

Dzięki procesowi psychoedukacyjnemu sportowiec otrzymuje informacje o różnych obszarach, które mogą wpływać na jego wyniki sportowe. Przyswaja również informacje dotyczące między innymi powiązań ze światem społecznym, zawodowym, rodzinnym, zdrowotnym lub emocjonalnym.

Psycholog sportowy a planowanie

Po zakończeniu procesu oceny i diagnozy psycholog sportowy przechodzi do fazy planowania. Zobaczmy, jak to robi:

  • Wybiera testy psychotechniczne oraz inne instrumenty i techniki, których będziesz używać, a także ustala cel ich zastosowania.
  • Wprowadza strategie wymiany informacji z różnymi zaangażowanymi członkami, na przykład rodzicami, rodziną, społecznością itp.
  • Wyznacza jasne i realistyczne cele uzgodnione z osobami, z którymi będziesz pracować na poziomie terapeutycznym.
  • Ustala daty i rozkład godzin w celu osiągnięcia poszczególnych celów.

Dlatego psycholog sportowy jest doskonałym organizatorem. Musi wyznaczyć harmonogram zarówno na zajęcia terapeutyczne, jak i różne inne działania, aby osiągnąć cele swojej interwencji.

Ponadto bierze na siebie również odpowiedzialność za doradzanie swoim klientom. Prowadzi ich, aby nie tylko dogłębnie rozumieli szczegóły procesu interwencji, ale także rozumieli, jak może osiągnąć, żeby każdy z podjętych kroków przynosił korzyści dla postępów w sporcie. W ten sposób sportowiec chętniej i świadomiej poddaje się interwencji psychologa, co daje większą skuteczność.

Interwencja

Interwencja jest kluczowym punktem, w którym przechodzi się do realizacji wszystkiego, co wcześniej zaplanowano. Realizuje się ją w taki sposób, aby osiągnąć większą wydajność i dobre samopoczucie sportowca. Jest to zatem podstawowy krok w kierunku osiągnięcia ustalonych celów.

W swojej interwencji psycholog sportowy stosuje wiele różnych strategii, technik oraz instrumentów, aby osiągnąć cele. Postępy te zawsze dokonują się za sprawą samego sportowca, jego drużyny i społeczności.

Aby osiągnąć proponowany wynik, specjalista musi dokładnie poznać dziedzinę sportu, na której zamierza się skoncentrować oraz ludzi, z którymi będzie pracował. Dlatego psycholog sportowy musi koniecznie dostosować się do ludzi, u których dokonuje interwencji a także do środowiska, w którym działają.

Psycholog sportowy prowadzi badania i promuje zdrowie

Psycholog sportowy może także poświęcić się badaniom. Może to zrobić z perspektywy pragmatycznej, po zakończeniu procesu terapeutycznego z danym sportowcem. Ale może również wybrać perspektywę akademicką, koncentrując się na psychologii sportu jako nauki.

Sportowcy

Tak więc, pomimo młodego wieku tej gałęzi psychologii, mamy już do dyspozycji szeroko zakrojone badania. Na przykład Olmedilla, García i Martínez w artykule dla Journal of Sports Psychology przedstawiają badania dotyczące związku między czynnikami psychologicznymi a podatnością na urazy.

Ponadto psycholog sportowy może również rozwijać się w dziedzinie promocji zdrowia i profilaktyki. W tej dziedzinie poświęca się rozwijaniu strategii związanych ze światem sportu i ich korzyściami w zakresie promowania zdrowia i zapobiegania chorobom sportowym.

Korzyści ze współpracy z psychologiem sportowym

Współpraca z psychologiem sportowym może zapewnić korzyści dla każdego miłośnika sportu, który chce poprawić wyniki swoje lub swojej drużyny. Ale również dla tych, którzy chcą promować sport w swojej społeczności. O jakich korzyściach mówimy?

  • Większa motywacja
  • Określenie celów i strategii do poprawy wyników.
  • Wzrost pewności siebie.
  • Lepsza samoocena
  • Odpowiednie zarządzanie emocjami.
  • Wypracowanie projektu życiowego związany ze sportem.
  • Wykrywanie sytuacji ryzyka.
  • Pomoc w radzeniu sobie ze stresem i lękiem.
  • Wzrost wydajności
  • Promowanie zapobiegania kontuzjom i odzyskiwanie sił po nich.
  • Poprawa zdolności do pracy zespołowej.

Warto poza tym wyjaśnić, że tej gałęzi psychologii nie może poświęcić się jakikolwiek psycholog. Specjalizacja w tej dziedzinie jest niezbędna, aby móc dokonywać naprawdę skutecznych interwencji.

Jak widzimy, psycholog sportowy może współpracować ze sportowcami, zespołami o wysokiej wydajności, trenerami, nauczycielami, rodzicami lub całymi społecznościami. Dzięki swoim umiejętnościom zawodowym może pomóc poprawić wyniki sportowe, a tym samym przyczynić się do poprawy jakości życia.

  • Olmedilla, A., García, C., & Martínez, F. (2007). Factores psicológicos vulnerabilidad a las lesiones deportivas: un estudio futbolistas. Revista de psicología del Deporte, 15 (1), pp. 37-52.
  • Weinber, R.S. & Gould, D. (2010). Fundamentos de la psicología del deporte y el ejercicio físico. Cultura, Ciencia y Deporte, 5 (15), pp.207-208.