Dadaizm, sztuka absurdu

W tym artykule mówimy o nurcie artystycznym, który oderwał się od przeszłości i był otwarciem na nowy sposób tworzenia sztuki. To był dadaizm.
Dadaizm, sztuka absurdu

Ostatnia aktualizacja: 04 października, 2021

Awangarda XX wieku reprezentowały rewolucję na kilku płaszczyznach. Był to czas, kiedy otworzył się horyzont i rosły możliwości dla artystów. W ten sposób wyobraźnia i kreatywność rosły w obliczu racjonalnego i bardziej akademickiego myślenia. Jednym z takich prądów był dadaizm, sztuka absurdu.

W latach rozwoju tego ruchu działały również inne awangardy. Ruchy takie jak kubizm, surrealizm, fowizm, futuryzm itp. Wszystkie miały swoje własne cechy i określoną tożsamość, która zerwała z klasycznymi parametrami przeszłości. Otworzyło to nowe drzwi w dziedzinie twórczości artystycznej.

Historyczny kontekst dadaizmu

Dadaizm ma swój początek w XX wieku

Początki dadaizmu można znaleźć około 1916-1917. Jej założycielem był niemiecki poeta Hugo Ball. Później dołączył Tristan Tzara. Był kolejnym poetą, który propagował idee tego, co znamy jako antysztukę lub dadaizm. W rzeczywistości dadaizm stał się punktem odniesienia dla wielu artystów. Jej manifest został opublikowany w 1918 roku.

Od drugiej połowy XIX wieku do pierwszej tercji XX wieku racjonalistyczne podejścia teoretyczne pozytywizmu ustanawiały ogólne prawa. Jednak dadaizm sprzeciwiał się tym zasadom i próbował pokazać inną koncepcję artystyczną. Używali humoru, kpiny i prowokacji jako podstawowych i elementarnych pojęć.

Dadaizm był używany w poezji, rzeźbie i malarstwie. Czasami mieszano różne aspekty, aby osiągnąć ten sam cel: oryginalność kontra konwencjonalność. W ostatecznym rozrachunku dadaizm był postawą buntu, który zrodził się z powodu tragedii I wojny światowej i późniejszej sytuacji kryzysowej. Zapoczątkowało to wspaniały okres międzywojenny, w którym zaczęto doceniać rzeczy, które wcześniej nie miały znaczenia.

„Każda strona musi eksplodować, czy to przez głęboką, ciężką powagę, trąbę powietrzną, poetyckie szaleństwo, nowe, wieczne, miażdżący żart, entuzjazm dla zasad, czy przez sposób, w jaki jest drukowany”.

-Tristan Tzara-

Myślenie dadaistyczne

Dadaizm wdarł się na scenę artystyczną z sarkastycznym, uderzającym i wyjątkowym podejściem. Przyjrzyjmy się niektórym jego cechom:

  • Dadaizm należy traktować nie tylko jako gatunek artystyczny, ale jako sposób na życie. Artyści popierający dadaizm odrzucali tradycję i klasyczny idealizm, a także delimitację doktryn i unikalne podejście do sztuki.
  • Dadaizm jest uważany za manifest przeciwko pięknu, normom i logicznym prawom. Zamiast ściśle określać wszystko, pozwala na wolność myśli na abstrakcyjnych zasadach. W rzeczywistości nie wszystko musi być prawem uniwersalnym. Dzieje się tak, ponieważ każda osoba może swobodnie tworzyć to, czego chce, zgodnie z własnym sposobem wyrażania siebie.
  • Spontaniczność, improwizacja i absurd mają swoje szczególne miejsce w muzeach. W rzeczywistości dadaizm posuwa się tak daleko, że kwestionuje zasady piękna i estetyzmu. Sugerują, że każdy może pojąć piękno na swój indywidualny i inny sposób.
  • Ruch dadaizmu wierzy, że każdy może zostać artystą. Ludzie po prostu potrzebują zdolności twórczych, które odbiegają od normy i są w stanie wyjaśnić procesy myślowe stojące za ich twórczością.

Marcel Duchamp, dadaista par excellence

Dadaizm można uznać za abstrakcyjny

Jeśli w tym ruchu jest jedna kluczowa postać, byłby nią Marcel Duchamp. Przełamał wszelkie ustalone granice sztuki i zmusił widzów do udziału w swoich pracach. Jednym z jego najsłynniejszych zwrotów jest: „Akt twórczy nie jest wykonywany sam przez artystę; widz kontaktuje dzieło ze światem zewnętrznym, rozszyfrowując i interpretując jego wewnętrzne cechy iw ten sposób wnosi swój wkład w akt twórczy”.

Jego arcydzieło Fontanna (1917) to rzeźba publicznego pisuaru sygnowana przez „R. Mutta”. Został zgłoszony na wystawę Stowarzyszenia Artystów Niezależnych, którego członkiem był Duchamp. Chciał wywołać niepewność, a także wiedzieć, jakie będą reakcje innych ekspertów.

Praca wywołała zarówno kontrowersje, jak i krytykę. Jednak to również zapoczątkowało początek jego ready-mades. Chodziło o to, że aby tworzyć sztukę trzeba nie tylko dobrze posługiwać się rękoma, ale także tworzyć dzięki intelektowi.

W tym sensie granice sztuki zostały przełamane i zaczęła się swoista otwartość. Bez wątpienia był to przełomowy moment w historii sztuki. Rzeczywiście, nawet dzisiaj Fontanna pozostaje jednym z najsłynniejszych dzieł sztuki wszechczasów.

„Sztuka ma piękny zwyczaj psucia wszystkich artystycznych teorii”.

-Marcel Duchamp-

Co dadaizm wniósł do historii sztuki?

To pytanie ma długą odpowiedź. Według Gombricha dadaizm stał się środkiem do otwarcia nowych ścieżek, które w głębi duszy były konieczne. Inni specjaliści, tacy jak Robert Frances, również się z tym zgadzają. Jednocześnie możemy odnieść manifest dadaistyczny do zbiorowej nieświadomości badanej przez psychologów, takich jak Jung.

Co zatem dadaizm wniósł do historii sztuki? W rzeczywistości zachęcał nas do zakwestionowania wielu imperatywów, które wcześniej uważano za prawa. Co więcej, przypomniała nam, że istnieje wolność myśli. Wreszcie możemy bez wątpienia powiedzieć, że pojęcie absurdu z pewnością zajmuje ważne miejsce w każdym muzeum.

To może Cię zainteresować ...
Czy Twój gust muzyczny określa cechy Twojej osobowości?
Piękno umysłu
Przeczytaj na Piękno umysłu
Czy Twój gust muzyczny określa cechy Twojej osobowości?

Według badań, przeprowadzonych w Wielkiej Brytanii, gust muzyczny i osobowość są ze sobą powiązane. Poznaj ciekawostki z tym związane.



  • Frances, R. (2005). Psicología del arte y la estética. Akal. Madrid.
  • García Martínez, J. A. (1977). Movimientos artísticos del siglo XX: futurismo, dadaísmo y surrealismo. Centro Editor de América Latina.
  • Gombrich, E. H. (2016). La historia del arte. Phaidon. Nueva York.